{"id":73536,"date":"2025-10-29T07:40:08","date_gmt":"2025-10-29T07:40:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/73536\/"},"modified":"2025-10-29T07:40:08","modified_gmt":"2025-10-29T07:40:08","slug":"ten-projekt-to-pulapka-na-wszystkich-tak-prof-piotrowski-mowi-o-reformie-panstwowej-inspekcji-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/73536\/","title":{"rendered":"Ten projekt to pu\u0142apka na wszystkich. Tak prof. Piotrowski m\u00f3wi o reformie Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy"},"content":{"rendered":"

Polska do ko\u0144ca grudnia musi uchwali\u0107 reform\u0119 Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. To jeden z kamieni milowych KPO, kt\u00f3rego celem ma by\u0107 ograniczenie segmentacji rynku pracy. Chodzi o to, by zmniejszy\u0107 zatrudnienie na tzw. umowach \u015bmieciowych. Dlatego PIP ma zyska\u0107 prawo zamiany decyzj\u0105 administracyjn\u0105 umowy cywilnoprawnej w umow\u0119 o prac\u0119. W takiej decyzji ma by\u0107 okre\u015blony rodzaj umowy, rodzaj pracy, wymiar czasu pracy, a tak\u017ce wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia. Taka decyzja ma mie\u0107 rygor natychmiastowej wykonalno\u015bci, mimo \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 zaskar\u017cona do s\u0105du. I zdaniem prof. Ryszarda Piotrowskiego<\/a>, konstytucjonalisty z Uniwersytetu Warszawskiego, projekt wymaga ponownej analizy.<\/p>\n

\u2014 Powiem kr\u00f3tko, ten projekt jest niezgodny z konstytucj\u0105 \u2014 tak zacz\u0105\u0142 swoje wyst\u0105pienie prof. Piotrowski podczas debaty zorganizowanej przez Federacj\u0119 Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich. Na koniec podkre\u015bli\u0142, \u017ce: „Prawo nie mo\u017ce by\u0107 pu\u0142apk\u0105 dla obywateli, to wynika z art. 2 Konstytucji. A ten projekt to pu\u0142apka dla wszystkich”.<\/p>\n

Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n

\u2014 Powiem kr\u00f3tko, ten projekt jest niezgodny z Konstytucj\u0105. Po pierwsze zgodnie z art. 24 konstytucji, praca znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej, a pa\u0144stwo sprawuje nadz\u00f3r nad warunkami wykonywania pracy. Ochrona ta dotyczy zar\u00f3wno pracownik\u00f3w, jak i pracodawc\u00f3w \u2014 niezale\u017cnie od formy, w jakiej praca jest \u015bwiadczona. Po drugie, zgodnie z art. 2 Konstytucji, prawo powinno by\u0107 tworzone w spos\u00f3b racjonalny. Rzecz tym, aby praca nie by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em utrapienia, a prawne warunki okre\u015blaj\u0105ce zasady jej \u015bwiadczenia by\u0142y racjonalne \u2014 wyja\u015bnia\u0142 prof. Piotrowski.<\/p>\n

Projekt tymczasem tworzy rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re w jego ocenie jest nieracjonalne i niezwykle k\u0142opotliwe. Zamiast osk\u0142adkowa\u0107 wszystkie umowy-zlecenia, stworzono wyj\u0105tkowo schody, kt\u00f3re nie wiadomo, dok\u0105d prowadz\u0105. Na pewno do s\u0105du, ale dzi\u015b to oznacza donik\u0105d \u2014 dodawa\u0142.<\/p>\n

Jak wynika bowiem ze statystyk Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci, \u015bredni czas rozpatrzenia sprawy z zakresu prawa pracy w 2024 r. wynosi\u0142 11,4 miesi\u0105ca, ale te trudniejsze trwaj\u0105 nawet trzy lata.<\/p>\n

Wyja\u015bni\u0142, \u017ce konstytucja jest te\u017c po to, aby zapewni\u0107 rzetelno\u015b\u0107 i sprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania instytucji publicznych. \u2014 Tak\u0105 instytucj\u0105 jest niew\u0105tpliwie Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy, kt\u00f3rej rzetelno\u015b\u0107 i sprawno\u015b\u0107 zostanie gruntownie podwa\u017cona \u2014 oceni\u0142 profesor.<\/p>\n

