{"id":764479,"date":"2026-10-19T21:04:18","date_gmt":"2026-10-19T21:04:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/764479\/"},"modified":"2026-10-19T21:04:18","modified_gmt":"2026-10-19T21:04:18","slug":"rak-wyniszcza-europe-zamieszki-we-francji-to-tylko-symptom-choroby-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/764479\/","title":{"rendered":"Rak wyniszcza Europ\u0119. Zamieszki we Francji to tylko symptom choroby [OPINIA]"},"content":{"rendered":"<p>Tim Stanley jest historykiem, pisarzem i publicyst\u0105 brytyjskiego dziennika &#8222;The Telegraph&#8221;. <\/p>\n<p>Najzabawniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek s\u0142ysza\u0142em, jest to, \u017ce m\u0142odzie\u017c wywo\u0142uje zamieszki w Pary\u017cu z powodu &#8222;nier\u00f3wno\u015bci edukacyjnych&#8221;. Uczy\u0142em si\u0119 w klasach licz\u0105cych 30 os\u00f3b, w drewnianych barakach tak zimnych, \u017ce zim\u0105 wida\u0107 by\u0142o w\u0142asny oddech, ale nigdy nie przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ceby spali\u0107 ratusz.<\/p>\n<p>To nie jest &#8222;uzasadniony wyraz gniewu&#8221;, to patologia, dow\u00f3d na to, \u017ce ca\u0142a Europa \u2014 nie tylko Francja \u2014 cierpi na raka, kt\u00f3rego przemoc i rozk\u0142ad s\u0105 jedynie objawami. Naszym nowotworem jest z\u0142a filozofia. Ro\u015bnie od lat.<\/p>\n<p>W ten weekend wybuch\u0142y r\u00f3wnie\u017c zamieszki w Albanii, Belgii, we W\u0142oszech i w Portugalii \u2014 i dlaczego Wielka Brytania nie mia\u0142aby by\u0107 nast\u0119pna? Od pewnego czasu maj\u0105 tu miejsce protesty na mniejsz\u0105 skal\u0119; zaufanie do rz\u0105du jest zerowe. Niemal ka\u017cdy kraj zachodni boryka si\u0119 z masow\u0105 migracj\u0105 i upadkiem pa\u0144stwa opieku\u0144czego; to pierwsze podsyca napi\u0119cia spo\u0142eczne, podczas gdy to drugie, maj\u0105ce na celu zatuszowanie takich p\u0119kni\u0119\u0107, zaczyna traci\u0107 \u015brodki finansowe.<\/p>\n<p>Francja wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym, \u017ce jej system polityczny, kt\u00f3ry utrudnia zar\u00f3wno kompromis, jak i zdecydowane dzia\u0142ania, popycha wyborc\u00f3w do ideologicznych blok\u00f3w, w wyniku czego nast\u0119pne wybory prawdopodobnie rozegraj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy komunist\u0105 a nacjonalistk\u0105.<\/p>\n<p>Do tego dochodzi francuska tradycja bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144, publicznego wyra\u017cania napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych. Z jednej strony obserwujemy zamo\u017cnych przedstawicieli pokolenia wy\u017cu demograficznego chowaj\u0105cych si\u0119 za tarczami podniesionymi przez policj\u0119 z klasy robotniczej; z drugiej \u2014 nastolatk\u00f3w i migrant\u00f3w rzucaj\u0105cych kamieniami.<\/p>\n<p><img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/HBgk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy80M2I0ZDViNzQzYWVjODNmZWZmM2FjNjU2MDA1ZDRlZC5qcGeRkwXNB.jpeg\" height=\"627\" width=\"940\" alt=\"Starcia mi\u0119dzy policj\u0105 a protestuj\u0105cymi w Pary\u017cu, 18 pa\u017adziernika 2026 r.\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"auto\" decoding=\"auto\" url=\"https:\/\/ocdn.eu\/pulscms\/MDA_\/43b4d5b743aec83feff3ac656005d4ed.jpg\" description=\"Starcia mi\u0119dzy policj\u0105 a protestuj\u0105cymi w Pary\u017cu, 18 pa\u017adziernika 2026 r.