{"id":78692,"date":"2025-11-01T06:26:20","date_gmt":"2025-11-01T06:26:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/78692\/"},"modified":"2025-11-01T06:26:20","modified_gmt":"2025-11-01T06:26:20","slug":"pytalem-co-jest-ze-mna-nie-tak-to-nie-bylo-lenistwo-to-byl-moj-uklad-nerwowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/78692\/","title":{"rendered":"Pyta\u0142em, co jest ze mn\u0105 nie tak. To nie by\u0142o lenistwo, to by\u0142 m\u00f3j uk\u0142ad nerwowy"},"content":{"rendered":"

Pa\u017adziernik to miesi\u0105c \u015bwiadomo\u015bci ADHD. W Polsce z tym zaburzeniem \u017cyje oko\u0142o 5-7 procent populacji \u2013 to blisko dwa miliony os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie wie o swojej diagnozie. W dobie czerpania wiedzy na temat zdrowia psychicznego z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych – od influencer\u00f3w i tiktoker\u00f3w bez wykszta\u0142cenia kierunkowego – warto pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce po diagnoz\u0119 i ewentualne leczenie najlepiej zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do specjalistycznej przychodni.<\/p>\n

Ola D\u0142ugo\u0142\u0119cka: Jakim by\u0142e\u015b dzieckiem? Co m\u00f3wiono o tobie, gdy by\u0142e\u015b m\u0142odszy?<\/p>\n

Przemek Rochon: Pami\u0119tam, \u017ce mia\u0142em du\u017co energii. By\u0142em bardzo ciekawy \u015bwiata, z tysi\u0105cem pomys\u0142\u00f3w na minut\u0119. Uwielbia\u0142em wakacje u dziadk\u00f3w na wsi \u2013 mog\u0142em tam robi\u0107 proce, \u0142uki, strza\u0142y, biega\u0107 z dzieciakami.\u00a0<\/p>\n

Dzi\u015b rozumiem, \u017ce to nie by\u0142a po prostu dzieci\u0119ca energia. Przy ADHD mamy ogromn\u0105 gonitw\u0119 my\u015bli, a prace r\u0119czne, jak szukanie idealnych kamyk\u00f3w do procy, robienie \u0142uk\u00f3w \u2013 zajmowa\u0142y moj\u0105 g\u0142ow\u0119 i sprawia\u0142y, \u017ce m\u00f3j m\u00f3zg<\/a> zupe\u0142nie inaczej funkcjonowa\u0142.<\/p>\n

Je\u017celi nie by\u0142em wystarczaj\u0105co zm\u0119czony, ta energia mnie roznosi\u0142a. Dziecko z ADHD potrzebuje wyrzuci\u0107 z siebie zgromadzon\u0105 energi\u0119. Dzi\u015b, w czasach ekran\u00f3w i nadmiaru bod\u017ac\u00f3w, je\u015bli dasz takiemu dziecku telefon czy tablet, b\u0119dzie ca\u0142y czas stymulowane \u2013 a to na pewno nie robi mu dobrze.<\/p>\n

<\/p>\n

Dziecko z ADHD potrzebuje wyrzuci\u0107 z siebie zgromadzon\u0105 energi\u0119 (Fot. Jakub Orzechowski \/ Agencja Wyborcza.pl)<\/p>\n

Jak radzi\u0142e\u015b sobie w szkole?<\/p>\n

Rodzice od nauczycieli s\u0142yszeli: „Zdolny, ale leniwy”. To typowe dla ADHD. Je\u017celi co\u015b mnie interesowa\u0142o, \u0142apa\u0142em „hiperfokus” i wcale nie musia\u0142em siedzie\u0107 w ksi\u0105\u017ckach. Przyswaja\u0142em materia\u0142 wzrokowo \u2013 po prostu go „ch\u0142on\u0105\u0142em”. Moja siostra, kt\u00f3ra jest dwa lata m\u0142odsza, wiecznie siedzia\u0142a i si\u0119 uczy\u0142a. Ja? Du\u017co zapami\u0119tywa\u0142em z lekcji \u2013 o ile tylko mnie interesowa\u0142y.<\/p>\n

