{"id":790805,"date":"2026-11-01T08:38:11","date_gmt":"2026-11-01T08:38:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/790805\/"},"modified":"2026-11-01T08:38:11","modified_gmt":"2026-11-01T08:38:11","slug":"skandal-dyplomatyczny-po-dyskwalifikacji-mistrza-podstepne-sztuczki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/790805\/","title":{"rendered":"Skandal dyplomatyczny po dyskwalifikacji mistrza. &#8222;Podst\u0119pne sztuczki&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Gwiazdor w efekcie nie m\u00f3g\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 na trasie. Twierdzi\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce wygra\u0142by maraton z czasem pi\u0119\u0107 minut lepszym od zwyci\u0119zcy.<\/p>\n<p>Oficjalnym powodem by\u0142y doniesienia o tym, \u017ce Nurmi zarabia\u0142 na bieganiu, co sta\u0142o w sprzeczno\u015bci ze statusem amatora. By\u0142 te\u017c pow\u00f3d nieoficjalny. Nurmi by\u0142 zbyt s\u0142awny i zbyt wygodny jako cel. Jego dyskwalifikacja wywo\u0142a\u0142a skandal dyplomatyczny.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p>Paavo Nurmi zadebiutowa\u0142 na igrzyskach w Antwerpii w 1920 r. i od razu si\u0119gn\u0105\u0142 po trzy z\u0142ote medale. Cztery lata p\u00f3\u017aniej, w Pary\u017cu, zrobi\u0142 co\u015b czego nikt wcze\u015bniej nie widzia\u0142: wygra\u0142 z\u0142oto na 1500 m, a godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej \u2014 z\u0142oto na 5000 m. W ci\u0105gu sze\u015bciu dni w Pary\u017cu zdoby\u0142 pi\u0119\u0107 z\u0142otych medali. \u0141\u0105cznie przez ca\u0142\u0105 karier\u0119: dziewi\u0119\u0107 z\u0142otych i trzy srebrne.<\/p>\n<p>Paavo Nurmi zrewolucjonizowa\u0142 bieganie. By\u0142 niekwestionowan\u0105 gwiazd\u0105<\/p>\n<p>Nurmi biega\u0142 ze stoperem w d\u0142oni. &#8222;Kiedy \u015bcigasz si\u0119 z czasem, nie musisz sprintowa\u0107. Inni nie wytrzymaj\u0105 tempa, je\u015bli jest r\u00f3wne i stabilne a\u017c do mety&#8221; \u2014 czytamy na stronie paavonurmi.fi. By\u0142 pierwszym biegaczem kt\u00f3ry potraktowa\u0142 trening jak nauk\u0119, wprowadzi\u0142 interwa\u0142y, ca\u0142oroczne przygotowania i precyzyjne odmierzanie tempa.<\/p>\n<p>W szczytowym okresie kariery nie przegra\u0142 \u017cadnego biegu od 800 metr\u00f3w wzwy\u017c przez 121 start\u00f3w z rz\u0119du. Nigdy nie przegra\u0142 biegu prze\u0142ajowego. Ustanowi\u0142 22 oficjalne rekordy \u015bwiata na dystansach od 1500 metr\u00f3w do 20 kilometr\u00f3w.<\/p>\n<p>Nurmi by\u0142 znany jako &#8222;Lataj\u0105cy Fin&#8221;, ale mia\u0142 te\u017c inny przydomek \u2014 &#8222;Wielki Milcz\u0105cy&#8221;. Nie bez przyczyny. Podczas tourn\u00e9e po Stanach Zjednoczonych w 1925 r., po owacji tysi\u0119cznego t\u0142umu oczekuj\u0105cego przem\u00f3wienia, wyszed\u0142 przed mikrofon i powiedzia\u0142 dok\u0142adnie dwa s\u0142owa: &#8222;Thank you&#8221;. Na tym zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 przemow\u0119.<\/p>\n<p>Na igrzyska do Los Angeles w 1932 r. Nurmi jecha\u0142 z jednym celem: z\u0142otem w maratonie. Mia\u0142 ju\u017c 35 lat, du\u017co jak na biegacza, ale przez ca\u0142\u0105 wiosn\u0119 trenowa\u0142 ci\u0119\u017cej ni\u017c kiedykolwiek. W czerwcu wystartowa\u0142 w pierwszym w \u017cyciu maratonie, kt\u00f3ra by\u0142a pr\u00f3b\u0105 olimpijsk\u0105. Wygra\u0142. By\u0142 w doskona\u0142ej formie. Finlandia zg\u0142osi\u0142a go do startu.<\/p>\n<p>&#8222;Na pocz\u0105tku 1932 r. Nurmi trenowa\u0142 do czwartych igrzysk olimpijskich z determinacj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej&#8221; \u2014 pisze paavonurmi.fi.