\" author=\"Ibrahim Ezzat\/Anadolu via Getty Images \/ Getty Images\" source=\"\" link=\"\"\/><\/p>\n<p>Starcia mi\u0119dzy policj\u0105 a protestuj\u0105cymi w Pary\u017cu, 18 pa\u017adziernika 2026 r.<\/p>\n<p>Ibrahim Ezzat\/Anadolu via Getty Images \/ Getty Images<\/p>\n<p>Francuski talent do teatru politycznego sprawi\u0142, \u017ce kraj ten sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem zachodniej wyobra\u017ani; mo\u017cna wr\u0119cz twierdzi\u0107, \u017ce brytyjski konserwatyzm ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 na podstawie negatywnych do\u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z przewrotami z 1789 i 1848 r.<\/p>\n<p>W maju 1968 r. filozof Roger Scruton przebywa\u0142 w Pary\u017cu, gdzie z bezpiecznej perspektywy swojego mieszkania by\u0142 \u015bwiadkiem rewolucji. Ta scena sprawi\u0142a, \u017ce sta\u0142 si\u0119 konserwatyst\u0105. &#8222;Policjanci [zostali] ranni, samochody podpalono, skandowano has\u0142a, malowano graffiti. Jak mo\u017cna usprawiedliwi\u0107 takie bezmy\u015blne niszczenie?&#8221; \u2014 zapyta\u0142 swoj\u0105 lewicow\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n<p>Ogie\u0144, starcia i spl\u0105drowane sklepy. Chaos zalewa ulice Francji. &#8222;Ponownie dosz\u0142o do zniszcze\u0144&#8221;<img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/-vYk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iNjRlZjY2YTYxZGFhNjI2M2M4ZGI2NWUzM2JmZjhkNi5qcGeRlQLNA.jpeg\" height=\"300\" width=\"450\" alt=\"Interwencja policji podczas protest\u00f3w przed liceum im. Emile\u2019a Zoli w Rennes we Francji, 15 pa\u017adziernika 2026 r.\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"low\" decoding=\"async\"\/><\/p>\n<p>Odpowiedzia\u0142a mu ksi\u0105\u017ck\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 &#8222;Les Mots et Les Choses&#8221; (&#8222;S\u0142owa i rzeczy&#8221;) autorstwa historyka Michela Foucaulta, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej cytowanym naukowcem w dziedzinie nauk humanistycznych. By\u0142a to ksi\u0105\u017cka &#8222;przebieg\u0142a&#8221; i &#8222;szata\u0144ska&#8221; \u2014 wspomina\u0142 Scruton; \u0107wiczenie retoryczne, kt\u00f3re dowodzi, \u017ce nic nie jest &#8222;prawdziwe&#8221;, a kultura jest &#8222;dyskursem w\u0142adzy&#8221;. Tam, gdzie jest w\u0142adza, tam jest ucisk, a &#8222;tam, gdzie jest ucisk, istnieje prawo do niszczenia. Na ulicy pod moim oknem mia\u0142em przed oczami prze\u0142o\u017cenie tego przes\u0142ania na czyny&#8221;.<\/p>\n<blockquote class=\"ods-o-quote\">\n<p class=\"ods-o-quote__paragraph\">Wtedy, podobnie jak teraz, rewolucjoni\u015bci nie mieli \u017cadnego konkretnego programu zmian: po prostu czerpali przyjemno\u015b\u0107 z niszczenia, a im \u015bmielszy atak, tym lepiej. Po co podpala\u0107 pi\u0119kny ratusz lub, jak zrobili to aktywi\u015bci w Galerii Narodowej, obla\u0107 zup\u0105 obraz Van Gogha? Poniewa\u017c s\u0105 pi\u0119kne.