![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32357379IDR.jpg\"\/)
<\/p>\nW ostatnich miesi\u0105cach ABW zatrzyma\u0142o 55 os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz rosyjskiego wywiadu. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to tak zwani „jednorazowi” agenci, zrekrutowani do przeprowadzenia akcji dywersyjnej. Sk\u0105d Rosja bierze tych ludzi?\u00a0<\/p>\n
Rekrutacja takich „jednorazowych” agent\u00f3w jest banalnie prosta, poniewa\u017c istnieje wiele os\u00f3b, kt\u00f3re mo\u017cna do prostych akt\u00f3w sabota\u017cu przekona\u0107. Kandydat\u00f3w wy\u0142uskuje si\u0119 z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, na przyk\u0142ad na grupach dla os\u00f3b o radykalnie prorosyjskich czy antyukrai\u0144skich pogl\u0105dach albo dociera si\u0119 do nich w kontakcie bezpo\u015brednim. Agentura rosyjska prowadzi rozpoznanie w wielu \u015brodowiskach, nie tylko w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w i VIP-\u00f3w, ale te\u017c w\u015br\u00f3d emigracji czy os\u00f3b, kt\u00f3re wcze\u015bniej wesz\u0142y w konflikt z prawem. Typuje si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy maj\u0105 odpowiednie predyspozycje, sonduje si\u0119 ich i sk\u0142ada propozycj\u0119: pieni\u0105dze za sabota\u017c. To nawet nie jest werbunek, to transakcja.<\/p>\n
Pieni\u0105dze to g\u0142\u00f3wna motywacja?\u00a0<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce zwykle tak, chocia\u017c nie mo\u017cna oczywi\u015bcie wykluczy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z tych os\u00f3b dzia\u0142a z pobudek ideowych. Czasami motywacja agenta jest budowana przez odwo\u0142anie si\u0119\u00a0do warto\u015bci. M\u00f3wi mu si\u0119, \u017ce przys\u0142u\u017cy si\u0119 ojczy\u017anie, \u017ce pobicie, kt\u00f3rego ma dokona\u0107 to „walka z wrogiem”. Takie osoby jednak r\u00f3wnie\u017c si\u0119 op\u0142aca. Po\u0142\u0105czenie ideowo\u015bci z wynagrodzeniem pieni\u0119\u017cnym dzia\u0142a najlepiej. I jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczne.\u00a0<\/p>\n
Czym s\u0105 predyspozycje, o kt\u00f3rych pan powiedzia\u0142?\u00a0<\/p>\n
To po prostu gotowo\u015b\u0107 do dzia\u0142ania. Predyspozycje do wsp\u00f3\u0142pracy z wywiadem mog\u0105 mie\u0107 na przyk\u0142ad przest\u0119pcy, osoby z zaburzeniami psychicznymi, ludzie, kt\u00f3rzy bardzo potrzebuj\u0105 pieni\u0119dzy. W przypadku „jednorazowych” dywersant\u00f3w nie szuka si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 w stanie zrealizowa\u0107 skomplikowane zadania, przeciwnie – raczej dostosowuje si\u0119 metody dywersyjne do ich mo\u017cliwo\u015bci.\u00a0<\/p>\n
To znaczy?\u00a0<\/p>\n
Przygotowuje si\u0119 \u015brodki wybuchowe w jakiej\u015b puszcze po fasoli, dokonuje podpale\u0144… Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to amatorka. Rosjanie maj\u0105 wyspecjalizowane oddzia\u0142y dywersyjne Specnazu. To zawodowcy, jedni z najlepszych na \u015bwiecie. S\u0105 w stanie wysadzi\u0107, spali\u0107, zabi\u0107, w spos\u00f3b bardzo profesjonalny, cz\u0119sto nie zostawiaj\u0105c \u017cadnego \u015bladu. Jest to jednak dzia\u0142anie stricte bojowe.\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
\n W ostatnich miesi\u0105cach ABW zatrzyma\u0142o 55 os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych dla rosyjskiego wywiadu. Zdj\u0119cie ilustracyjne
