M\u00f3zg te\u017c choruje. I to coraz cz\u0119\u015bciej<\/p>\n
Lekarze nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci \u2014 choroby m\u00f3zgu<\/a>, w tym udary<\/a>, s\u0105 coraz powszechniejsze, a ich „wysyp” to nie tylko efekt starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Winowajc\u00f3w jest wielu: stres<\/a>, niedosypianie, przepracowanie, nieustanny szum informacyjny \u2014 bod\u017ace z internetu, telefon\u00f3w, medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Ludzi m\u00f3zg sobie z tym nie radzi, nie jest bowiem przystosowany do takiego nat\u0119\u017cenia sygna\u0142\u00f3w. Zamiast odpoczywa\u0107, jest bombardowany. Efekt? Przestymulowanie, kt\u00f3re prowadzi do zaburze\u0144 koncentracji, pami\u0119ci, snu<\/a>. A to dopiero pocz\u0105tek.<\/p>\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce w ostatnich latach system leczenia udar\u00f3w w Polsce przeszed\u0142 istotne zmiany, jednak nadal istniej\u0105 obszary wymagaj\u0105ce poprawy, dotyczy to zw\u0142aszcza profilaktyki.<\/p>\n \u2014 Udar m\u00f3zgu nie jest ju\u017c chorob\u0105 tylko senior\u00f3w. Coraz cz\u0119\u015bciej dotyczy pacjent\u00f3w w wieku produkcyjnym, aktywnych zawodowo. To pokazuje, jak bardzo potrzebne s\u0105 dzia\u0142ania profilaktyczne \u2014 zar\u00f3wno w obszarze prewencji pierwotnej, jak i wt\u00f3rnej. Udar jest chorob\u0105, kt\u00f3rej mo\u017cna w du\u017cej mierze zapobiec, je\u015bli kontrolujemy ci\u015bnienie krwi<\/a>, poziomy cholesterolu<\/a> i glukozy<\/a>, nie palimy, dbamy o aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i zdrow\u0105 diet\u0119 \u2014 wskazuje prof. Alina Ku\u0142akowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Jakie s\u0105 objawy udaru m\u00f3zgu? <\/p>\n Dlaczego liczba udar\u00f3w ro\u015bnie w\u015br\u00f3d m\u0142odych? <\/p>\n Co powinno si\u0119 zrobi\u0107, gdy podejrzewamy udar? <\/p>\n Ile oddzia\u0142\u00f3w udarowych jest w Polsce? <\/p>\n Udar m\u00f3zgu dotyka coraz m\u0142odszych<\/p>\n Jeszcze kilkana\u015bcie lat temu udar m\u00f3zgu by\u0142 kojarzony g\u0142\u00f3wnie z osobami starszymi. Obecnie a\u017c 30 proc. pacjent\u00f3w na oddzia\u0142ach udarowych to osoby poni\u017cej 65. roku \u017cycia. Lekarze dodaj\u0105 tu kolejn\u0105 przyczyn\u0119 \u2014 wzrost wyst\u0119powania schorze\u0144 takich jak nadci\u015bnienie<\/a>, cukrzyca<\/a>, oty\u0142o\u015b\u0107<\/a> czy hipercholesterolemia u m\u0142odych.<\/p>\n W\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u populacji udar m\u00f3zgu wyst\u0119puje \u015brednio u dw\u00f3ch os\u00f3b na ka\u017cde 1000 rocznie, jednak ryzyko znacz\u0105co wzrasta wraz z wiekiem \u2014 u os\u00f3b powy\u017cej 65. roku \u017cycia choroba ta dotyka ju\u017c 10 na 1000.<\/p>\n Rozpoznaj udar na czas <\/p>\n Polskie Towarzystwo Neurologiczne przypomina \u2014 udar m\u00f3zgu zaczyna si\u0119 nagle. B\u0142yskawiczna musi by\u0107 te\u017c reakcja otoczenia chorego, poniewa\u017c zdecyduje o jego \u017cyciu, zdrowiu i sprawno\u015bci. Ka\u017cdy powinien zna\u0107 zasad\u0119 UDAR:<\/p>\n U \u2014 Usta wykrzywione \u2014 Opadni\u0119cie jednego k\u0105cika ust, widoczne szczeg\u00f3lnie podczas u\u015bmiechu<\/p>\n D \u2014 D\u0142o\u0144 opadni\u0119ta \u2192 Os\u0142abienie mi\u0119\u015bni<\/a> po jednej stronie cia\u0142a, obejmuj\u0105ce r\u0119k\u0119 i\/lub nog\u0119<\/p>\n A \u2014 Artykulacja utrudniona \u2192 Zniekszta\u0142cona, niekiedy be\u0142kotliwa, „zamazana” mowa, utrudnione formu\u0142owanie my\u015bli oraz rozumienie j\u0119zyka<\/p>\n R \u2014 Reaguj natychmiast! \u2192 dzwo\u0144 pod numer alarmowy 112 lub 999. Od razu, bez czekania na popraw\u0119.