![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366882IDR.jpg\"\/)
<\/p>\nCzy kolej to temat polityczny?<\/p>\n
Tak. Nawet w rozk\u0142adzie jazdy wida\u0107, kto rz\u0105dzi Polsk\u0105. Podej\u015bcie do kolei mo\u017cna traktowa\u0107 jako miniatur\u0119 polityki pa\u0144stwa. Tematy z ni\u0105 zwi\u0105zane s\u0105 coraz bardziej wykorzystywane propagandowo przez najwi\u0119ksze partie.<\/p>\n
Na to, \u017ce kolej mo\u017ce by\u0107 paliwem politycznym, pierwszy wpad\u0142 PiS – przypadkiem.<\/p>\n
To jedna z g\u0142\u00f3wnych tez mojej ksi\u0105\u017cki. PiS odkry\u0142, jak mo\u017cna zbija\u0107 kapita\u0142 polityczny na kolei dzi\u0119ki stacji W\u0142oszczowa P\u00f3\u0142noc. Historia rozegra\u0142a si\u0119 w 2006 roku. Do wojew\u00f3dztwa \u015bwi\u0119tokrzyskiego rzucono Przemys\u0142awa Gosiewskiego, wa\u017cnego dygnitarza PiS, kt\u00f3ry mia\u0142 w tym regionie – w\u00f3wczas mocno lewicowym – zbudowa\u0107 poparcie dla swojej partii. Jego metoda by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca: je\u017adzi\u0142 od miejscowo\u015bci do miejscowo\u015bci, pyta\u0142 ludzi, jaki maj\u0105 problem i stara\u0142 si\u0119 go rozwi\u0105za\u0107. We W\u0142oszczowie us\u0142ysza\u0142, \u017ce mieszka\u0144com brakuje stacji kolejowej – przez miejscowo\u015b\u0107 przeje\u017cd\u017ca\u0142y poci\u0105gi kursuj\u0105ce Centraln\u0105 Magistral\u0105 Kolejow\u0105 mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Krakowem i Katowicami, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119 nigdzie po drodze na odcinku licz\u0105cym ponad 200 kilometr\u00f3w. Gosiewski w ci\u0105gu roku doprowadzi\u0142 do powstania stacji. Dzi\u0119ki temu podr\u00f3\u017c z W\u0142oszczowy do oddalonej o 180 kilometr\u00f3w Warszawy skr\u00f3ci\u0142a si\u0119 z 4,5 godziny do zaledwie p\u00f3\u0142torej. Trudno wskaza\u0107 drug\u0105 inwestycj\u0119 infrastrukturaln\u0105, kt\u00f3ra a\u017c trzykrotnie skr\u00f3ci\u0142aby czas podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n
<\/p>\n
\n Stacja W\u0142oszczowa P\u00f3\u0142noc.
\n (Wikimedia Commons)\n <\/p>\n
Nie wszystkim si\u0119 to podoba\u0142o.<\/p>\n
Decyzja wywo\u0142a\u0142a wielki jazgot medialny, poniewa\u017c PO krytykowa\u0142a wszystko, co zrobi\u0142 PiS. Jestem przekonany, \u017ce Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski r\u00f3wnie\u017c by\u0142 tym zdziwiony. Posypa\u0142y si\u0119 g\u0142osy polityk\u00f3w i ekspert\u00f3w, \u017ce to strata pieni\u0119dzy, \u017ce nie buduje si\u0119 dworc\u00f3w dla tak ma\u0142ych miast, \u017ce nikt tam nie b\u0119dzie wsiada\u0142. W\u015br\u00f3d elit W\u0142oszczowa sta\u0142a si\u0119 obiektem \u017cart\u00f3w. Pos\u0142owie Platformy zawiadomili nawet prokuratur\u0119 o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa niegospodarno\u015bci. Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 otrzyma\u0142o w prezencie gotowy przekaz: my budujemy dla mniejszych miejscowo\u015bci, a elity liberalne si\u0119 z tego wy\u015bmiewaj\u0105.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b temat kolei zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w wielk\u0105 narracj\u0119 polityczn\u0105. Powsta\u0142 podzia\u0142 na rozk\u0142ad jazdy „liberalny” i „solidarny”.<\/p>\n