\n (Fot. Tomasz Pietrzyk \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
Jednorazowi agenci maj\u0105 inne zadanie. Nie musz\u0105 by\u0107 tak skuteczni. Nawet je\u015bli zostan\u0105 zatrzymani, zanim zrobi\u0105 co\u015b niebezpiecznego, cel rosyjskiego wywiadu jest osi\u0105gni\u0119ty. W ich dzia\u0142alno\u015bci chodzi przecie\u017c o poruszenie spo\u0142ecze\u0144stwa, efekt medialny, wzbudzenie okre\u015blonych nastroj\u00f3w. Jeden, dwa, trzy przypadki nie robi\u0105 wra\u017cenia: ale je\u015bli w ostatnich miesi\u0105cach dochodzi do dziesi\u0105tek zatrzyma\u0144, to ludzie zaczynaj\u0105 si\u0119 ba\u0107. \u0141api\u0105 si\u0119 na lep rosyjskiej manipulacji.\u00a0<\/p>\n
Kt\u00f3ra zmierza do tego, \u017ceby nas nastraszy\u0107 i stworzy\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Rosjanie s\u0105 wsz\u0119dzie.\u00a0<\/p>\n
Tak. Takie akcje maj\u0105 nas przekona\u0107, \u017ce pomaganie Ukrainie jest dla nas niebezpieczne, wi\u0119c lepiej odpu\u015bci\u0107.<\/p>\n
A czy obecno\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w w\u015br\u00f3d dywersant\u00f3w mo\u017ce dziwi\u0107?\u00a0<\/p>\n
Nie powinna. S\u0105dz\u0119, \u017ce tak jest, w\u015br\u00f3d os\u00f3b wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z Rosj\u0105 pojawi\u0105 si\u0119 przedstawiciele wszystkich narodowo\u015bci: Polacy, Rosjanie, Bia\u0142orusini, tak\u017ce Ukrai\u0144cy. Przed wojn\u0105 nie brakowa\u0142o Ukrai\u0144c\u00f3w o prorosyjskich pogl\u0105dach i teraz r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 takie osoby. Polak\u00f3w r\u00f3wnie\u017c. Kiedy wojna si\u0119 zacz\u0119\u0142a i nast\u0105pi\u0142a fala migracji, nasze s\u0142u\u017cby wiedzia\u0142y, \u017ce w masie os\u00f3b, kt\u00f3re do nas docieraj\u0105, plasowana jest rosyjska agentura, kt\u00f3ra prawdopodobnie dzia\u0142a do dzi\u015b.\u00a0\u00a0<\/p>\n
Czy jednorazowi dywersanci to nowe zjawisko?\u00a0\u00a0<\/p>\n
Ten\u00a0modus operandi\u00a0znamy z konflikt\u00f3w w r\u00f3\u017cnych miejscach \u015bwiata, w tym sensie nie. Teraz jednak to my znajdujemy si\u0119 w specyficznej sytuacji – Polska jest krajem frontowym i tego typu dzia\u0142ania, na razie powiedzia\u0142bym paradywersyjne, s\u0105 prowadzone przeciwko nam w skali, z kt\u00f3r\u0105 nie mieli\u015bmy do czynienia. Rosjanie nas testuj\u0105 i badaj\u0105 – i w zale\u017cno\u015bci od kalkulacji politycznej b\u0119d\u0105 tego typu akcje nasila\u0107.\u00a0<\/p>\n
Jak przed tego typu dywersj\u0105 mo\u017cemy si\u0119 broni\u0107?\u00a0<\/p>\n
Metody s\u0105 dwie. Jedna to dobre, dofinansowane s\u0142u\u017cby specjalne, kt\u00f3rych zadaniem jest mi\u0119dzy innymi rozpracowywanie kana\u0142\u00f3w rekrutacji dywersant\u00f3w.\u00a0Druga – nie mniej wa\u017cna – to budowanie \u015bwiadomo\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie. Jeste\u015bmy\u00a0de facto\u00a0w stanie wojny. Ona odbywa si\u0119 hybrydowo, jest w du\u017cej mierze wirtualna – ale to nie znaczy, \u017ce ofiary nie s\u0105 realne. Nie chodzi o szerzenie paniki, tylko budowanie czujno\u015bci, nawyku obserwowania tego, co dzieje si\u0119 dooko\u0142a nas.\u00a0<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32357380IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n 'Pozornie niewa\u017cna obserwacja mo\u017ce nam bardzo pom\u00f3c’. Zdj\u0119cie ilustracyjne.