By\u0142em humanist\u0105 \u2013 \u015bwietnie sz\u0142y mi polski, j\u0119zyki obce, wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie. Przedmioty, gdzie trzeba by\u0142o my\u015ble\u0107, analizowa\u0107, zastanawia\u0107 si\u0119, co autor mia\u0142 na my\u015bli. Ale matematyka, fizyka, chemia… Tam zawsze mia\u0142em tr\u00f3jki. Jak co\u015b mnie nie interesowa\u0142o, by\u0142a masakra. Od razu pojawia\u0142y si\u0119 klasyczne trudno\u015bci z koncentracj\u0105, systematyczno\u015bci\u0105 i ko\u0144czeniem rozpocz\u0119tych rzeczy.<\/p>\n

Uk\u0142ad nerwowy osoby z ADHD opiera si\u0119 o zainteresowanie, zg\u0142\u0119biamy temat, bo kieruje nami ciekawo\u015b\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce jest mn\u00f3stwo os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 projekty uko\u0144czone w 80-90 procentach, le\u017c\u0105ce od\u0142ogiem. Dlaczego? Bo zosta\u0142y do roboty ostatnie szlify, kt\u00f3re s\u0105 z naszej perspektywy nudne. Robimy wi\u0119c wszystko, \u017ceby si\u0119 nad nimi nie pochyli\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

\n Zobacz wideo ADHD u doros\u0142ych: wysy\u0142anie maili bez za\u0142\u0105cznika, codzienne poszukiwania samochodu na parkingu\n <\/p>\n

Wspomnia\u0142e\u015b o „hiperfokusie”. Co to takiego?<\/p>\n

To fascynuj\u0105cy aspekt ADHD. Z jednej strony masz problemy z koncentracj\u0105, a z drugiej \u2013 gdy co\u015b ci\u0119 naprawd\u0119 poch\u0142onie, potrafisz wpa\u015b\u0107 w stan g\u0142\u0119bokiego skupienia. Wtedy \u015bwiat przestaje istnie\u0107. Mo\u017cesz siedzie\u0107 nad czym\u015b godzinami, zapomnie\u0107 o jedzeniu, o czasie, nie czujesz w og\u00f3le jego up\u0142ywu. To nie jest zwyk\u0142a koncentracja \u2013 to tak jakby tw\u00f3j m\u00f3zg w ko\u0144cu znalaz\u0142 co\u015b, co go „hipnotyzuje”.<\/p>\n

Problem w tym, \u017ce nie kontrolujesz, kiedy to si\u0119 pojawia. Nie mo\u017cesz powiedzie\u0107: „Okej, teraz w\u0142\u0105cz\u0119 hiperfokus i zrobi\u0119 sprawozdanie”. To dzia\u0142a tylko wtedy, gdy co\u015b ci\u0119 naprawd\u0119 fascynuje. Dlatego osoba z ADHD mo\u017ce sp\u0119dzi\u0107 sze\u015b\u0107 godzin na budowaniu czego\u015b w grze komputerowej, ale nie jest w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 p\u00f3\u0142 godziny na przygotowanie si\u0119 do egzaminu z przedmiotu, kt\u00f3ry jej nie interesuje.<\/p>\n

Zamie\u015bci\u0142e\u015b w swoich mediach spo\u0142eczno\u015bciowych post, w kt\u00f3rym pozwalasz poczu\u0107 si\u0119 jak w g\u0142owie osoby z ADHD. Ciekawie piszesz o postrzeganiu czasu i „\u015blepocie czasowej” – czym ona jest?<\/p>\n

W ADHD mamy dwie pory: „teraz” i „nie teraz” \u2013 co znaczy „nie wiadomo kiedy”. M\u00f3zg osoby z ADHD nie postrzega czasu liniowo. „Pi\u0119\u0107 minut” i „trzy godziny”? Brzmi\u0105 tak samo. Czas si\u0119 rozci\u0105ga albo kurczy. I to bez ostrze\u017cenia.<\/p>\n

