{"id":772003,"date":"2026-10-23T12:51:14","date_gmt":"2026-10-23T12:51:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/772003\/"},"modified":"2026-10-23T12:51:14","modified_gmt":"2026-10-23T12:51:14","slug":"w-krakowie-uczcilismy-pamiec-wandy-i-andrzeja-poltawskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/772003\/","title":{"rendered":"W Krakowie uczcili\u015bmy pami\u0119\u0107 Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich"},"content":{"rendered":"<p>&#13;<br \/>\n        W Krakowie uczcili\u015bmy pami\u0119\u0107 Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich        23 pa\u017adziernika 2026 r. w Krakowie odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci po\u015bwi\u0119cone pami\u0119ci Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich. Na budynku przy ul. Brackiej 1, w kt\u00f3rym ma\u0142\u017ce\u0144stwo mieszka\u0142o przez kilkadziesi\u0105t lat, ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105. Wydarzenie zorganizowali Oddzia\u0142 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Krakowie oraz Stowarzyszenie \u201eRodzina Wi\u0119\u017aniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck\u201d.      <\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Obchody rozpocz\u0119\u0142a Msza \u015bw. w bazylice \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu. Nast\u0119pnie uczestnicy zgromadzili si\u0119 przy ul. Brackiej 1, gdzie ods\u0142oni\u0119to i po\u015bwi\u0119cono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Wand\u0119 P\u00f3\u0142tawsk\u0105 \u2013 lekark\u0119, by\u0142\u0105 wi\u0119\u017aniark\u0119 niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck, oraz jej m\u0119\u017ca Andrzeja P\u00f3\u0142tawskiego \u2013 \u017co\u0142nierza Armii Krajowej, uczestnika Powstania Warszawskiego i wybitnego filozofa.<\/p>\n<p>List do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci skierowa\u0142 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.<\/p>\n<p>Podczas wydarzenia g\u0142os zabra\u0142 zast\u0119pca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma.<\/p>\n<p>\u2013\u00a0Wanda i Andrzej P\u00f3\u0142tawscy jako m\u0142odzi ludzie czynnie sprzeciwili si\u0119\u00a0niemieckiemu okupantowi. Ona jako harcerka, zwi\u0105zana tak\u017ce ze Zwi\u0105zkiem Walki Zbrojnej. On \u2013 \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego. Po wojnie, w nowej rzeczywisto\u015bci, wzi\u0119li na siebie ci\u0119\u017car wychowania nowego pokolenia. Wychowania m\u0142odych ludzi i uwra\u017cliwienia ich nie tylko na pi\u0119kno, ale i na warto\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia od pocz\u0119cia a\u017c do naturalnej \u015bmierci<\/p>\n<p>\u2013 zaznaczy\u0142.<\/p>\n<p>Inicjatorem upami\u0119tnienia Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich by\u0142o Stowarzyszenie \u201eRodzina Wi\u0119\u017aniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck\u201d. IPN sfinansowa\u0142 wykonanie tablicy, kt\u00f3ra zosta\u0142a umieszczona na budynku przy ulicy Brackiej 1 w Krakowie, w kt\u00f3rym ma\u0142\u017ce\u0144stwo P\u00f3\u0142tawskich mieszka\u0142o przez kilkadziesi\u0105t lat.<\/p>\n<p>W wydarzeniu uczestniczy\u0142a rodzina i wsp\u00f3\u0142pracownicy Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich, a tak\u017ce dyrektor krakowskiego oddzia\u0142u IPN dr hab. Filip Musia\u0142.\u00a0<\/p>\n<p>Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 wydarzenia odby\u0142a si\u0119 w Sali W\u0142oskiej klasztoru Ojc\u00f3w Franciszkan\u00f3w, gdzie zorganizowano sesj\u0119 popularnonaukow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich.<\/p>\n<p style=\"text-align:center\">***<\/p>\n<p>Wanda P\u00f3\u0142tawska (1921\u20132023)<\/p>\n<p>Urodzi\u0142a si\u0119 w Lublinie 2 listopada 1921 r. jako c\u00f3rka Adama Wojtasika i Anny z d. Chaber. Odebra\u0142a wykszta\u0142cenie w szkole Si\u00f3str Urszulanek, dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce w harcerstwie. Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej kontynuowa\u0142a nauk\u0119 w ramach tajnych komplet\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 jako harcerka i \u0142\u0105czniczka Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej.<\/p>\n<p>W 1941 r. zosta\u0142a zatrzymana przez Niemc\u00f3w. Po aresztowaniu poddano j\u0105 trwaj\u0105cemu wiele miesi\u0119cy brutalnemu \u015bledztwu i wielokrotnie torturowano. Z wi\u0119zienia na Zamku Lubelskim, we wrze\u015bniu 1941 r., trafi\u0142a do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck, gdzie sta\u0142a si\u0119 ofiar\u0105 okrutnych eksperyment\u00f3w pseudomedycznych.<\/p>\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny stara\u0142a si\u0119 dawa\u0107 \u015bwiadectwo o prze\u017cyciach obozowych. Relacje z pobytu w Ravensbr\u00fcck zawar\u0142a w ksi\u0105\u017cce wspomnieniowej I boj\u0119 si\u0119 sn\u00f3w. Dzia\u0142a\u0142a na rzecz upami\u0119tnienia na terenie by\u0142ego niemieckiego obozu w Ravensbr\u00fcck wi\u0119zionych tam Polek. R\u00f3wnolegle prowadzi\u0142a badania tzw. dzieci o\u015bwi\u0119cimskich (os\u00f3b, kt\u00f3re w bardzo m\u0142odym wieku znalaz\u0142y si\u0119 w obozach koncentracyjnych). Uczestniczy\u0142a tak\u017ce w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce.<\/p>\n<p>W 1947 r. po\u015blubi\u0142a Andrzeja P\u00f3\u0142tawskiego.<\/p>\n<p>Pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 obozowych postanowi\u0142a zosta\u0107 lekarzem, uko\u0144czy\u0142a studia medyczne na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w Krakowie. Opracowa\u0142a metod\u0119 \u201epsychoterapii obiektywizuj\u0105cej\u201d, opart\u0105 na u\u015bwiadamianiu nieprzystosowanej m\u0142odzie\u017cy jej r\u00f3l w spo\u0142ecze\u0144stwie i w rodzinie. Zajmowa\u0142a si\u0119 te\u017c wp\u0142ywem aborcji na psychik\u0119 kobiety. Praca naukowo-badawcza wp\u0142yn\u0119\u0142a na jej zaanga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz obrony \u017cycia. Mi\u0119dzy innymi w tym zakresie nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z metropolit\u0105 krakowskim abp. Karolem Wojty\u0142\u0105, kontynuuj\u0105c j\u0105 tak\u017ce po jego wyborze na papie\u017ca. Jej przyjacielskie relacje z Janem Paw\u0142em II sta\u0142y si\u0119 tematem licznych wspomnie\u0144, kt\u00f3re stanowi\u0105 wa\u017cny element upami\u0119tniania postaci papie\u017ca Polaka.<\/p>\n<p>Dama Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego, uhonorowana Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski oraz wieloma innymi odznaczeniami pa\u0144stwowymi i ko\u015bcielnymi.<\/p>\n<p>Zmar\u0142a 24 pa\u017adziernika 2023 r. Spocz\u0119\u0142a na cmentarzu Parafii Naj\u015bwi\u0119tszego Salwatora w Krakowie.<\/p>\n<p>Andrzej P\u00f3\u0142tawski (1923-2020)<\/p>\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 22 lutego 1923 r. w Warszawie, w rodzinie Adama i Stefanii z domu Cichockiej. W 1938 r. uko\u0144czy\u0142 III Miejskie Gimnazjum M\u0119skie, a dwa lata p\u00f3\u017aniej zda\u0142 matur\u0119 w ramach tajnego nauczania. Nast\u0119pnie rozpocz\u0105\u0142 studia techniczne.<\/p>\n<p>W 1942 r. wst\u0105pi\u0142 w szeregi Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, a nast\u0119pnie \u2013 Armii Krajowej. W stopniu podchor\u0105\u017cego (pseudonim \u201eMajski\u201d) walczy\u0142 w Powstaniu Warszawskim. Nale\u017ca\u0142 do zgrupowania \u201e\u017baglowiec\u201d II Obwodu \u201e\u017bywiciel\u201d (\u017boliborz) Warszawskiego Okr\u0119gu Armii Krajowej. Po upadku powstania trafi\u0142 do niemieckiej niewoli. Jako jeniec przebywa\u0142 w stalagu XI A Altengrabow i Gross L\u00fcbars ko\u0142o Magdeburga.<\/p>\n<p>Po odzyskaniu wolno\u015bci wr\u00f3ci\u0142 do kraju. Uko\u0144czy\u0142 jeszcze jeden rok na Politechnice Warszawskiej z siedzib\u0105 tymczasow\u0105 w Lublinie, po czym zmieni\u0142 kierunek studi\u00f3w. Postanowi\u0142 po\u015bwieci\u0107 si\u0119 filozofii. \u201eZawsze mia\u0142em przede wszystkim teoretyczne zainteresowania\u201d \u2013 mawia\u0142.