\n (Fot. Mateusz Skwarczek \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
Co powinno zaniepokoi\u0107 zwyk\u0142ego obywatela?\u00a0<\/p>\n
Nie ma jakiej\u015b listy zachowa\u0144: „je\u015bli zobaczysz, \u017ce kto\u015b robi kt\u00f3r\u0105\u015b z poni\u017cszych rzeczy, zaalarmuj s\u0142u\u017cby”. Je\u015bli czujemy, \u017ce co\u015b wzbudza nasze podejrzenia, prawdopodobnie mamy jaki\u015b pow\u00f3d. Warto ufa\u0107 intuicji.\u00a0<\/p>\n
Czyta\u0142em og\u0142oszenie \u0142otewskiej s\u0142u\u017cby wywiadowczej, kt\u00f3ra podpowiada\u0142a, na co zwraca\u0107 uwag\u0119. By\u0142a mowa o turystach, kt\u00f3rzy maj\u0105 przy sobie nieproporcjonalnie du\u017co profesjonalnego sprz\u0119tu, o grupach, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w odosobnianych miejscach i o ludziach, kt\u00f3rzy chodz\u0105 w obdartych ubraniach, ale maj\u0105 zaskakuj\u0105co atletyczn\u0105 sylwetk\u0119 i nieadekwatnie zadbane w\u0142osy. Troch\u0119 mnie to rozbawi\u0142o, ale rozumiem, \u017ce wcale nie jest to takie g\u0142upie?\u00a0<\/p>\n
Nie, wcale. Ka\u017cda forma przypominania i uwra\u017cliwiania spo\u0142ecze\u0144stwa jest dobra.\u00a0I nawet pozornie niewa\u017cna obserwacja mo\u017ce nam bardzo pom\u00f3c. Sam mia\u0142em w \u017cyciu trzy du\u017ce, mi\u0119dzynarodowe, wa\u017cne dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa misje, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie od doniesienia zwyk\u0142ego obywatela, kt\u00f3ry co\u015b zobaczy\u0142. Wielu moich koleg\u00f3w ma podobne do\u015bwiadczenia.<\/p>\n
Mo\u017ce pan poda\u0107 przyk\u0142ad?\u00a0<\/p>\n
Mog\u0119, napisa\u0142em o tym w jednej z moich ksi\u0105\u017cek. Do pokoju hotelowego wesz\u0142a sprz\u0105taczka, otworzy\u0142a drzwi i zobaczy\u0142a czterech facet\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 bardzo przestraszyli na jej niespodziewane wej\u015bcie. Przeprosi\u0142a, znikn\u0119\u0142a… ale to zachowanie j\u0105 zaniepokoi\u0142o, zameldowa\u0142a wi\u0119c do ochrony. A ochrona, jako \u017ce by\u0142a profesjonalna – zadzwoni\u0142a do mnie.\u00a0<\/p>\n
To chyba nie takie proste, dodzwoni\u0107 si\u0119 do oficera wywiadu?\u00a0<\/p>\n
Kierownik ochrony to by\u0142 zawodowiec, by\u0142y funkcjonariusz. Ludzie z ochrony cz\u0119sto maj\u0105 nosa, wiedz\u0105, co robi\u0107 i gdzie zadzwoni\u0107. Bardzo dobrym pomys\u0142em w takiej sytuacji jest te\u017c dzwonienie na policj\u0119.\u00a0<\/p>\n
Policjanci s\u0105 przygotowani do obs\u0142ugiwania takich zg\u0142osze\u0144?\u00a0<\/p>\n
Tak. Kiedy by\u0142em jeszcze w s\u0142u\u017cbie, robili\u015bmy szkolenia dotycz\u0105ce tego tematu dla policji i stra\u017cy granicznej. Zdarzaj\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie wpadki. Pami\u0119tam na przyk\u0142ad, \u017ce w 2023 roku w Zatoce Gda\u0144skiej w nocy pojawi\u0142o si\u0119 dw\u00f3ch nurk\u00f3w w okolicy infrastruktury s\u0142u\u017c\u0105cej do prze\u0142adunku ropy. Wezwali pomoc, poniewa\u017c zepsu\u0142a im si\u0119 \u0142\u00f3dka, na miejsce przyjecha\u0142a te\u017c policja. Nurkowie powiedzieli \u0142amanym rosyjskim, \u017ce s\u0105 Hiszpanami i szukali bursztynu. Zostali puszczeni bez pyta\u0144. \u017beby by\u0142o jasne – to nie jest \u017caden prztyczek dla moich koleg\u00f3w z Policji. M\u00f3wi\u0119 o tym, \u017ceby pokaza\u0107, jak wa\u017cne jest rozwijanie czujno\u015bci nie tylko w\u015br\u00f3d cywili, ale te\u017c w s\u0142u\u017cbach mundurowych.\u00a0Jestem pewien, \u017ce funkcjonariusze co do zasady umiej\u0105 sobie radzi\u0107 w takich sytuacjach.\u00a0<\/p>\n
Troch\u0119 si\u0119 jednak u\u015bmiecham, bo trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ce id\u0119 do mojego komisariatu powiedzie\u0107, \u017ce w okolicy ambasady czy jednostki wojskowej kr\u0119ci si\u0119 podejrzany go\u015b\u0107 i kto\u015b traktuje to powa\u017cnie.\u00a0<\/p>\n
Ale niech pan si\u0119 nad tym nie zastanawia, czy kto\u015b pana potraktuje powa\u017cnie, czy nie. Niech pan idzie i zrobi swoje. Po prostu.\u00a0<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32357383IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Vincent V. Severski
\n (Fot. Dawid Zuchowicz \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
Czy to prawdopodobne, \u017ce kt\u00f3rego\u015b z czytelnik\u00f3w naszej rozmowy kto\u015b b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 zrekrutowa\u0107?\u00a0<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, \u017ce jest to prawdopodobne! Polecam czyta\u0107 du\u017co moich ksi\u0105\u017cek, tam staram si\u0119 uwra\u017cliwia\u0107 na tego typu sytuacje.\u00a0Przede wszystkim, podobnie, jak w przypadkach, o kt\u00f3rych m\u00f3wili\u015bmy wcze\u015bniej: nale\u017cy ufa\u0107 intuicji. Takie sondowanie mo\u017cna pozna\u0107 po zachowaniach, kt\u00f3re r\u00f3wnie dobrze mog\u0105 by\u0107 niewinne: kto\u015b jest przesadnie cz\u0142owiekiem zainteresowany, ma du\u017c\u0105 wiedz\u0119 na jego temat, wypytuje o szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce pracy\u2026 je\u015bli kto\u015b pracuje w samorz\u0105dzie albo dajmy na to w urz\u0119dzie stanu cywilnego, wie, \u017ce ma dost\u0119p do okre\u015blonych informacji i b\u0119dzie w stanie wyczu\u0107, w jak\u0105 stron\u0119 zmierza ta znajomo\u015b\u0107. Najlepiej b\u0119dzie, je\u015bli osoba, kt\u00f3ra nabierze podejrze\u0144, zadzwoni bezpo\u015brednio do ABW: numery s\u0105 podane w sieci. Ludzie, kt\u00f3rzy odbieraj\u0105 te telefony, czekaj\u0105 na informacje.\u00a0<\/p>\n
Chcia\u0142bym powiedzie\u0107 co\u015b bardzo wa\u017cnego: istot\u0105 i si\u0142\u0105 s\u0142u\u017cb specjalnych jest wsp\u00f3\u0142praca ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Bez zaanga\u017cowania i inicjatywy zwyk\u0142ych obywateli, kt\u00f3rzy z patriotycznych pobudek podejmuj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze s\u0142u\u017cbami, niewiele jeste\u015bmy w stanie zdzia\u0142a\u0107.\u00a0<\/p>\n