To emanacja sloganu wymy\u015blonego przez PiS, podzia\u0142u na Polsk\u0119 „solidarn\u0105”, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 potrzebami wszystkich obywateli i Polsk\u0119 „liberaln\u0105”, kt\u00f3ra interesuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie najbogatszymi. Trzymaj\u0105c si\u0119 tego podzia\u0142u: rozk\u0142ad liberalny pozwala mieszka\u0144com du\u017cych miast podr\u00f3\u017cowa\u0107 coraz szybciej bez zwracania uwagi na mijane obszary po drodze. Rozk\u0142ad „solidarny” uwzgl\u0119dnia potrzeby miejscowo\u015bci pomi\u0119dzy najwi\u0119kszymi aglomeracjami – nawet je\u015bli nieco wyd\u0142u\u017ca to podr\u00f3\u017ce mi\u0119dzy metropoliami.<\/p>\n
Chocia\u017c to polityczny slogan, jest w nim sporo prawdy. Przez pierwsze dwadzie\u015bcia lat istnienia III RP obowi\u0105zywa\u0142 rozk\u0142ad „liberalny”.<\/p>\n
Nawet d\u0142u\u017cej. Jeszcze w 2012 roku pojawia\u0142y si\u0119 pomys\u0142y grupy PKP, \u017ceby zlikwidowa\u0107 kolejne trzy tysi\u0105ce kilometr\u00f3w linii kolejowych. W tamtym momencie zlikwidowano ju\u017c 1\/4 po\u0142\u0105cze\u0144 istniej\u0105cych w 1990 roku. Kolej si\u0119 zwija\u0142a: likwidowano mniej ucz\u0119szczane po\u0142\u0105czenia lokalne, w zwi\u0105zku z tym pasa\u017cerowie przestawali doje\u017cd\u017ca\u0107 do wi\u0119kszych linii, gdzie r\u00f3wnie\u017c zmniejsza\u0142a si\u0119 liczba pasa\u017cer\u00f3w, co dawa\u0142o pretekst do likwidowania kolejnych po\u0142\u0105cze\u0144. Id\u0105c dalej t\u0105 logik\u0105, mogli\u015bmy w ko\u0144cu doj\u015b\u0107 do ca\u0142kowitej likwidacji kolei.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366884IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Nieczynna stacja kolejowa w Wilkowie, 2015. Zdj\u0119cie ilustracyjne.
\n (Abrimaal via Wikimedia Commons)\n <\/p>\n
Co dzi\u015b mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ce, antykolejow\u0105 polityk\u0119 wspierali eksperci kolejowi, kt\u00f3rzy – gdy zlikwidowano w Polsce kilka tysi\u0119cy kilometr\u00f3w linii kolejowych – m\u00f3wili, \u017ce sie\u0107 kolejowa nadal jest za du\u017ca, a liniom lokalnym nic nie pomo\u017ce. Taka postawa to niestety sta\u0142y problem: eksperci chc\u0105 si\u0119 odnale\u017a\u0107 biznesowo, otrzymywa\u0107 rz\u0105dowe zlecenia wi\u0119c zamiast nadawa\u0107 ton i przekonywa\u0107 w\u0142adze do lepszych dzia\u0142a\u0144, dopasowuj\u0105 si\u0119 do politycznych wiatr\u00f3w. \u00a0<\/p>\n
Argumentem za likwidacj\u0105 linii zawsze jest rentowno\u015b\u0107.<\/p>\n
