{"id":73981,"date":"2025-10-29T12:39:12","date_gmt":"2025-10-29T12:39:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/73981\/"},"modified":"2025-10-29T12:39:12","modified_gmt":"2025-10-29T12:39:12","slug":"symetria-miedzy-polkulami-ziemi-zanika-ma-to-istotny-wplyw-na-pogode","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/73981\/","title":{"rendered":"Symetria mi\u0119dzy p\u00f3\u0142kulami Ziemi zanika. Ma to istotny wp\u0142yw na pogod\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Naukowcy ju\u017c wcze\u015bniej zwracali uwag\u0119 na t\u0119 osobliwo\u015b\u0107: p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna i\u00a0po\u0142udniowa Ziemi odbija\u0142y podobn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania s\u0142onecznego. To zaskakuj\u0105ce, bo na p\u00f3\u0142nocy jest wi\u0119cej l\u0105d\u00f3w, miast, zanieczyszcze\u0144 i\u00a0aerozoli przemys\u0142owych<\/a>, co zwykle zwi\u0119ksza albedo (miar\u0119 zdolno\u015bci odbijania \u015bwiat\u0142a). Natomiast po\u0142udnie to g\u0142\u00f3wnie ciemniejszy ocean, kt\u00f3ry poch\u0142ania wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a. Nowe dane satelitarne sugeruj\u0105, \u017ce ta symetria si\u0119 rozpada.<\/p>\n

CERES: 24\u00a0lata obserwacji energii Ziemi <\/p>\n

W nowym badaniu opublikowanym w\u00a0czasopi\u015bmie „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States America” <\/a>(PNAS) –\u00a0dr Norman Loeb, klimatolog z\u00a0Centrum Badawczego Langley NASA, wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami przeanalizowa\u0142 24 lata obserwacji z\u00a0misji NASA Clouds and the Earth’s Radiant Energy System (CERES).<\/p>\n

\"W<\/p>\n

W Indiach zasiano chmury, by pozby\u0107 si\u0119 smogu. Deszcz ma spa\u015b\u0107 wkr\u00f3tce<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Badacze ustalili, \u017ce p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna ciemnieje szybciej ni\u017c po\u0142udniowa, czyli poch\u0142ania wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Jak uwa\u017caj\u0105, ta zmiana mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wzorce pogodowe, opady deszczu i\u00a0og\u00f3lny klimat planety w\u00a0nadchodz\u0105cych dekadach.<\/p>\n

R\u00f3wnowaga mi\u0119dzy p\u00f3\u0142kulami zosta\u0142a zaburzona <\/p>\n

\"Planeta Planeta Ziemia z kosmosu – zdj\u0119cie ilustracyjne. \u00a9 Adobe Stock <\/p>\n

Od 2000 roku CERES rejestruje, ile \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego jest poch\u0142aniane i\u00a0odbijane, a\u00a0tak\u017ce ile promieniowania podczerwonego (d\u0142ugofalowego) ucieka z\u00a0powrotem w\u00a0przestrze\u0144 kosmiczn\u0105. Loeb wykorzysta\u0142 te pomiary do analizy zmian bilansu energetycznego Ziemi mi\u0119dzy 2001 a\u00a02024 rokiem.<\/p>\n

<\/p>\n

„Ka\u017cdy obiekt we wszech\u015bwiecie ma spos\u00f3b na utrzymanie r\u00f3wnowagi poprzez pobieranie i\u00a0oddawanie energii. To fundamentalne prawo rz\u0105dz\u0105ce wszystkim we wszech\u015bwiecie” \u2013\u00a0powiedzia\u0142 Zhanqing Li, klimatolog z\u00a0University of Maryland portalowi Live Science. „Ziemia utrzymuje r\u00f3wnowag\u0119 poprzez wymian\u0119 energii mi\u0119dzy S\u0142o\u0144cem a\u00a0emitowanym przez ni\u0105 d\u0142ugofalowym promieniowaniem” –\u00a0doda\u0142.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 odkry\u0142, \u017ce p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna poch\u0142ania oko\u0142o 0,34 wata wi\u0119cej energii s\u0142onecznej na metr kwadratowy na dekad\u0119 ni\u017c p\u00f3\u0142kula po\u0142udniowa. „Ta r\u00f3\u017cnica nie wydaje si\u0119 du\u017ca, ale w\u00a0skali ca\u0142ej planety to ogromna liczba” \u2013\u00a0powiedzia\u0142 Li.<\/p>\n

Topnienie lodu przyczynia si\u0119 do\u00a0ciemnienia p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej <\/p>\n