<\/p>\n Im szybciej osoba z objawami udaru trafi na specjalistyczny oddzia\u0142, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce leczenie zadzia\u0142a i pozwoli unikn\u0105\u0107 trwa\u0142ych skutk\u00f3w. W przypadku udaru ka\u017cda minuta ma znaczenie.<\/p>\n Udar m\u00f3zgu to zawsze sytuacja krytyczna \u2014 niezale\u017cnie od tego, jak silne s\u0105 objawy. Liczy si\u0119 ka\u017cda minuta, dlatego kluczowa jest szybka reakcja otoczenia i natychmiastowe przewiezienie chorego do szpitala, najlepiej na oddzia\u0142 specjalizuj\u0105cy si\u0119 w leczeniu udar\u00f3w. M\u00f3zg jest wyj\u0105tkowo wra\u017cliwy na niedob\u00f3r tlenu \u2014 ju\u017c po czterech minutach bez jego dop\u0142ywu kom\u00f3rki nerwowe zaczynaj\u0105 obumiera\u0107. A zmiany, kt\u00f3re wtedy zachodz\u0105, cz\u0119sto s\u0105 nieodwracalne i mog\u0105 na trwa\u0142e wp\u0142yn\u0105\u0107 na jako\u015b\u0107 \u017cycia.<\/p>\n To mo\u017ce by\u0107 udar. Oto jak zwykle wygl\u0105da<\/p>\n Objawy udaru mog\u0105 by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne \u2014 wszystko zale\u017cy od tego, kt\u00f3ra cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu zosta\u0142a uszkodzona. Gdy dochodzi do zablokowania t\u0119tnicy<\/a>, krew przestaje dociera\u0107 do obszaru, kt\u00f3ry wcze\u015bniej by\u0142 przez ni\u0105 zaopatrywany. Je\u015bli ten fragment m\u00f3zgu odpowiada za podstawowe funkcje \u017cyciowe, jak oddychanie czy kr\u0105\u017cenie, a znajduje si\u0119 np. w pniu m\u00f3zgu, skutki niedokrwienia mog\u0105 by\u0107 wyj\u0105tkowo powa\u017cne i rozleg\u0142e.<\/p>\n „Bardzo optymistyczne wyniki”<\/p>\n W Polsce dzia\u0142a obecnie oko\u0142o 180 oddzia\u0142\u00f3w udarowych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 nowoczesne leczenie pacjent\u00f3w. Ponad 90 proc. chorych trafia bezpo\u015brednio na takie oddzia\u0142y, co jest wynikiem lepszym ni\u017c \u015brednia europejska. Prof. Micha\u0142 Karli\u0144ski, przewodnicz\u0105cy-elekt Sekcji Chor\u00f3b Naczyniowych M\u00f3zgu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, podkre\u015bla, \u017ce odsetek pacjent\u00f3w leczonych trombolitycznie i przy u\u017cyciu trombektomii mechanicznej systematycznie ro\u015bnie.<\/p>\n \u2014 Jeszcze kilka lat temu do\u017cylne leczenie trombolityczne otrzymywa\u0142o zaledwie 10\u201312 proc. pacjent\u00f3w z udarem niedokrwiennym m\u00f3zgu, a trombektomia mechaniczna by\u0142a wdra\u017cana na warunkach programu pilota\u017cowego MZ. Aktualnie odsetek pacjent\u00f3w leczonych trombolitycznie przekroczy\u0142 20 proc., a w przypadku trombektomii zbli\u017ca si\u0119 do 7 proc. To bardzo optymistyczne wyniki \u2014 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem dynamiki wzrostu, jak i og\u00f3lnie na tle Europy \u2014 wyja\u015bnia prof. Karli\u0144ski.<\/p>\n Rok temu wprowadzono istotn\u0105 zmian\u0119 systemow\u0105 \u2014 leczenie udaru zosta\u0142o wy\u0142\u0105czone z rycza\u0142tu i sta\u0142o si\u0119 nielimitowan\u0105 procedur\u0105. Prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz, prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, zaznacza, \u017ce kolejnym celem jest zwi\u0119kszenie liczby pacjent\u00f3w leczonych terapiami reperfuzyjnymi. Wskazuje r\u00f3wnie\u017c na konieczno\u015b\u0107 certyfikacji oddzia\u0142\u00f3w udarowych, poprawy logistyki oraz rozwi\u0105zania problemu brak\u00f3w kadrowych.