Przyk\u0142ad z liceum: dostali\u015bmy dwa tygodnie na napisanie eseju z polskiego. Mia\u0142o by\u0107 na wtorek. Siada\u0142em do tego w poniedzia\u0142ek o 22:00, pisa\u0142em przez trzy godziny, dosta\u0142em dobr\u0105 ocen\u0119. Nikt by nie powiedzia\u0142, \u017ce co\u015b jest nie tak, ale zawsze robi\u0142em to na sam koniec. Zadzia\u0142a\u0142a stres i adrenalina zamiast planu.<\/p>\n

Dopiero dzi\u015b rozumiem, \u017ce ta adrenalina na ostatnim okr\u0105\u017ceniu faktycznie mobilizowa\u0142a m\u00f3j m\u00f3zg do dzia\u0142ania. To nie by\u0142o lenistwo \u2013 to by\u0142 m\u00f3j uk\u0142ad nerwowy, kt\u00f3ry potrzebowa\u0142 konkretnego bod\u017aca, \u017ceby si\u0119 uruchomi\u0107.<\/p>\n

Dobrze si\u0119 uczy\u0142e\u015b?<\/p>\n

Dobrze. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie do rodzic\u00f3w \u2013 nie by\u0142o u nas w domu parcia, \u017ce musz\u0119 by\u0107 uczniem pi\u0105tkowym. Rodzice powtarzali: „Uczysz si\u0119 dla siebie, a nie dla nas”. To by\u0142o bardzo wspieraj\u0105ce.<\/p>\n

Kiedy po raz pierwszy pomy\u015bla\u0142e\u015b, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107 ADHD?<\/p>\n

Podczas pandemii. Prowadzi\u0142em wtedy z partnerk\u0105 firm\u0119 \u2013 wynajem apartament\u00f3w na kr\u00f3tki okres. Przygotowywali\u015bmy j\u0105 do sprzeda\u017cy, pracowali\u015bmy nad tym ponad trzy lata. Mieli\u015bmy pierwsze rozmowy z inwestorami, wszystko sz\u0142o w dobrym kierunku. A potem przyszed\u0142 COVID. Z perspektywy sprzeda\u017cy przeszli\u015bmy do trybu przetrwania. Koniec ko\u0144c\u00f3w zamkn\u0119li\u015bmy firm\u0119.<\/p>\n

Przemek Rochon my\u015bla\u0142, \u017ce doros\u0142a osoba nie mo\u017ce mie\u0107 ADHD. – W mojej g\u0142owie tkwi\u0142o przekonanie, \u017ce ADHD to maj\u0105 mali rozbrykani ch\u0142opcy (Archiwum prywatne) , Rodzice od nauczycieli s\u0142yszeli: 'Zdolny, ale leniwy’. To typowe dla ADHD (Archiwum prywatne)<\/p>\n

Napisa\u0142em wtedy post na social mediach o tym, jak si\u0119 czuj\u0119. \u017be na wrzucanych zdj\u0119ciach wszyscy s\u0105 super \u2013 maj\u0105 \u015bliczne dzieci, pi\u0119kne domy, je\u017cd\u017c\u0105 na egzotyczne wycieczki. A ja budz\u0119 si\u0119 rano z my\u015bl\u0105: „Co jest ze mn\u0105 nie tak? Nie potrafi\u0119 swojego \u017cycia pouk\u0142ada\u0107. Mierz\u0119 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi rzeczami i jest mi naprawd\u0119 ci\u0119\u017cko”. Pod tym postem kto\u015b napisa\u0142 mi, \u017ce to mo\u017ce by\u0107 ADHD.<\/p>\n