Po 1990 roku zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107, \u017ce trzeba likwidowa\u0107 nierentowne po\u0142\u0105czenia kolejowe. Jednocze\u015bnie nikt nie wymaga\u0142, \u017ceby drogi te\u017c by\u0142y rentowne. A zar\u00f3wno kolej, jak i drogi nie s\u0105 rentowne, nie przynosz\u0105 zysk\u00f3w. To infrastruktura, od kt\u00f3rej zale\u017cy sprawno\u015b\u0107 funkcjonowania pa\u0144stwa. Kolej podczas transformacji ustrojowej potraktowano jak zwyk\u0142e przedsi\u0119biorstwo – nie uznano, \u017ce mo\u017ce by\u0107 narz\u0119dziem polityki spo\u0142ecznej i zapewnia\u0107 dow\u00f3z ludzi do pracy z miast, w kt\u00f3rych likwidowano przemys\u0142, albo narz\u0119dziem polityki regionalnej i zapewnia\u0107 dobr\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 transportow\u0105, bez kt\u00f3rej miasta i powiaty si\u0119 wyludniaj\u0105.<\/p>\n
Politycy uznaj\u0105c, \u017ce samoch\u00f3d ma by\u0107 podstawowym rozwi\u0105zaniem potrzeb transportowych, zrzucili z siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za systemowe my\u015blenie o transporcie publicznym. Likwidacja linii kolejowej, upadek przedsi\u0119biorstwa PKS… Odpowied\u017a polityk\u00f3w? Kupcie sobie u\u017cywany samoch\u00f3d, dogadajcie si\u0119 z s\u0105siadem, mo\u017ce was podwiezie do przychodni. Nie mamy dla was dobrego transportu i skoro nie umiecie sobie z tym poradzi\u0107, to najwyra\u017aniej jeste\u015bcie niezaradni.<\/p>\n
W 2015 roku, kiedy PiS szed\u0142 po w\u0142adz\u0119, badania spo\u0142eczne pokazywa\u0142y, \u017ce problemy z transportem lokalnym i regionalnym s\u0105 dla obywateli coraz powa\u017cniejsze. Po pewnym czasie od zdobycia w\u0142adzy partia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego uczyni\u0142a z kolei jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych osi swojej narracji politycznej, maj\u0105c te\u017c w tyle g\u0142owy to, co zdarzy\u0142o si\u0119 po wybudowaniu stacji we W\u0142oszczowie w 2006 roku<\/p>\n
Powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 „efekt W\u0142oszczowy”?<\/p>\n
I to nie raz. Gdy PiS zapowiedzia\u0142 przywracanie PKS-\u00f3w i stworzy\u0142 fundusz rozwoju przewoz\u00f3w autobusowych, to strona liberalna zacz\u0119\u0142a si\u0119 \u015bmia\u0107: odbudujcie jeszcze PGR-y. Gdy PiS zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 przystanki kolejowe w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, eksperci zwi\u0105zani z Koalicj\u0105 Obywatelsk\u0105 zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107, \u017ce to strata pieni\u0119dzy. Przekaz by\u0142 jasny: PiS stara si\u0119, cho\u0107 z r\u00f3\u017cn\u0105 skuteczno\u015bci\u0105, zrobi\u0107 lub przynajmniej deklarowa\u0107 co\u015b dla wsi i ma\u0142ych miast, a opozycja z tego szydzi.<\/p>\n
Politycy o kolei zacz\u0119li wiele m\u00f3wi\u0107, ale jak prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to na rzeczywisto\u015b\u0107?<\/p>\n
Z realizacj\u0105 obietnic politycznych jest jak z kr\u00f3liczkiem z piosenki Skald\u00f3w: chodzi o to, \u017ceby go goni\u0107, a nie, \u017ceby z\u0142apa\u0107. Z punktu widzenia marketingu politycznego wa\u017cniejsza jest narracja ni\u017c osi\u0105gni\u0119cie realnych efekt\u00f3w.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366885IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Karol Trammer, autor ksi\u0105\u017cki 'Przestawianie zwrotnicy. Jak politycy bawi\u0105 si\u0119 kolej\u0105’.