<\/p>\n Regiony bez dost\u0119pu do wczesnej rehabilitacji, braki kadrowe<\/p>\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce najwi\u0119kszym wyzwaniem pozostaje opieka poudarowa. Dane NFZ pokazuj\u0105, \u017ce tylko 25 proc. pacjent\u00f3w rozpoczyna rehabilitacj\u0119<\/a> neurologiczn\u0105 w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni od wypisu ze szpitala, a dost\u0119p do niej r\u00f3\u017cni si\u0119 znacz\u0105co mi\u0119dzy wojew\u00f3dztwami. Prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz zauwa\u017ca, \u017ce w niekt\u00f3rych regionach dost\u0119p do wczesnej rehabilitacji jest mocno ograniczony. Braki kadrowe dodatkowo pog\u0142\u0119biaj\u0105 problem, co prowadzi do czasowego lub sta\u0142ego zamykania oddzia\u0142\u00f3w udarowych.<\/p>\n \u2014 Dane NFZ pokazuj\u0105, \u017ce tylko co czwarty pacjent rozpoczyna rehabilitacj\u0119 neurologiczn\u0105 w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni od wypisu ze szpitala, a r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy wojew\u00f3dztwami s\u0105 bardzo du\u017ce \u2014 s\u0105 na przyk\u0142ad wojew\u00f3dztwa, w kt\u00f3rych dost\u0119p do wczesnej rehabilitacji ma zaledwie 15 proc. pacjent\u00f3w \u2014 przekazuje ekspertka.<\/p>\n Pacjentowi po udarze nie wystarczy jeden lekarz. Eksperci t\u0142umacz\u0105, \u017ce potrzebna jest dru\u017cyna specjalist\u00f3w \u2014 neurolog\u00f3w<\/a>, rehabilitant\u00f3w, psycholog\u00f3w<\/a>, terapeut\u00f3w. Taka opieka powinna by\u0107 kompleksowa, dobrze skoordynowana i dost\u0119pna blisko miejsca zamieszkania. Niestety, rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da inaczej. Braki kadrowe w neurologii i rehabilitacji sprawiaj\u0105, \u017ce wielu pacjent\u00f3w nie otrzymuje wsparcia, kt\u00f3rego potrzebuj\u0105 najbardziej.<\/p>\n – Aktualnie najwi\u0119kszym wyzwaniem polskiej neurologii jest rosn\u0105ca liczba pacjent\u00f3w z chorobami uk\u0142adu nerwowego. Nie tylko m\u00f3zgu, bo uk\u0142ad nerwowy to te\u017c rdze\u0144 kr\u0119gowy i wszystkie nerwy obwodowe – powiedzia\u0142a Medonetowi prof. Ku\u0142akowska. Ca\u0142\u0105 rozmow\u0119 zajdziesz tutaj<\/a>.<\/p>\n Ekspertka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce jednocze\u015bnie pr\u0119\u017cnie rozwija si\u0119 diagnostyka i terapia w neurologii, dlatego teoretycznie mo\u017cna zrobi\u0107 coraz wi\u0119cej dla coraz wi\u0119kszej liczby pacjent\u00f3w. Lekarze nie chc\u0105, by by\u0142a to tylko teoria, jednak w tej chwili brakuje nam kadr medycznych, przede wszystkim neurolog\u00f3w, ale tak\u017ce piel\u0119gniarek, kt\u00f3re chcia\u0142by pracowa\u0107 w neurologii. Zreszt\u0105 nie istnieje specjalizacja piel\u0119gniarska z neurologii.<\/p>\n \u2014 W m\u00f3zgu bior\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek wszystkie problemy. Neurologia, jak psychiatria<\/a>, zajmuje si\u0119 organizmem w ca\u0142o\u015bci, ujmowanym jako jedno\u015b\u0107, bo to, co dzieje si\u0119 w organizmie, ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w m\u00f3zgu i odwrotnie. Schorzenia m\u00f3zgu, uk\u0142adu nerwowego wp\u0142ywaj\u0105 na funkcjonowanie cz\u0142owieka ca\u0142o\u015bciowo, na jego funkcjonowanie zdrowotne przede wszystkim, ale te\u017c spo\u0142eczne, i \u017cycie codzienne \u2014 zaznaczy\u0142a prof. Agata Szulc, prezes Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego podczas okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u zorganizowanego przez Koalicj\u0119 na Rzecz Zdrowia M\u00f3zgu i Medonet.