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Zbezczeszczenie pi\u0119kna jest ekscytuj\u0105ce; nikt nie zada\u0142by sobie trudu, by podpali\u0107 Centrum Pompidou. Ka\u017cdy, kto ogl\u0105da wsp\u00f3\u0142czesne nagrania z Pary\u017ca, mo\u017ce dostrzec, \u017ce uczestnicy zamieszek \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0105, praktycznie to orgia, a pogl\u0105d, \u017ce s\u0105 oni \u015bwiadomie polityczni, to stawianie sprawy na g\u0142owie. Radykalna polityka jest \u015brodkiem do usprawiedliwienia barbarzy\u0144skich czyn\u00f3w, st\u0105d tak wiele z tego, co uchodzi za wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 filozofi\u0119, to po prostu szale\u0144stwo z przypisami.<\/p>\n<p>&#8222;Chc\u0119 rzeczy za darmo&#8221;. Nazwiemy to socjalizmem. &#8222;Nie chc\u0119 \u017cy\u0107 zgodnie z odwiecznym prawem moralnym&#8221;. Sekularyzm. &#8222;Nie chc\u0119 mie\u0107 dzieci, odmawiam opieki nad rodzicami i odmawiam podj\u0119cia pracy&#8221;. Sprowadzimy pracownik\u00f3w i nazwiemy to wielokulturowo\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Wszyscy zmierzamy t\u0105 sam\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 ku za\u0142amaniu<\/p>\n<p>Tragedia Zachodu polega na tym, \u017ce zamiast odrzuci\u0107 b\u0142\u0119dne filozofie, pr\u00f3bowa\u0142 je wkomponowa\u0107 w konsensus spo\u0142eczny, czego kolejnym uosobieniem jest Republika Francuska, kt\u00f3ra \u015bwi\u0119tuje egzekucj\u0119 swojego kr\u00f3la i kr\u00f3lowej z dynastii Burbon\u00f3w. W ca\u0142ej Europie nowoczesne instytucje \u2014 pe\u0142ne zw\u0105tpienia i n\u0119kane niejasno\u015bci\u0105 pytania &#8222;czym jest prawda?&#8221; \u2014 okazuj\u0105 si\u0119 z natury niestabilne, od bank\u00f3w centralnych, kt\u00f3re pompuj\u0105 fa\u0142szywe pieni\u0105dze w socjalne piramidy finansowe, po szko\u0142y, kt\u00f3re rezygnuj\u0105 z przestarza\u0142ych recept, takich jak &#8222;czytanie i pisanie&#8221;.<\/p>\n<blockquote class=\"ods-o-quote\">\n<p class=\"ods-o-quote__paragraph\">To, co \u0142\u0105czy bia\u0142\u0105 m\u0142odzie\u017c i migrant\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w zamieszkach, to &#8222;nic&#8221;: nico\u015b\u0107 jako system warto\u015bci. Nauczono ich, \u017ce historia Europy to k\u0142amstwa i wyzysk, wi\u0119c nie ma podstawy dla lojalno\u015bci poza wsp\u00f3ln\u0105 rado\u015bci\u0105 z pope\u0142niania przest\u0119pstw.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce je\u015bli zajmuj\u0105 jaki\u015b budynek, rzadko wywieszaj\u0105 zachodnie symbole solidarno\u015bci. Nie pojawia si\u0119 tam te\u017c tr\u00f3jkolorowa flaga. Wywieszaj\u0105 flag\u0119 Palestyny, w kt\u00f3rej nigdy nie byli, a kt\u00f3ra wed\u0142ug izraelskich kartograf\u00f3w nie istnieje. Parafrazuj\u0105c Edith Piaf, francuska m\u0142odzie\u017c niczego nie \u017ca\u0142uje, poniewa\u017c niczego nie kocha, ale win\u0119 za to ponosz\u0105 ich rodzice i nauczyciele. Wyobcowanie m\u0142odzie\u017cy jest werdyktem historii wydanym na starsze pokolenie.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p>Istnieje alternatywa dla tego chaosu. Scruton, w tym szalonym maju, przypadkiem czyta\u0142 wspomnienia Charlesa de Gaulle\u2019a, kt\u00f3re rozpoczynaj\u0105 si\u0119 s\u0142owami: &#8222;Przez ca\u0142e \u017cycie mia\u0142em pewn\u0105 wizj\u0119 Francji\u2026&#8221; To ca\u0142kowicie oszo\u0142omi\u0142o Scrutona. Oto nar\u00f3d zdefiniowany nie \u2014 jak to zwykle robi\u0105 Anglosasi \u2014 przez &#8222;instytucje czy granice&#8221;, ale przez &#8222;j\u0119zyk, religi\u0119 i kultur\u0119 wysok\u0105&#8221;, co skutkowa\u0142o polityk\u0105 mniej opart\u0105 na sporach \u2014 lewica kontra prawica \u2014 a bardziej na byciu, byciu Francuzem, byciu rodzin\u0105 itp.