I to sprawi\u0142o, \u017ce si\u0119 zdiagnozowa\u0142e\u015b?<\/p>\n

Nie – bo wtedy nie my\u015bla\u0142em, \u017ce doros\u0142a osoba mo\u017ce mie\u0107 ADHD. W mojej g\u0142owie tkwi\u0142o przekonanie, \u017ce ADHD to maj\u0105 mali rozbrykani ch\u0142opcy. Zignorowa\u0142em t\u0119 sugesti\u0119 i nic z tym nie zrobi\u0142em.<\/p>\n

To co sprawi\u0142o, \u017ce jednak poszed\u0142e\u015b na diagnoz\u0119?”<\/p>\n

Moment prze\u0142omowy nast\u0105pi\u0142 dwa lata temu, gdy przeprowadzi\u0142em si\u0119 z \u0141odzi do Szczecina do partnerki. Z dnia na dzie\u0144 z singla sta\u0142em si\u0119 partnerem i ojczymem \u2013 jej syn mia\u0142 wtedy sze\u015b\u0107 lat. Z ma\u0142ego mieszkania przeprowadzi\u0142em si\u0119 do domu, o kt\u00f3ry trzeba by\u0142o dba\u0107. Musia\u0142em te\u017c ogarnia\u0107 tematy firmowe. To by\u0142o dla mnie za du\u017co, wszystkie styki mi si\u0119 przegrza\u0142y.<\/p>\n

Zacz\u0105\u0142em zauwa\u017ca\u0107, \u017ce ju\u017c nie daj\u0119 rady, \u017ce co\u015b jest ze mn\u0105 nie tak. Mia\u0142o by\u0107 super, a by\u0142o coraz gorzej. Musia\u0142em szuka\u0107 pomocy.<\/p><\/blockquote>\n

Jak wygl\u0105da\u0142a twoja droga do diagnozy?<\/p>\n

Zobaczy\u0142em posta reklamowego na FB z narz\u0119dziami dla os\u00f3b z ADHD. Czytaj\u0105c opis pomy\u015bla\u0142em, \u017ce to jest o mnie. Kupi\u0142em kurs, przerobi\u0142em go, a po miesi\u0105cu poszed\u0142em do psychologa i dosta\u0142em diagnoz\u0119: ADHD typ mieszany.<\/p>\n

Co wtedy poczu\u0142e\u015b?<\/p>\n

Ulg\u0119. Ogromn\u0105 ulg\u0119. To by\u0142o jak posk\u0142adanie puzzli<\/a>. Nagle wszystko zacz\u0119\u0142o mie\u0107 sens i sta\u0142o si\u0119 zrozumia\u0142e. Zw\u0142aszcza „dziwactwa”, za kt\u00f3re si\u0119 krytykowa\u0142em, momenty, gdy co\u015b mi nie wychodzi\u0142o, cho\u0107 inni sobie radzili bez problemu. Nagle dosta\u0142em wyja\u015bnienie. To nie by\u0142a moja wina, lenistwo czy brak stara\u0144.<\/p>\n

Diagnoza nie naprawi\u0142a mnie \u2013 pozwoli\u0142a mi zrozumie\u0107 siebie. I to by\u0142o bezcenne. Nagle mog\u0142em przesta\u0107 walczy\u0107 ze sob\u0105 i zacz\u0105\u0107 ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p>\n

Leczenie os\u00f3b z ADHD powinno opiera\u0107 si\u0119 na dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych \u015bcie\u017ckach: psychoedukacji oraz farmakoterapii.\u00a0<\/p>\n

Psychoedukacja to proces, podczas kt\u00f3rego pacjent i jego otoczenie zdobywaj\u0105 wiedz\u0119 o funkcjonowaniu m\u00f3zgu osoby z ADHD, ucz\u0105 si\u0119 strategii radzenia sobie z objawami, takimi jak impulsywno\u015b\u0107, rozpraszanie si\u0119 czy prokrastynacja. Jest to pierwszy krok, pozwalaj\u0105cy na lepsze zrozumienie w\u0142asnych zachowa\u0144 i kszta\u0142towanie zdrowych nawyk\u00f3w.\u00a0<\/p>\n