\n (J. Szafra\u0144ski)\n <\/p>\n
Rzeczywi\u015bcie, obj\u0119cie w\u0142adzy przez PiS przynios\u0142o wa\u017cne zmiany: zacz\u0119to uruchamia\u0107 po\u0142\u0105czenia dalekobie\u017cne do miast powiatowych, takich jak Wa\u0142cz, Chojnice, Gostynin, Prudnik czy Brodnica, uruchomiono rz\u0105dowy program budowy przystank\u00f3w kolejowych, co przyczyni\u0142o si\u0119 do stabilnego wzrostu liczby pasa\u017cer\u00f3w kolei.<\/p>\n
Ale ju\u017c flagowy program kolejowy PiS, czyli „Kolej Plus”, og\u0142oszony w 2018 roku, cho\u0107 narracyjnie odpowiedzia\u0142 na spo\u0142eczny g\u0142\u00f3d kolei, to okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 \u017ale pomy\u015blanym narz\u0119dziem. Realizacj\u0119 programu rozwleczono na ponad dekad\u0119 – a\u017c do 2029 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 szybciej i taniej, ale zamiast tego zdecydowano si\u0119 na wielkie, kompleksowe inwestycje, poprzedzone kolejnymi etapami selekcji, pracami studialnymi. Cho\u0107 od og\u0142oszenia „Kolei Plus” w\u0142a\u015bnie min\u0119\u0142o siedem lat, to nadal dzi\u0119ki temu programowi kolej nie wr\u00f3ci\u0142a jeszcze do ani jednego miasta.<\/p>\n
Znacznie szybciej id\u0105 reaktywacje poza tym rz\u0105dowym programem – na przyk\u0142ad na Dolnym \u015al\u0105sku, gdzie samorz\u0105d sam si\u0119 zaj\u0105\u0142 rozwi\u0105zaniem problemu, przejmuj\u0105c od PKP zaro\u015bni\u0119te linie. Ale dzi\u0119ki temu, \u017ce o programie wci\u0105\u017c si\u0119 m\u00f3wi, „Kolej Plus” okaza\u0142a si\u0119 sukcesem propagandowym. \u00a0<\/p>\n
Opowiada pan o tym, jak temat kolei by\u0142 rozgrywany na poziomie polityki krajowej. Pana ksi\u0105\u017cka pokazuje te\u017c jak brutalna bywa walka o kolej na poziomie lokalnym.<\/p>\n
Tak. Politycy nie cofn\u0105 si\u0119 przed podpaleniem nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych w imi\u0119 swoich interes\u00f3w. To samorz\u0105dowe historie nada\u0142y ksi\u0105\u017cce podtytu\u0142: „Jak politycy bawi\u0105 si\u0119 kolej\u0105”.<\/p>\n
Ciekawym przyk\u0142adem jest historia z Lubina, opowie pan o tym?<\/p>\n
Tam dost\u0119p do kolei dla miejscowo\u015bci s\u0105siaduj\u0105cych z Lubinem zawis\u0142 na w\u0142osku przez konflikt prezydenta miasta, Roberta Raczy\u0144skiego, z mieszka\u0144cami podmiejskich so\u0142ectw. Posz\u0142o o to, \u017ce Lubin chcia\u0142 wch\u0142on\u0105\u0107 s\u0105siednie wioski, \u017ceby zdoby\u0107 ziemi\u0119 pod inwestycje. To, jak zwykle, wywo\u0142a\u0142o sprzeciw, w tym przypadku skuteczny.<\/p>\n
W tym samym czasie reaktywowano po\u0142\u0105czenia kolejowe do Lubina. Wprowadzono jednak kuriozalny rozk\u0142ad jazdy – poci\u0105gi do Lubina nie zatrzymywa\u0142y si\u0119 po drodze tak, aby nie zabiera\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w z miejscowo\u015bci skonfliktowanych z prezydentem Raczy\u0144skim. Raczy\u0144ski jako lider silnych na Dolnym \u015al\u0105sku Bezpartyjnych Samorz\u0105dowc\u00f3w u\u017cy\u0142 swoich wp\u0142yw\u00f3w i za\u0142atwi\u0142 brak postoj\u00f3w.<\/p>\n
Ta historia mia\u0142a zreszt\u0105 bardzo gor\u0105cy fina\u0142. Premierowy poci\u0105g, kt\u00f3ry mia\u0142 wjecha\u0107 na stacj\u0119 w Lubinie podczas uroczysto\u015bci otwarcia po\u0142\u0105cze\u0144, zosta\u0142 zatrzymany przez blokuj\u0105cych tory mieszka\u0144c\u00f3w podlubi\u0144skich wsi. Prezydent Raczy\u0144ski zapowiedzia\u0142, \u017ce ich wybato\u017cy, na protest przyjecha\u0142y oddzia\u0142y policji i sprawa sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w s\u0105dzie. S\u0105d uzna\u0142 protestuj\u0105cych za winnych blokowania tor\u00f3w, ale odst\u0105pi\u0142 od wymierzenia kary, poniewa\u017c stwierdzi\u0142, \u017ce dzia\u0142ali w s\u0142usznej sprawie.<\/p>\n
Postoje w miejscowo\u015bciach pod Lubinem ostatecznie zosta\u0142y wprowadzone?<\/p>\n
Tak, ludziom si\u0119 uda\u0142o. Ju\u017c dwa tygodnie po prote\u015bcie zmieniono rozk\u0142ad jazdy i wprowadzono postoje w podlubi\u0144skich miejscowo\u015bciach. Gdy mieszka\u0144cy blokowali tory, mieli na transparentach napisy „chc\u0119 dojecha\u0107 na uczelni\u0119”, „chc\u0119 dojecha\u0107 do szko\u0142y” – i swoim protestem wywalczyli to, \u017ce teraz mog\u0105 zaspokoi\u0107 te potrzeby. Na przystankach, kt\u00f3rych pocz\u0105tkowo nie by\u0142o w rozk\u0142adzie jazdy, wsiada sporo ludzi.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366888IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Mieszka\u0144cy Rasz\u00f3wki \u015bwi\u0119tuj\u0105 'zdobycie’ przystanku kolejowego.