W naszym kraju jest utarty etos, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z w\u0142asnymi s\u0142u\u017cbami to co\u015b nagannego. A tymczasem patriotyzm to nie tylko p\u0142acenie podatk\u00f3w i wpinanie flagi w klap\u0119, ale te\u017c wsp\u00f3\u0142praca z policj\u0105 czy ABW. Ludzie, kt\u00f3rzy tam pracuj\u0105, dbaj\u0105 o bezpiecze\u0144stwo nas wszystkich.\u00a0<\/p>\n
M\u00f3wimy o dywersantach i agentach, chcia\u0142em poruszy\u0107 jeszcze jeden w\u0105tek. Ostatnio g\u0142o\u015bna by\u0142a sprawa Stanis\u0142awa Szypowskiego, kt\u00f3ry odsiedzia\u0142 7 lat za dzia\u0142anie na rzecz Rosji. Wyszed\u0142, za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 i obecnie je\u017adzi po konferencjach dotycz\u0105cych odbudowy Ukrainy i zbiera kontakty. O czym to \u015bwiadczy?\u00a0<\/p>\n
Stanis\u0142aw Szypowski odsiedzia\u0142 swoje, jest wolnym cz\u0142owiekiem, mo\u017ce je\u017adzi\u0107 i spotyka\u0107 si\u0119 z kim chce. Sprawa jest poza dyskusj\u0105.\u00a0<\/p>\n
Mamy w Polsce antysemit\u00f3w, antyszczepionkowc\u00f3w, mamy te\u017c prorosyjskich dzia\u0142aczy. Oczywi\u015bcie, \u017ce Rosja nie ma analogicznych problem\u00f3w. Nie ma te\u017c wolno\u015bci s\u0142owa. W Polsce media s\u0105 od tego, \u017ceby o takich osobach pisa\u0107. Tajne s\u0142u\u017cby pracuj\u0105 nad tym, \u017ceby mie\u0107 na nie oko – o to czu\u0142bym si\u0119 bezpieczny. Nie uwa\u017cam, \u017ceby sytuacje takie jak ta z Szypowskim da\u0142o si\u0119 wyeliminowa\u0107. Pyta pan, o czym to \u015bwiadczy. Moim zdaniem o tym, \u017ce mamy demokracj\u0119.\u00a0<\/p>\n
Vincent V. Severski – w\u0142a\u015bciwie W\u0142odzimierz Soko\u0142owski. Emerytowany pu\u0142kownik Agencji Wywiadu i pisarz.\u00a0W\u00a0polskim wywiadzie przepracowa\u0142 26 lat, z\u00a0czego 13 lat sp\u0119dzi\u0142 za\u00a0granic\u0105. Realizowa\u0142 zadania na Wschodzie, Azji, Bliskim Wschodzie, Afryce i\u00a0Europie. Odby\u0142 oko\u0142o 140 misji w\u00a0blisko 50 krajach. Wielokrotnie odznaczany i\u00a0wyr\u00f3\u017cniany przez\u00a0najwy\u017csze w\u0142adze RP, uhonorowany Legi\u0105 Zas\u0142ugi przez\u00a0prezydenta Baracka Obam\u0119.<\/p>\n
Jan Rybicki.\u00a0Laureat pierwszej edycji programu „Polska Stories”, obecnie na sta\u0142e w weekend.gazeta.pl. Wcze\u015bniej publikowa\u0142 swoje reporta\u017ce m.in. w „Du\u017cym Formacie” i „Tygodniku Powszechnym”. Lubi s\u0142ucha\u0107, jak ludzie m\u00f3wi\u0105. Kontakt: jan.rybicki@grupagazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ostatnich miesi\u0105cach ABW zatrzyma\u0142o 55 os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz rosyjskiego wywiadu. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to tak zwani…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":72509,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-72508","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115452138428019091","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72508"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72508\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}