Farmakoterapia natomiast to stosowanie odpowiednich lek\u00f3w, kt\u00f3re pomagaj\u0105 poprawi\u0107 funkcje poznawcze i emocjonalne, zwi\u0119kszaj\u0105c koncentracj\u0119 i zmniejszaj\u0105c nadpobudliwo\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n

Obie \u015bcie\u017cki uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119: psychoedukacja daje trwa\u0142e umiej\u0119tno\u015bci i lepsz\u0105 samoregulacj\u0119, a farmakoterapia umo\u017cliwia lepsz\u0105 koncentracj\u0119 i zmniejsza objawy.<\/p>\n

ADHD mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107?\u00a0<\/p>\n

ADHD to spektrum.\u00a0To kluczowe, \u017ceby je zrozumie\u0107. Jedna osoba z ADHD mo\u017ce super ogarnia\u0107 \u017cycie, mie\u0107 \u015bwietn\u0105 karier\u0119, stabilne relacje. Druga wpa\u015b\u0107 w alkoholizm, kryzys bezdomno\u015bci, w skrajnych przypadkach pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo. Obie maj\u0105 ADHD.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica w funkcjonowaniu opiera si\u0119 na \u015brodowisku. Pierwsza osoba trafi\u0142a na dobre \u015brodowisko, gdzie ADHD jest wspierane, gdzie mo\u017ce wykorzysta\u0107 swoje mocne strony. Druga nie wiedzia\u0142a, \u017ce ma ADHD, nie potrafi\u0142a sobie z tym poradzi\u0107, nie mia\u0142a wsparcia.<\/p>\n

Dlatego to, co ja m\u00f3wi\u0119 ze swojej perspektywy, niekoniecznie musi by\u0107 prawdziwe dla ka\u017cdej osoby z ADHD. Nic tu nie jest czarno-bia\u0142e.<\/p>\n

Jakie s\u0105 najwi\u0119ksze wyzwania w codziennym \u017cyciu z ADHD?<\/p>\n

Impulsywno\u015b\u0107: m\u00f3wisz lub robisz rzeczy, zanim pomy\u015blisz o konsekwencjach. To mo\u017ce by\u0107 kupowanie rzeczy, kt\u00f3re nie s\u0105 ci potrzebne, przerywanie innym w rozmowie, podejmowanie pochopnych decyzji. Minusem ADHD mo\u017ce by\u0107 „oversharing”, czyli niekontrolowane m\u00f3wienie, dzielenie si\u0119 sprawami, kt\u00f3re powinno si\u0119 by\u0107 mo\u017ce zachowa\u0107 dla siebie.<\/p>\n

Kolejna jest chroniczna prokrastynacj: odk\u0142adanie wszystkiego na p\u00f3\u017aniej, nawet je\u015bli wiesz, \u017ce to wa\u017cne. A potem ten parali\u017cuj\u0105cy l\u0119k, gdy termin si\u0119 zbli\u017ca.<\/p>\n

Ulegamy chaosowi organizacyjnemu \u2013 'gdzie po\u0142o\u017cy\u0142em kluczyki, gdzie jest portfel’. Albo kto\u015b ci co\u015b powiedzia\u0142 i zapominasz o tym. Masz tyle my\u015bli, wszystko go g\u0142owy wpada i z niej wypada, a pami\u0119\u0107 nie dzia\u0142a tak jak u osoby neurotypowej.<\/p><\/blockquote>\n

U os\u00f3b z ADHD wyst\u0119puje nadmierna stymulacja lub parali\u017c decyzyjny. Gdy masz zbyt wiele rzeczy i s\u0105 one tak samo wa\u017cne, po prostu nie jeste\u015b w stanie wybra\u0107. M\u00f3zg nie potrafi ustali\u0107 priorytet\u00f3w, bo wszystko jest w naszym odczuciu tak samo wa\u017cne.<\/p>\n