\n (Fot. Tomasz Pietrzyk \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
Inna historia, pokazuj\u0105ca, jak lokalne konflikty torpeduj\u0105 przywracanie po\u0142\u0105cze\u0144, dotyczy \u0141om\u017cy.<\/p>\n
W \u0141om\u017cy, do kt\u00f3rej kolej nie doje\u017cd\u017ca od 1993 roku, problem z reaktywacj\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 zacz\u0105\u0142 si\u0119 od roz\u0142amu w lokalnym PiS-ie w 2018 roku. Podczas wybor\u00f3w samorz\u0105dowych, dotychczasowy prezydent miasta, Mariusz Chrzanowski – poprzednio popierany przez PiS – mia\u0142 si\u0119 usun\u0105\u0107 w cie\u0144. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski skierowa\u0142 nawet do mieszka\u0144c\u00f3w \u0141om\u017cy list, w kt\u00f3rym pisa\u0142, \u017ce Chrzanowski nie jest ju\u017c godny zaufania i teraz nale\u017cy g\u0142osowa\u0107 na Agnieszk\u0119 Muzyk. Napisa\u0142 te\u017c, \u017ce to ona walczy o to, by w \u0141om\u017cy przywr\u00f3ci\u0107 po\u0142\u0105czenia kolejowe.<\/p>\n
Tylko \u017ce \u0142om\u017canie Kaczy\u0144skiego nie pos\u0142uchali. Chrzanowski zn\u00f3w wygra\u0142. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej podj\u0119to decyzj\u0119, \u017ce fundusze przeznaczone na reaktywacje po\u0142\u0105czenia do \u0141om\u017cy zostan\u0105 przesuni\u0119te na inne cele. Przywr\u00f3cenie kolei do \u0141om\u017cy odsuni\u0119to przez to o kilka lat. Tego typu historie pokazuj\u0105, jak wiele na kolei zale\u017cy od polityk\u00f3w.<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my do polityki krajowej. W 2023 roku \u00f3wczesna opozycja przej\u0119\u0142a narracj\u0119 PiS dotycz\u0105c\u0105 kolei, prawda?<\/p>\n
Cz\u0119\u015bciowo. Koalicja Obywatelska musi si\u0119 mocno zmusza\u0107, \u017ceby zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w temat kolei lokalnej i regionalnej. Jeden z pos\u0142\u00f3w KO, Franciszek Sterczewski, w 2022 roku, p\u00f3\u0142tora roku przed wyborami podczas konwencji „Pomocna Polska” – zaanonsowany przez samego Donalda Tuska – przedstawi\u0142 pi\u0105tk\u0119 dla transportu publicznego. M\u00f3wi\u0142, \u017ce po\u0142\u0105cze\u0144 musi by\u0107 wi\u0119cej i trzeba zapewni\u0107 lepsze ich finansowanie, m\u00f3wi\u0142, \u017ce samorz\u0105dy musz\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w przywracanie linii kolejowych do \u017cycia. Co znamienne, s\u0142uchali go siedz\u0105cy w pierwszym rz\u0119dzie Rafa\u0142 Trzaskowski i Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska – wygl\u0105dali na straszliwie znudzonych tymi zagadnieniami. No i w kampanii przed wyborami w pa\u017adzierniku 2023 roku w\u015br\u00f3d 100 konkret\u00f3w nie pojawi\u0142y si\u0119 \u017cadne w\u0105tki podnoszone p\u00f3\u0142tora roku wcze\u015bniej przez Sterczewskiego.<\/p>\n