Grozi nam chaos prawny i przeci\u0105\u017cenie s\u0105d\u00f3w<\/p>\n

Zdaniem prof. Piotrowskiego przy obecnej konstrukcji projektowanych przepis\u00f3w post\u0119powania mog\u0105 si\u0119 toczy\u0107 niezwykle d\u0142ugo, a do tego mog\u0105 sprawi\u0107 wiele k\u0142opot\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Projektowane przepisy wygl\u0105daj\u0105 tak, jakby pisa\u0142 je kto\u015b, kto jest wyj\u0105tkowo nie\u017cyczliwy ludziom. Je\u017celi kto\u015b ma jedn\u0105 umow\u0119 o prac\u0119 i pi\u0119\u0107 um\u00f3w-zlece\u0144, co si\u0119 mo\u017ce zdarzy\u0107, to jest postawiony w sytuacji dramatycznej, bo musi si\u0119 zastanowi\u0107 co dalej. Projektodawca, zamiast doprecyzowa\u0107 zasady stosowania um\u00f3w cywilnoprawnych, wprowadza mechanizm administracyjny o niejasnych skutkach. Nie wiadomo, jakie b\u0119d\u0105 jego granice, kto faktycznie poniesie konsekwencje decyzji ani jak szybko takie post\u0119powania b\u0119d\u0105 przebiega\u0107. W praktyce mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do chaosu prawnego i nadmiernego obci\u0105\u017cenia s\u0105d\u00f3w \u2014 ocenia prof. Piotrowski.<\/p>\n

Jakie dobro chroni reforma poza mitycznym KPO ?<\/p>\n

Ponadto prof. Piotrowski zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce w konstytucji mamy bardzo wa\u017cny art. 31 ust. 3, kt\u00f3ry dopuszcza ograniczanie wolno\u015bci i praw jedynie w spos\u00f3b proporcjonalny. \u2014 To oznacza, \u017ce musimy wybra\u0107 wariant najmniej uci\u0105\u017cliwy dla tych, kt\u00f3rych ma dotyczy\u0107. Wariant ograniczaj\u0105cy negatywne skutki. Tutaj mamy do czynienia z ograniczeniem wolno\u015bci zar\u00f3wno po stronie pracodawc\u00f3w, jak i pracobiorc\u00f3w oraz wariantem, kt\u00f3ry wywojuje multum skutk\u00f3w negatywnych dla wszystkich. Dla pracodawc\u00f3w, zatrudnionych, ich rodzin, s\u0105d\u00f3w. Proporcjonalno\u015b\u0107 polega te\u017c na tym, \u017ce dobro po\u015bwi\u0119cane musi by\u0107 mniejsze ni\u017c chronione. Jak przeczyta\u0142em uzasadnienie projektu, to nie bardzo mog\u0142em si\u0119 zorientowa\u0107, jakie dobro jest chronione poza mitycznym KPO \u2014 przekonywa\u0142 prof. Piotrowski.<\/p>\n

Z konstytucji wynika te\u017c zasada okre\u015blono\u015bci, wywodzi si\u0119 z niej obowi\u0105zek tworzenia przepis\u00f3w prawnych w spos\u00f3b przejrzysty, zrozumia\u0142y i precyzyjny dla adresat\u00f3w.<\/p>\n

\u2014 Tutaj mamy do czynienia z decyzj\u0105, kt\u00f3ra ma by\u0107 natychmiast wykonalna. W sumie mo\u017ce chodzi o to, \u017ce jej adresaci nie b\u0119d\u0105 si\u0119 skar\u017cy\u0107. Z jednej strony wyst\u0105pienie do s\u0105du nie wstrzymuje wykonania decyzji, ale z drugiej, je\u015bli ostatecznie s\u0105d uzna inaczej ni\u017c inspekcja, to b\u0119dzie to skuteczne, ale co to oznacza w praktyce? \u2014 m\u00f3wi\u0142 prof. Ryszard Piotrowski.<\/p>\n

Profesor zaznaczy\u0142, \u017ce prawo nie mo\u017ce by\u0107 pu\u0142apk\u0105 dla obywateli, to wynika wprost z art. 2 konstytucji. A jego zdaniem ten projekt to pu\u0142apka dla wszystkich.<\/p>\n