Nie wiesz, od czego zacz\u0105\u0107, a to ci\u0119 kompletnie parali\u017cuje.\u00a0<\/p>\n

Osoba z ADHD potrafi sobie sama dopieprza\u0107, jest w niej ocean samokrytyki. Serio, nie potrzebuj\u0119 nikogo z zewn\u0105trz, \u017ceby mi wytyka\u0107, \u017ce mog\u0142em zrobi\u0107 co\u015b lepiej.\u00a0<\/p>\n

Niemo\u017cno\u015b\u0107 odpoczywania wynika z tego, \u017ce ci\u0105gle my\u015blimy, analizujemy – czy dobrze powiedzia\u0142em\/zrobi\u0142em\/zareagowa\u0142em? S\u0105 osoby, kt\u00f3re potrafi\u0105 zastanawia\u0107 si\u0119 o tym, co by\u0142o dwa tygodnie temu i krytykowa\u0107 si\u0119 za swoje zachowanie.<\/p>\n

I wreszcie \u2013 poczucie inno\u015bci i bycia niezrozumianym. Gdy nie masz diagnozy, gdy nie wiesz, co si\u0119 z tob\u0105 dzieje, zaczynasz zastanawia\u0107 si\u0119, czy co\u015b jest z tob\u0105 nie tak.<\/p>\n

Jaka by\u0142a twoja pierwsza praca i jak uda\u0142o ci si\u0119 w niej wytrwa\u0107?<\/p>\n

Jako dwudziestolatek wyjecha\u0142em do Irlandii i zacz\u0105\u0142em pracowa\u0107 w liniach lotniczych jako pomoc naziemna. To by\u0142a idealna praca dla mnie.\u00a0Mia\u0142em wszystko, czego osobie z ADHD potrzeba do szcz\u0119\u015bcia. By\u0142a struktura \u2013 paradoksalnie – potrzebuj\u0119 struktury, cho\u0107 nie chc\u0119 struktury. By\u0142a ci\u0105gle zmienna rzeczywisto\u015b\u0107, ca\u0142y czas co\u015b dzia\u0142o, by\u0142a presja czasu i dzia\u0142anie w sprincie – mieli\u015bmy 25 minut na „zrobienie” samolotu. By\u0142a to te\u017c praca fizyczna, a dla os\u00f3b z ADHD wa\u017cne jest, \u017ceby robi\u0107 co\u015b z w\u0142asnym cia\u0142em.<\/p>\n

<\/p>\n

Przemek wspomina, \u017ce praca na lotnisku by\u0142\u0105 dla niego idealna. – Mia\u0142em wszystko, czego osobie z ADHD potrzeba do szcz\u0119\u015bcia: struktur\u0119, zmienn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, presj\u0119 czasu (Archiwum prywatne)<\/p>\n

Jak radzisz sobie na co dzie\u0144 z wyzwaniami zwi\u0105zanymi z ADHD?<\/p>\n

U\u017cywam zewn\u0119trznej pami\u0119ci:\u00a0list zada\u0144, kalendarzy, przypomnie\u0144. Wszystko wyprowadzam na zewn\u0105trz, bo jak to siedzi w g\u0142owie, to mnie przyt\u0142acza. Dzi\u0119ki temu m\u00f3zg mo\u017ce si\u0119 skupi\u0107 na dzia\u0142aniu, a nie na pami\u0119taniu.<\/p>\n

Dziel\u0119 zadania na ma\u0142e kroki. Wielkie rzeczy s\u0105 przyt\u0142aczaj\u0105ce. Jak je podziel\u0119 na etapy, wtedy jest mi du\u017co \u0142atwiej. Stosuj\u0119 tak\u017ce technik\u0119 'body doubling’ \u2013 pracuj\u0119 z kim\u015b obok. Sama \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce kto\u015b jest blisko, pomaga mi si\u0119 skupi\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Pracuj\u0119 tak\u017ce w sprintach, stosuj\u0105c technik\u0119 pomodoro \u2013 metod\u0119 zarz\u0105dzania czasem opracowan\u0105 przez Francesco Cirillo w latach 80. XX wieku: 25 minut pracy, pi\u0119\u0107 minut przerwy. Dla osoby z ADHD to idealne, bo sprinty s\u0105 na tyle kr\u00f3tkie, \u017ce jeste\u015b w stanie si\u0119 do nich zmobilizowa\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