Za temat kolei mocno chwyci\u0142y za to Lewica i Polska 2050, kt\u00f3re id\u0105c do wybor\u00f3w, obieca\u0142y powr\u00f3t kolei do wszystkich powiat\u00f3w i miast licz\u0105cych wi\u0119cej ni\u017c 10 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142a to niejako kontynuacja tego, co PiS g\u0142osi\u0142 przed wyborami w 2015 roku – partia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego m\u00f3wi\u0142a, \u017ce po o\u015bmiu latach rz\u0105d\u00f3w Donalda Tuska i Ewy Kopacz Polska jest w ruinie, a jednym z dowod\u00f3w na to by\u0142 fakt, \u017ce do 100 miast powy\u017cej 10 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w nie dociera kolej. Cho\u0107 od 2015 do 2023 roku kolej odzyska\u0142y takie miasta, jak Mielec, Ko\u0144skie, Hrubiesz\u00f3w czy wspomniany wcze\u015bniej Lubin, to niechlubna lista nadal po o\u015bmiu latach rz\u0105d\u00f3w PiS-u by\u0142a d\u0142uga. Wygl\u0105da\u0142o jednak na to, \u017ce kolej regionalna staje si\u0119 oczkiem w g\u0142owie r\u00f3\u017cnych stron sceny politycznej. Wydawa\u0142o mi si\u0119 nawet, \u017ce podzia\u0142 na rozk\u0142ad jazdy solidarny i liberalny si\u0119 sko\u0144czy\u0142.<\/p>\n
I co?<\/p>\n
I pomyli\u0142em si\u0119. Po doj\u015bciu do w\u0142adzy obecnej koalicji zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 poci\u0105gi, kt\u00f3re pomi\u0119dzy Warszaw\u0105 i \u0141odzi\u0105, Warszaw\u0105 i Bia\u0142ymstokiem nie staj\u0105 nigdzie po drodze. Na trasie Warszawa – Bydgoszcz pojawi\u0142 si\u0119 poci\u0105g, kt\u00f3ry staje wy\u0142\u0105cznie w miastach powy\u017cej 100 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, a wi\u0119c pomija nawet spore miasta powiatowe, jak Sochaczew czy Kutno, kt\u00f3re w dodatku jest wa\u017cnym w\u0119z\u0142em przesiadkowym.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366890IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Dworzec kolejowy Warszawa Centralna. Zdj\u0119cie ilustracyjne.
\n (Fot. Dawid \u017buchowicz \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
To jednak nowe po\u0142\u0105czenia. Mniejszych miast nie pozbawia si\u0119 poci\u0105g\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c tam dociera\u0142y.<\/p>\n
Owszem, to prawda, tyle \u017ce to pokazuje, \u017ce dalsza rozbudowa oferty jest skierowana do najwi\u0119kszych aglomeracji. Tymczasem w mniejszych miejscowo\u015bciach jest potencja\u0142 – liczba pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rej wzrostem wci\u0105\u017c chwal\u0105 si\u0119 politycy i szefowie kolei, ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c za spraw\u0105 os\u00f3b wsiadaj\u0105cych w ma\u0142ych miastach. To daje przes\u0142anki, by tak\u017ce w nich zwi\u0119ksza\u0107 liczb\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144.<\/p>\n
To jednak nie wszystko, z „Kolei Plus” rz\u0105d Donalda Tuska zacz\u0105\u0142 wykre\u015bla\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Z tego programu wypad\u0142y Bogatynia, Turek oraz Jastrz\u0119bie-Zdr\u00f3j, czyli najwi\u0119ksze polskie miasto pozbawione kolei. Zn\u00f3w zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 tak lubiane przez libera\u0142\u00f3w argumenty, \u017ce odbudowa kolei jest za droga. Wraca te\u017c stara melodia, \u017ce mo\u017ce do Bogatyni czy Turku nie trzeba doprowadza\u0107 kolei i wystarcz\u0105 autobusy. Troch\u0119 to przypomina lata 90., kiedy m\u00f3wiono, \u017ce ta\u0144sze od kursowania poci\u0105g\u00f3w b\u0119dzie wo\u017cenie ludzi taks\u00f3wkami, tylko \u017ce nigdy te taks\u00f3wki si\u0119 nie pojawi\u0142y. Problem polega na tym, \u017ce potrzeby