Zaznaczy\u0142, \u017ce umowy-zlecenia s\u0105 dopuszczalne, mo\u017cna je zawiera\u0107, zwi\u0119ksza\u0107 dochody, a teraz za jednym ruchem ma si\u0119 okaza\u0107, \u017ce s\u0105 niedobre. \u2014 I nie wiadomo, co z nimi zrobi\u0107. Kto\u015b o to zabiega\u0142, stara\u0142 si\u0119, aby to nie by\u0142o osk\u0142adkowanie tylko w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b zrobione? To jest prawo narzucone, kt\u00f3rego sensu nie rozumiem, kierunku nie podzielam. Jawi si\u0119 ono jako niczym nie uzasadniona przemoc, a pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym prawo jawi si\u0119 jako niczym nieuzasadniona przemoc, nie jest demokratycznym pa\u0144stwem prawnym i dlatego ten projekt jest niezgodny z konstytucj\u0105 \u2014 zako\u0144czy\u0142 profesor.<\/p>\n

Burzliwa historia kamienia milowego A71G<\/p>\n

Warto wyja\u015bni\u0107, \u017ce od pocz\u0105tku w Krajowym Planie Odbudowy by\u0142a zapisana reforma, kt\u00f3rej celem ma by\u0107 ograniczenie segmentacji rynku pracy. Rz\u0105d Mateusza Morawieckiego zadeklarowa\u0142, zwi\u0119kszenie ochrony socjalnej wszystkich os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych, poprzez obj\u0119cie um\u00f3w sk\u0142adkami na ubezpieczenia spo\u0142eczne ju\u017c w 2023 r. (kamie\u0144 milowy A71G). I cho\u0107 sporo reform z KPO rz\u0105d Morawieckiego wdro\u017cy\u0142, np. reform\u0119 planowania przestrzennego, to osk\u0142adkowania zlece\u0144 nie.<\/p>\n

Gor\u0105cy kamie\u0144 milowy zostawi\u0142 rz\u0105dowi premiera Donalda Tuska. Ten, zapewne pod wp\u0142ywem g\u0142os\u00f3w przedsi\u0119biorc\u00f3w, chcia\u0142 ten punkt KPO zmieni\u0107. Przy pierwszej rewizji KPO wiosn\u0105 2024 r. to si\u0119 nie uda\u0142o. <\/a>Kolejne rozmowy z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 prowadzono na prze\u0142omie 2024 i 2025 r. Ostatecznie Ministerstwo Funduszy i Rozwoju Regionalnego wynegocjowa\u0142o, \u017ce segmentacj\u0119 rynku pracy ograniczy zreformowana Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy<\/a>, a w szczeg\u00f3lno\u015bci uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych zamieniaj\u0105cych nieprawid\u0142owo zawarte umowy cywilnoprawne w umowy o prac\u0119. O tak\u0105 reform\u0119 postulowa\u0142 Marcin Stanecki<\/a>, kt\u00f3rego w czerwcu 2024 r. marsza\u0142ek Szymon Ho\u0142ownia powo\u0142a\u0142 na G\u0142\u00f3wnego Inspektora Pracy.<\/p>\n

Za reform\u0119 PIP wynegocjowan\u0105 z KE przez resort funduszy odpowiada jednak Ministerstwo Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. I to ono przygotowa\u0142o projekt, kt\u00f3ry budzi ogromny sprzeciw przedsi\u0119biorc\u00f3w<\/a> i na koniec wywo\u0142a\u0142 sp\u00f3r w rz\u0105dzie<\/a>. W jego sprawie z inicjatywy ministra Macieja Berka odb\u0119dzie si\u0119 w \u015brod\u0119 spotkanie w Kancelarii Premiera z partnerami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n

RCL te\u017c ostrzega przed \u0142amaniem konstytucji<\/p>\n

Co wa\u017cne w trakcie konsultacji negatywne uwagi wobec projektu zg\u0142osi\u0142o te\u017c Rz\u0105dowe Centrum Legislacji. W jego ocenie projekt narusza konstytucyjne zasady: swobody prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, wolno\u015bci wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. <\/p>\n

RCL wskazuje, \u017ce umowa o prac\u0119 w systemie prawa jest traktowana jako umowa prywatnoprawna, a jej zawarcie wymaga zgodnego o\u015bwiadczenia woli pracownika i pracodawcy. Z projektowanych przepis\u00f3w ustawy nie wynika w \u017cadnym stopniu, czy przy wydawaniu decyzji administracyjnej ustalaj\u0105cej tre\u015b\u0107 umowy o prac\u0119 w jakimkolwiek zakresie by\u0142aby brana pod uwag\u0119 wola stron.<\/p>\n