Technika Pomodoro to 25 minut pracy, pi\u0119\u0107 minut przerwy (AlessandroZocc\/Shutterstock)<\/p>\n

Pami\u0119\u0107 odci\u0105\u017caj\u0105 tak\u017ce nawyki. Masz jakie\u015b?<\/p>\n

Na pocz\u0105tku to by\u0142o bardzo trudne, ale gdy uda\u0142o si\u0119 je wdro\u017cy\u0107, nawyki sta\u0142y si\u0119 pomocne. Kiedy wychodz\u0119 z domu, wiem, \u017ce w lewej kieszeni mam s\u0142uchawki, w prawej portfel, z ty\u0142u w lewej telefon, z ty\u0142u w prawej kluczyki. To ma\u0142e rzeczy, ale sprawiaj\u0105, \u017ce jeste\u015b w stanie normalnie funkcjonowa\u0107.<\/p>\n

Dbam o sen, ruch, diet\u0119 i emocje. Nie przypuszcza\u0142em, \u017ce sen ma a\u017c takie znaczenie \u2013 dzi\u015b wiem, \u017ce to jeden z fundament\u00f3w dobrego funkcjonowania ADHD-owca. Znalaz\u0142em dla siebie idealny spos\u00f3b na ruch – ta\u0144cz\u0119 bachat\u0119. Nie do\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 ruszam, to ca\u0142y czas musz\u0119 by\u0107 tu i teraz: skupia\u0107 si\u0119 na krokach, na partnerce.<\/p>\n

Psychoterapia i medytacja te\u017c bardzo du\u017co mi da\u0142y. Na pocz\u0105tku medytacja dla os\u00f3b z ADHD jest bardzo ci\u0119\u017cka, ale z czasem naprawd\u0119 wycisza.<\/p><\/blockquote>\n

Powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce osoby z ADHD cz\u0119sto maj\u0105 do siebie pretensje, czuj\u0105 si\u0119 winne, \u017ce zapomnia\u0142y, nie zd\u0105\u017cy\u0142y, sp\u00f3\u017ani\u0142y si\u0119.\u00a0<\/p>\n

Lepiej dzia\u0142a empatia i czu\u0142o\u015b\u0107 wzgl\u0119dem siebie ni\u017c krytyka. \u017beby nad tym lepiej panowa\u0107, wyobra\u017cam sobie swoje wewn\u0119trzne dziecko<\/a>, ma\u0142ego Przemka. My\u015bl\u0119 sobie: „Jak ja do niego m\u00f3wi\u0119? Czy ja bym tak zachowywa\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dem syna czy c\u00f3rki: robi\u0142 wym\u00f3wki, z\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119, mia\u0142 za z\u0142e?” Naprawd\u0119, to \u017ce jest mi trudniej, nie znaczy, \u017ce jestem gorszy.<\/p>\n

Jak mo\u017ce wspiera\u0107 osoby z ADHD otoczenie?<\/p>\n

Pr\u00f3buj\u0105c rozumie\u0107 zamiast ocenia\u0107. Nie m\u00f3wcie „ogarnij si\u0119”, tylko „jak mog\u0119 ci pom\u00f3c?”, „jak mog\u0119 ci\u0119 wesprze\u0107?”. Cierpliwo\u015b\u0107, empatia i poczucie bezpiecze\u0144stwa \u2013 to jest kluczowe dla osoby z ADHD.<\/p>\n