przewozowe spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 mocno niedoszacowane. Pokazuje to historia z reaktywowanej linii Ostro\u0142\u0119ka – Bia\u0142ystok. Gdy wraca\u0142y poci\u0105gi na t\u0119 tras\u0119, eksperci m\u00f3wili, \u017ce nie ma tam potencja\u0142u, \u017ce wprowadzana tam ma\u0142a liczba po\u0142\u0105cze\u0144 nikogo nie zainteresuje. A poci\u0105gi natychmiast zape\u0142ni\u0142y si\u0119 lud\u017ami. Rozmawia\u0142em z pasa\u017cerami poci\u0105gu z Ostro\u0142\u0119ki do Bia\u0142egostoku i pyta\u0142em ich, jak sobie radzili wcze\u015bniej. M\u00f3wili, \u017ce szukali na grupie Facebookowej kierowcy, kt\u00f3ry zgodzi\u0142by si\u0119 ich zabra\u0107 ze sob\u0105. Byli uzale\u017cnieni od tego, czy kogo\u015b znajd\u0105, czy ten kto\u015b nie zmieni plan\u00f3w w ostatniej chwili, a za przejazd p\u0142acili ogromne pieni\u0105dze: 40 z\u0142otych, bilet na poci\u0105g kosztuje ponad dwukrotnie mniej.\u00a0Potrzeby transportowe istnia\u0142y, tylko \u017ce nie by\u0142o ich wida\u0107 w \u017cadnych modelach i prognozach ruchu.<\/p>\n
Na ile koalicji uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 swoje obietnice z kampanii?<\/p>\n
C\u00f3\u017c, to charakterystyczne dla polskiej polityki, \u017ce po wyborach okazuje si\u0119, \u017ce obietnice – obietnicami, ale ministerstwa trzeba rozdzieli\u0107 tak, \u017ceby pogodzi\u0107 interesy polityczne koalicjant\u00f3w. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce to oczywiste, \u017ce ministrem infrastruktury powinien zosta\u0107 reprezentant, kt\u00f3rej\u015b z partii, kt\u00f3re najwi\u0119cej m\u00f3wi\u0142y o potrzebnie zmniejszenia wykluczenia transportowego, czyli albo Lewicy, albo Polsce 2050. Tak si\u0119 nie sta\u0142o. Ministerstwo przypad\u0142o PSL, kt\u00f3re akurat w kampanii o kolei i transporcie publicznym m\u00f3wi\u0142o najmniej.<\/p>\n
Jak pan ocenia dzia\u0142ania ministra Dariusza Klimczaka?<\/p>\n
Niedawno odby\u0142a si\u0119 konferencja „Kolej dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci”. Omawiano, kt\u00f3re miasta uzyskaj\u0105 w nadchodz\u0105cych latach po\u0142\u0105czenia dalekobie\u017cne. M\u00f3wiono o Z\u0142ocie\u0144cu, Cz\u0142uchowie, Raci\u0105\u017cu i innych o\u015brodkach podobnej wielko\u015bci. A\u017c na scen\u0119 wszed\u0142 minister Klimczak i powiedzia\u0142: s\u0142uchajcie, kolejny wielki sukces, uruchomimy Pendolino z Warszawy do Zakopanego. To jest dla mnie zaskakuj\u0105ce. Minister infrastruktury ma fiksacj\u0119, nie boj\u0119 si\u0119 tego s\u0142owa, na punkcie kurort\u00f3w i poci\u0105g\u00f3w ekspresowych. Jego wypowiedzi o poci\u0105gach w Alpy by\u0142y tak oderwane od rzeczywisto\u015bci, \u017ce nawet przychylni rz\u0105dowi komentatorzy pukali si\u0119 w g\u0142owy. Ale nie chc\u0119 to powiedzie\u0107, \u017ce pod rz\u0105dami koalicji 15 pa\u017adziernika nie podejmuje si\u0119 dzia\u0142a\u0144 poprawiaj\u0105cych sytuacj\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 w Polsce powiatowej.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/z32366897IDR.jpg\"\/)
<\/p>\n
\n Karol Trammer: kolej w Polsce wci\u0105\u017c jest na etapie odbijania si\u0119 od dna. Zdj\u0119cie ilustracyjne.