Wed\u0142ug RCL nieprawid\u0142owe jest r\u00f3wnie\u017c nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno\u015bci „na przysz\u0142o\u015b\u0107”. Jak wyja\u015bnia RCL, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce ustalenie istnienia stosunku pracy na drodze s\u0105dowej (czyli po przeprowadzeniu rozprawy) zawiera gwarancj\u0119 uwzgl\u0119dnienia woli (interes\u00f3w) stron stosunku prawnego, kt\u00f3rego sp\u00f3r dotyczy, co w przypadku ustalania umownego stosunku jest szczeg\u00f3lnie istotne. Tymczasem uwzgl\u0119dnienie przez s\u0105d interesu stron nast\u0119puje ju\u017c po wykonaniu decyzji. „Projektowane rozwi\u0105zanie nie mo\u017ce zatem zosta\u0107 uznane za proporcjonalne w kontek\u015bcie norm wymaga\u0144 wynikaj\u0105cych w tym zakresie z konstytucji” \u2014 zwraca uwag\u0119 RCL.<\/p>\n

Resort pracy broni przepis\u00f3w<\/p>\n

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej w stanowisku do uwag broni zaproponowanego rozwi\u0105zania. Wskazuje, \u017ce projekt ustawy nie wprowadza arbitralnego naruszania swobody prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, lecz precyzuje procedur\u0119 wykrywania i korygowania nadu\u017cy\u0107 w zakresie stosowania um\u00f3w cywilnoprawnych w miejsce stosunku pracy.<\/p>\n

„Ustalenie przez okr\u0119gowego inspektora pracy, \u017ce w konkretnym przypadku zachodzi stosunek pracy, jest dzia\u0142aniem prewencyjno-korekcyjnym, chroni\u0105cym prawa pracownika, kt\u00f3ry w przeciwnym wypadku by\u0142by pozbawiony ustawowych \u015bwiadcze\u0144 (wynagrodzenia minimalnego, urlopu, sk\u0142adek ZUS itp.)” \u2014 przekonuje resort. I podkre\u015bla, \u017ce decyzja nie tworzy nowych obowi\u0105zk\u00f3w, lecz stwierdza, \u017ce stosunek pracy istnia\u0142 od okre\u015blonego momentu.<\/p>\n

Wed\u0142ug resortu projekt nie narusza te\u017c zasady r\u00f3wnorz\u0119dno\u015bci stron, gdy\u017c decyzja okr\u0119gowego inspektora pracy jest wydawana wy\u0142\u0105cznie w przypadku stwierdzonego faktycznego stosunku pracy.<\/p>\n

„Strony w toku kontroli b\u0119d\u0105 mia\u0142y prawo zg\u0142asza\u0107 dowody i wyja\u015bnienia, w tym dotycz\u0105ce woli co do formy zatrudnienia, co oznacza, \u017ce wola stron umowy jest oceniana przez inspektora pracy w toku ustale\u0144, ale sama decyzja ma odzwierciedla\u0107 rzeczywisty stan faktyczny, a nie wol\u0119 stron. Decyzja ta nie b\u0119dzie zatem arbitraln\u0105 decyzj\u0119 organu. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno\u015bci jest w pe\u0142ni uzasadnione w przypadku decyzji potwierdzaj\u0105cych istnienie stosunku pracy. S\u0142u\u017cy szybkiemu wykonaniu tej decyzji, chroni interes pracownik\u00f3w i jest niezb\u0119dne ze wzgl\u0119du na interes spo\u0142eczny. Proponowana regulacja nie wprowadza automatycznej przymusowej zmiany formy zatrudnienia, lecz przeciwdzia\u0142a nadu\u017cyciom, gdy faktycznie dochodzi do obej\u015bcia prawa pracy.” \u2014 wyja\u015bnia ministerstwo pracy.<\/p>\n

Przedstawiciel ministerstwa pracy, mimo zaproszenia, nie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142u w debacie zorganizowanej przez Federacj\u0119 Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich. W dyskusji projektu broni\u0142 Marcin Stanecki. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce to nowe rozwi\u0105zanie, \u017ce trzeba poczeka\u0107 na ostateczny kszta\u0142t przepis\u00f3w, a przede wszystkim, \u017ce nie b\u0119d\u0105 wykorzystywane, ale stosowane z rozwag\u0105 tam, gdzie inspektor b\u0119dzie mia\u0142 pewno\u015b\u0107, \u017ce ma racj\u0119. Decyzji za\u015b nie b\u0119dzie du\u017co, bo nie b\u0119dzie du\u017co kontroli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polska do ko\u0144ca grudnia musi uchwali\u0107 reform\u0119 Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. To jeden z kamieni milowych KPO, kt\u00f3rego celem…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73537,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-73536","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115456325989603231","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73536\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}