<\/p>\n<p>Osiad\u0142 w Krakowie, gdzie podj\u0105\u0142 studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, uwie\u0144czone w 1950 r. magisterium, napisanym pod kierunkiem prof. Romana Ingardena.<\/p>\n<p>W 1947 r. po\u015blubi\u0142 Wand\u0119 Wojtasik.<\/p>\n<p>W latach 1950-1956 pracowa\u0142 w budownictwie i przemy\u015ble. W latach 1956-1957, na zlecenie Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, bada\u0142 \u0142aci\u0144skie r\u0119kopisy filozoficzne w Bibliotece Jagiello\u0144skiej. To wtedy pozna\u0142 Karola Wojty\u0142\u0119.<\/p>\n<p>Prac\u0119 naukowo-dydaktyczn\u0105 na UJ prowadzi\u0142 w latach 1957-1970 jako starszy asystent, a potem adiunkt w Katedrze Filozofii, kierowanej przez prof. Ingardena. Tytu\u0142 doktora uzyska\u0142 w 1964 r. Habilitowa\u0142 si\u0119 w 1972 r..<\/p>\n<p>W latach 1973-1993 pracowa\u0142 na Wydziale Filozofii Chrze\u015bcija\u0144skiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie jako adiunkt i docent (od 1980 r.). Kierowa\u0142 Studium Teorii Poznania ATK (od 1974 r.), a p\u00f3\u017aniej \u2013 Katedr\u0105 Teorii Poznania (od 1982 r.). W 1985 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego, a w 1993 r. \u2013 zwyczajnego.<\/p>\n<p>Pracowa\u0142 te\u017c jako wyk\u0142adowca teorii poznania na Studium Polskiej Prowincji Zakonu Dominikan\u00f3w w Krakowie (1983-1993) i go\u015bcinny profesor zagranicznych o\u015brodk\u00f3w akademickich, m.in. w Stanach Zjednoczonych i Holandii.<\/p>\n<p>Przez wiele lat wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z metropolit\u0105 krakowskim abp.\/kard. Karolem Wojty\u0142\u0105, a potem papie\u017cem Janem Paw\u0142em II. Redagowa\u0142 m.in. jego studium \u201eOsoba i czyn\u201d, wydanego w 1969 r. Wraz z ma\u0142\u017conk\u0105 wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 akademicki ruch katolicki, by\u0142 cz\u0142onkiem Papieskiej Rady ds. Rodziny. Poprzez podobne postrzeganie warto\u015bci i osoby \u2013 obaj jako zwolennicy antropologii filozoficznej i fenomenologii \u2013 wzajemnie wp\u0142ywali na rozw\u00f3j swojej my\u015bl filozoficznej.<\/p>\n<p>Zmar\u0142 29 pa\u017adziernika 2020 r. Zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Parafii Naj\u015bwi\u0119tszego Salwatora w Krakowie.<\/p>\n<p>        &#13;<br \/>\n        \t        &#13;<br \/>\n        \t        &#13;<br \/>\n        &#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&#13; W Krakowie uczcili\u015bmy pami\u0119\u0107 Wandy i Andrzeja P\u00f3\u0142tawskich 23 pa\u017adziernika 2026 r. w Krakowie odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":772004,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51606],"tags":[53498,10656,53499,53500,53501,3199,53502,43003,40677,53503,10683,53489,53504,53505,53493,53494,53495,53490,53496,53497,53506,53507,53508,53509,14268,46408,53510,53511,53512,53488,7988,1304,53491,53492,42,38,40,39,41],"class_list":["post-772003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-krakow","tag-17-wrzesnia-1939","tag-agent","tag-ak","tag-akcja-wisla","tag-ako","tag-antysemityzm","tag-aparat-bezpieczenstwa","tag-archiwa","tag-armia-krajowa","tag-armia-krajowa-obywatelska","tag-auschwitz","tag-bep","tag-biuletyn","tag-biuro-edukacji-publicznej","tag-biuro-lustracyjne","tag-biuro-polityczne","tag-biuro-udostepniana-i-archiwizacji-dokumentow","tag-buiad","tag-cyganie","tag-czerwiec-1956","tag-czerwiec-1976","tag-czerwiec56","tag-czerwiec76","tag-delegatura-rzadu-na-kraj","tag-dokumenty","tag-dyskusja","tag-gkszpnp","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-hitlerowskich","tag-glowna-komisja-badania-zbrodni-niemieckich","tag-instytut-pamieci-narodowej","tag-ipn","tag-krakow","tag-kszpnp","tag-lustracja","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=772003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/772003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/772004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=772003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=772003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=772003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}