\n (Fot. J\u0119drzej Wojnar \/ Agencja Wyborcza.pl)\n <\/p>\n
Wiceministrem ds. kolei jest Piotr Malepszak, kt\u00f3ry jest kolejarzem z krwi i ko\u015bci. Udaje mu si\u0119 realizowa\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych nie potrafi\u0142 PiS – sprawne remonty linii kolejowych, kt\u00f3re szybko przynosz\u0105 znacz\u0105c\u0105 popraw\u0119 standardu. Zrobiono to mi\u0119dzy innymi na liniach Grudzi\u0105dz – Kwidzyn czy Nasielsk – Sierpc, gdzie pr\u0119dko\u015b\u0107 poci\u0105g\u00f3w podniesiono z 50 do 120 km\/h i skr\u00f3cono czas podr\u00f3\u017cy o ponad 20 minut. Co politycznie ironiczne, dzi\u0119ki dzia\u0142aniom Malepszaka przyspieszono na przyk\u0142ad przywr\u00f3cenie po\u0142\u0105cze\u0144 do \u0141om\u017cy, do kt\u00f3rej po tym, jak PiS od\u0142o\u017cy\u0142 reaktywacj\u0119 o kilka lat, poci\u0105gi mia\u0142y wr\u00f3ci\u0107 na prze\u0142omie 2028 i 2029 roku, a wr\u00f3c\u0105 ju\u017c w po\u0142owie w 2026 roku.<\/p>\n
Wci\u0105\u017c daleko do zrealizowania obietnic o zapewnieniu transportu kolejowego we wszystkich powiatach i miastach powy\u017cej 10 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w – chyba nawet Lewica i Polska 2050 ju\u017c zapomnia\u0142y, \u017ce mia\u0142y to zapisane w swoich programach wyborczych. Du\u017cym problemem jest te\u017c to, \u017ce wci\u0105\u017c na wielu istniej\u0105cych liniach jest zbyt ma\u0142o poci\u0105g\u00f3w. Dla przyk\u0142adu, z Bia\u0142egostoku w kierunku E\u0142ku wyje\u017cd\u017caj\u0105 tylko cztery poci\u0105gi regionalnie dziennie, natomiast z Suwa\u0142k ostatni poci\u0105g odje\u017cd\u017ca o 17:18 – przy miastach tego rozmiaru, zgodnie z europejskimi standardami, poci\u0105gi powinny je\u017adzi\u0107 od \u015bwitu do p\u00f3\u017anego wieczora co godzin\u0119. Tak s\u0142abo obs\u0142ugiwane linie pokazuj\u0105, \u017ce kolej w Polsce wci\u0105\u017c jeszcze jest na etapie odbijania si\u0119 od dna.<\/p>\n
Karol Trammer. Redaktor naczelny niezale\u017cnego dwumiesi\u0119cznika „Z Biegiem Szyn”. Publikowa\u0142 m.in. w „Krytyce Politycznej”, „Przegl\u0105dzie”, „Gazecie Wyborczej”, „Dzienniku Gazecie Prawnej”, „Rzeczypospolitej”, „Wprost”, „Gazecie Polskiej Codziennie”. Autor ksi\u0105\u017cek „Ostre ci\u0119cie. Jak niszczono polsk\u0105 kolej” oraz „Przestawianie zwrotnicy. Jak politycy bawi\u0105 si\u0119 kolej\u0105”.<\/p>\n
Jan Rybicki.\u00a0Laureat pierwszej edycji programu „Polska Stories”, obecnie na sta\u0142e w weekend.gazeta.pl. Wcze\u015bniej publikowa\u0142 swoje reporta\u017ce m.in. w „Du\u017cym Formacie” i „Tygodniku Powszechnym”. Lubi s\u0142ucha\u0107, jak ludzie m\u00f3wi\u0105. Kontakt: jan.rybicki@grupagazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy kolej to temat polityczny? Tak. Nawet w rozk\u0142adzie jazdy wida\u0107, kto rz\u0105dzi Polsk\u0105. Podej\u015bcie do kolei mo\u017cna…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":77166,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-77165","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115467674360532551","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77165\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}