Wsparcie emocjonalne jest wa\u017cniejsze ni\u017c rady. Czasami wystarczy, \u017ce kto\u015b ci\u0119 przytuli i powie: „Jak nie chcesz o tym rozmawia\u0107, to te\u017c jest okej”. Nauczy\u0142em si\u0119 tego na szkole<\/a> dla rodzic\u00f3w \u2013 gdy dziecko zaczyna robi\u0107 ba\u0142agan, nie przychodzisz od razu z radami. Najpierw schodzisz na jego poziom, pytasz, czy chce si\u0119 przytuli\u0107, opiekujesz si\u0119 jego emocjami. Czas na rad\u0119 jeszcze przyjdzie.<\/p>\n

Co chcia\u0142by\u015b, \u017ceby ludzie zapami\u0119tali z naszej rozmowy?<\/p>\n

ADHD to nie jest wada ani choroba, tylko zaburzenie – inne okablowanie w m\u00f3zgu. Kluczem jest zrozumienie, akceptacja. Diagnoza mnie absolutnie nie naprawi\u0142a, ale pozwoli\u0142a mi zrozumie\u0107 siebie. Dzi\u015b \u017cyj\u0119 w zgodzie ze sob\u0105, a nie przeciwko sobie. Da\u0142o mi to spok\u00f3j i klarowno\u015b\u0107 w \u017cyciu.<\/p>\n

I jeszcze jedno \u2013 je\u015bli kto\u015b czyta ten wywiad i my\u015bli „wow, to brzmi jak ja”, to zach\u0119cam do p\u00f3j\u015bcia do specjalisty. Nie musisz dalej \u017cy\u0107 w przekonaniu, \u017ce co\u015b jest z tob\u0105 nie tak. Mo\u017ce po prostu masz ADHD. A je\u015bli dostaniesz diagnoz\u0119, to nie b\u0119dzie ona wyrokiem, tylko punktem wyj\u015bcia do lepszego \u017cycia.<\/p>\n

Przemek Rochon. Ma 39 lat, mieszka w \u0141odzi. Jako osoba z ADHD pomaga innym zrozumie\u0107 to zaburzenie poprzez swoje media spo\u0142eczno\u015bciowe i rozmowy edukacyjne. Otrzyma\u0142 diagnoz\u0119 ADHD w wieku 38 lat.<\/p>\n

Ola D\u0142ugo\u0142\u0119cka. Redaktorka. Czujnie obserwuje ludzi i przys\u0142uchuje si\u0119 ich rozmowom. Ciekawi\u0105 j\u0105 relacje mi\u0119dzy lud\u017ami, a zw\u0142aszcza r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzypokoleniowe, lubi pisa\u0107 o trendach, modach i zjawiskach. W wolnych chwilach trenuje je\u017adziectwo.\u00a0<\/p>\n

Potrzebujesz pomocy?<\/p>\n

Je\u015bli towarzysz\u0105 ci my\u015bli o tym, \u017ceby znikn\u0105\u0107, rozp\u0142yn\u0105\u0107 si\u0119; my\u015blisz o w\u0142asnej \u015bmierci lub podejmujesz w jej kierunku kroki; czujesz, \u017ce nie masz z kim o tym porozmawia\u0107 \u2013 skorzystaj z poni\u017cszych numer\u00f3w. Porozmawiasz z wykwalifikowanymi specjalistami, kt\u00f3rzy mog\u0105 ci pom\u00f3c:<\/p>\n

\u2022 (22) 594 91 00 Antydepresyjny Telefon Forum przeciw Depresji<\/p>\n

\u2022 (22) 484 88 01 Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA (dy\u017curuje r\u00f3wnie\u017c psychiatra i seksuolog)<\/p>\n

\u2022 800 70 22 22 ca\u0142odobowe, bezp\u0142atne Centrum Wsparcia dla Os\u00f3b Doros\u0142ych w Kryzysie Psychicznym<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pa\u017adziernik to miesi\u0105c \u015bwiadomo\u015bci ADHD. W Polsce z tym zaburzeniem \u017cyje oko\u0142o 5-7 procent populacji \u2013 to blisko…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":78693,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-78692","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115473022235019189","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78692\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}