Aby dowiedzie\u0107 si\u0119, co powodowa\u0142o t\u0119 nier\u00f3wnowag\u0119, naukowcy zastosowali technik\u0119 zwan\u0105 analiz\u0105 cz\u0105stkowych zaburze\u0144 radiacyjnych (PRP). Metoda PRP oddziela wp\u0142yw takich czynnik\u00f3w, jak chmury, aerozole, jasno\u015b\u0107 powierzchni i\u00a0para wodna, od oblicze\u0144 ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego absorbowanego przez ka\u017cd\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119. Wyniki wskaza\u0142y na trzy g\u0142\u00f3wne przyczyny ciemnienia na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej: topnienie \u015bniegu i\u00a0lodu, zmniejszaj\u0105ce si\u0119 zanieczyszczenie powietrza i\u00a0wzrost ilo\u015bci pary wodnej.<\/p>\n

\"Emisja<\/p>\n

Emisja w\u0119gla na rekordowym poziomie. Wzrost OZE na razie zbyt ma\u0142y<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

„To mia\u0142o sens. Powierzchnia p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej ciemnieje, poniewa\u017c topnieje \u015bnieg i\u00a0l\u00f3d. To ods\u0142ania znajduj\u0105ce si\u0119 pod ni\u0105 l\u0105dy i\u00a0oceany. Zanieczyszczenie spad\u0142o r\u00f3wnie\u017c w\u00a0takich miejscach jak Chiny, Stany Zjednoczone i\u00a0Europa. Oznacza to, \u017ce w\u00a0powietrzu jest mniej aerozoli odbijaj\u0105cych \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne. Na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej sytuacja jest odwrotna” \u2013\u00a0przyzna\u0142 dr Norman Loeb, g\u0142\u00f3wny autor bada\u0144 „PNAS” na \u0142amach Live Science.<\/p>\n

Wed\u0142ug niego, poniewa\u017c p\u00f3\u0142noc ociepla si\u0119 szybciej, zawiera te\u017c wi\u0119cej pary wodnej. „Para wodna nie odbija \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, lecz je poch\u0142ania. To kolejny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna poch\u0142ania wi\u0119cej ciep\u0142a” –\u00a0doda\u0142 Loeb.<\/p>\n

<\/p>\n

Rola chmur wci\u0105\u017c niejasna <\/p>\n

Jednym z\u00a0ciekawych wniosk\u00f3w jest to, czego nie zaobserwowano: pokrywa chmur nie zmieni\u0142a si\u0119 wyra\u017anie w\u00a0ostatnich 20 latach. „Chmury s\u0105 dla mnie zagadk\u0105 ze wzgl\u0119du na t\u0119 symetri\u0119 p\u00f3\u0142kuli” \u2013\u00a0powiedzia\u0142 Loeb. „W pewnym sensie w\u0105tpili\u015bmy, czy jest to fundamentalna w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 systemu klimatycznego. Gdyby tak by\u0142o, chmury powinny to kompensowa\u0107. Na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej powinno by\u0107 wi\u0119cej odbi\u0107 chmur ni\u017c na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej, ale tego nie widzieli\u015bmy” –\u00a0przyzna\u0142.<\/p>\n

\"Ziemia Ziemia widziana z kosmosu \u00a9 Adobe Stock <\/p>\n

G\u0142\u00f3wny autor bada\u0144 opublikowanych w\u00a0„PNAS” pracowa\u0142 z\u00a0najnowszymi modelami, by lepiej zrozumie\u0107 zachowanie chmur, do kt\u00f3rych przyzna\u0142, \u017ce nie maj\u0105 pewno\u015bci. „Chmury pozostaj\u0105 dominuj\u0105cym czynnikiem reguluj\u0105cym nasz bilans energetyczny” \u2013\u00a0zgodzi\u0142 si\u0119 Zhanqing Li. Mimo to Li powiedzia\u0142, \u017ce badania dr Normana Loeba pokazuj\u0105, \u017ce ta asymetria nie tylko istnieje, ale jest na tyle istotna, \u017ce \u200b\u200bwarto si\u0119 martwi\u0107, co si\u0119 za ni\u0105 kryje. Loeb zapowiedzia\u0142 kontynuacj\u0119 bada\u0144.<\/p>\n

\"Modele<\/p>\n

Modele klimatyczne go pomija\u0142y. Nowe dane s\u0105 niepokoj\u0105ce<\/p>\n

<\/a> \"Cyfrowy<\/a> Cyfrowy Polak \u00a9 Cyfrowy Polak <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naukowcy ju\u017c wcze\u015bniej zwracali uwag\u0119 na t\u0119 osobliwo\u015b\u0107: p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna i\u00a0po\u0142udniowa Ziemi odbija\u0142y podobn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 promieniowania s\u0142onecznego. To…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73982,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-73981","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115457502291410442","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73981"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73981\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}