<\/p>\n \u2014 Praca w oddziale udarowym jest trudna, wymagaj\u0105ca podejmowania decyzji pod presj\u0105 czasu i mocno obci\u0105\u017caj\u0105ca emocjonalnie. Mamy deficyt personelu, co jest jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych w niekt\u00f3rych regionach kraju zamykaj\u0105 si\u0119 oddzia\u0142y udarowe \u2014 czasem tylko na kilka miesi\u0119cy, a czasem na sta\u0142e. Sytuacja jest dynamiczna i niestety przek\u0142ada si\u0119 brak r\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do leczenia \u2014 m\u00f3wi prof. Karli\u0144ski.<\/p>\n Zdrowe serce, zdrowy m\u00f3zg? Jest taki zwi\u0105zek<\/p>\n A\u017c 80\u201390 proc. udar\u00f3w m\u00f3zgu to tzw. udary niedokrwienne, tzw. ma\u0142e zawa\u0142y m\u00f3zgu, z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ma pod\u0142o\u017ce mia\u017cd\u017cycowe lub wi\u0105\u017ce si\u0119 z migotaniem przedsionk\u00f3w. Prof. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii, podkre\u015bla, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy neurologami a kardiologami<\/a> jest kluczowa w zapobieganiu kolejnym udarom.<\/p>\n \u2014 To pokazuje, jak silny jest zwi\u0105zek mi\u0119dzy m\u00f3zgiem a sercem i dlaczego, tak wa\u017cna jest wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy neurologami i kardiologami \u2014 szczeg\u00f3lnie w zakresie prewencji wt\u00f3rnej, czyli zapobiegania kolejnym udarom u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c przeszli udar. To bardzo wa\u017cne, bo w Polsce obserwujemy du\u017c\u0105 nawrotowo\u015b\u0107 udar\u00f3w \u2014 zaznacza.<\/p>\n W ramach priorytetu Ministerstwa Zdrowia „Zdrowe serce, zdrowy m\u00f3zg” planowane s\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu popraw\u0119 koordynacji opieki nad pacjentami.<\/p>\n \u2014 Jako \u015brodowisko neurolog\u00f3w jeste\u015bmy gotowi do dalszej pracy i do wsp\u00f3\u0142pracy \u2014 zar\u00f3wno z decydentami, jak i innymi specjalistami \u2014 aby wsp\u00f3lnie rozwija\u0107 system opieki nad pacjentami z udarami m\u00f3zgu i skutecznie wdra\u017ca\u0107 potrzebne rozwi\u0105zania \u2014 podsumowuje prof. Alina Ku\u0142akowska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"M\u00f3zg te\u017c choruje. I to coraz cz\u0119\u015bciej Lekarze nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci \u2014 choroby m\u00f3zgu, w tym udary, s\u0105…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73458,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,1845,36,37,27,34,35,5765,28,31,48,3396,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,18154,7867,26,14634,18155],"class_list":{"0":"post-73457","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-choroby_od_a_do_z","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-mozg","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-neurologia","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-screening_general","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-udar","32":"tag-udar_mozgu","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-wylew_krwi_do_mozgu","35":"tag-zaburzenia_neurologiczne"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115456050823399617","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73457\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n