<\/p>\n<p>Jest to lekcja kontrkulturowa, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 prze\u017cywa\u0107 sw\u00f3j renesans. Zaledwie trzy tygodnie temu tysi\u0105ce ludzi wysz\u0142y na ulice Pary\u017ca, by powita\u0107 papie\u017ca, a kulminacyjnym punktem wydarzenia by\u0142a parada francuskich \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3ra \u2014 bez etnicznego szowinizmu \u2014 stanowi\u0142a inspiruj\u0105cy pokaz to\u017csamo\u015bci historycznej. Dziewczyna je\u017adzi\u0142a po arenie przebrana za Joann\u0119 d\u2019Arc: co\u015b niewyobra\u017calnego w Wielkiej Brytanii, gdzie zast\u0105piono by j\u0105 Clare Balding lub duchem Nelsona Mandeli.<\/p>\n<p>To, \u017ce w samym sercu Francji ma miejsce odrodzenie religijne, stanowi wyzwanie nie tylko dla islamizmu, ale tak\u017ce dla konsensusu, na kt\u00f3rym opiera si\u0119 \u015bwiecka republika: dzieje si\u0119 to poza pa\u0144stwem, niezale\u017cnie od elitarnych instytucji kulturalnych, a nawet w sprzeczno\u015bci z hierarchi\u0105 ko\u015bcieln\u0105. Jest to odrzucenie 250 lat szale\u0144stwa, a by\u0107 mo\u017ce samej polityki. Je\u015bli obecnej wersji Francji nie da si\u0119 rz\u0105dzi\u0107, po co w og\u00f3le pr\u00f3bowa\u0107? Lepiej odci\u0105\u0107 si\u0119 od chaosu i tworzy\u0107 zwarte, \u015bwiadome wsp\u00f3lnoty, czekaj\u0105c, a\u017c nowoczesno\u015b\u0107 si\u0119 wypali.<\/p>\n<p>To si\u0119 stanie. Wszyscy zmierzamy t\u0105 sam\u0105 szybk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 ku za\u0142amaniu finansowemu i spo\u0142ecznemu, a \u2014 jak \u017cartowali niekt\u00f3rzy \u2014 wszelka brytyjska rado\u015b\u0107 z upadku Francji jest os\u0142abiona przez pe\u0142zaj\u0105cy strach, \u017ce my b\u0119dziemy nast\u0119pni. Pytanie brzmi: czy dysponujemy tymi samymi zasobami kulturowymi i filozoficznymi, by wytrzyma\u0107 ten b\u00f3l? Odpowiadam na to charakterystycznym francuskim wzruszeniem ramion.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tim Stanley jest historykiem, pisarzem i publicyst\u0105 brytyjskiego dziennika &#8222;The Telegraph&#8221;. Najzabawniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek s\u0142ysza\u0142em, jest to,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":764480,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,96,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,1622,47,80,29,30,26,82,83,84,10014,3264],"class_list":["post-764479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-francja","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-protesty","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews","tag-zachod","tag-zamieszki"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117469607864180951","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=764479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/764480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=764479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=764479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=764479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}