<\/p>\n<p>Szwed doprowadzi\u0142 do zawieszenia gwiazdy<\/p>\n<p>Plotki o tym, \u017ce Nurmi zarabia na bieganiu kr\u0105\u017cy\u0142y od lat dwudziestych. Po tourn\u00e9e po Stanach Zjednoczonych w 1925 r. sam przyzna\u0142, \u017ce &#8222;\u015bcis\u0142e przestrzeganie przepis\u00f3w amatorskich sta\u0142o w sprzeczno\u015bci z fi\u0144skim celem zwr\u00f3cenia na siebie uwagi \u015bwiata przez sukcesy sportowe&#8221;. Nurmi wiedzia\u0142, \u017ce balansuje na granicy.<\/p>\n<p>IAAF od pocz\u0105tku lat 30. walczy\u0142a z narastaj\u0105c\u0105 komercjalizacj\u0105 sportu. W\u0142adze organizacji zarz\u0105dzaj\u0105cej lekkoatletyk\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie potrzebowali g\u0142o\u015bnego przyk\u0142adu. I go znale\u017ali.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym architektem dyskwalifikacji by\u0142 J. Sigfrid Edstroem. Szwed by\u0142 prezydentem IAAF. W kwietniu 1932 roku IAAF wszcz\u0119\u0142a dochodzenie. Fi\u0144ska Federacja Lekkoatletyczna zbada\u0142a spraw\u0119 i orzek\u0142a, \u017ce brak dowod\u00f3w na naruszenie przepis\u00f3w. Nurmi by\u0142 spokojny.<\/p>\n<p>&#8222;Jestem ju\u017c stary, przynajmniej jako sportowiec, wi\u0119c naprawd\u0119 nie martwi\u0119 si\u0119 zbytnio, je\u015bli zostan\u0119 uznany za niezdolnego do start\u00f3w. Je\u015bli jednak tak si\u0119 stanie, ten sam los powinien spotka\u0107 wszystkich biegaczy korzystaj\u0105cych z zagranicznych tourn\u00e9e i organizacje od nich zale\u017cne&#8221; \u2014 powiedzia\u0142, cytowany przez stron\u0119 International Society of Olympic Historians.<\/p>\n<p>Edstroem nie odpu\u015bci\u0142. Jak podaje Wikipedia, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dokumenty archiwalne, wysy\u0142a\u0142 do szefa niemieckiej federacji lekkoatletycznej Karla Rittera von Halta listy, w kt\u00f3rych ostrzega\u0142 \u017ce je\u015bli dowody przeciwko Nurmiemu nie zostan\u0105 dostarczone, b\u0119dzie &#8222;niestety zmuszony podj\u0105\u0107 surowe kroki wobec Niemieckiego Zwi\u0105zku Lekkoatletycznego&#8221;. Von Halt w ko\u0144cu dostarczy\u0142 zeznania. Przyzna\u0142, \u017ce Nurmi mia\u0142 dostawa\u0107 250\u2013500 dolar\u00f3w za start podczas jesiennego tourn\u00e9e w Niemczech w 1931 r.<\/p>\n<p>Dwa dni przed ceremoni\u0105 otwarcia igrzysk w 1932 r. rada IAAF odrzuci\u0142a zg\u0142oszenie Nurmiego. Oficjalny pow\u00f3d: nadmierne diety za podr\u00f3\u017c, naruszaj\u0105ce przepisy amatorskie.<\/p>\n<p>Finowie byli w\u015bciekli zawieszeniem bohatera narodowego. Szwedzi &#8222;u\u017cyli podst\u0119pnych sztuczek&#8221;<\/p>\n<p>Nurmi zamieszka\u0142 w wiosce olimpijskiej i normalnie trenowa\u0142. Nie zamierza\u0142 rezygnowa\u0107 dop\u00f3ki by\u0142 cho\u0107 cie\u0144 szansy na zmian\u0119 decyzji. Pozostali marato\u0144czycy z\u0142o\u017cyli petycj\u0119 z pro\u015bb\u0105 o dopuszczenie go do startu. Bezskutecznie.<\/p>\n<p>&#8222;Nurmi nie m\u00f3g\u0142 zmusi\u0107 si\u0119 do ogl\u0105dania biegu na 10000 m ani maratonu&#8221; \u2014 czytamy w serwisie paavonurmi.fi. Maraton wygra\u0142 20-letni Argenty\u0144czyk Juan Carlos Zabala z czasem 2:31:36. Br\u0105zowy medal zdoby\u0142 Fin Armas Toivonen \u2014 2:32:12. Nurmi przyzna\u0142 p\u00f3\u017aniej, cytowany przez fi\u0144ski serwis, \u017ce &#8222;wygra\u0142by maraton z przewag\u0105 pi\u0119ciu minut&#8221;.<\/p>\n<p>Echa dyskwalifikacji Nurmiego nie sko\u0144czy\u0142y si\u0119 na sporcie. By\u0142 fi\u0144skim bohaterem narodowym i symbolem niepodleg\u0142o\u015bci kraju, kt\u00f3ry dopiero niedawno wybi\u0142 si\u0119 na samodzielno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Fi\u0144ska Federacja Lekkoatletyczna nigdy nie uzna\u0142a wyroku IAAF. Nurmi biega\u0142 w kraju do jako \u2014 jak okre\u015bla\u0142a go prasa \u2014 &#8222;narodowy amator&#8221;. Ostatni bieg wygra\u0142 16 wrze\u015bnia 1934 r. w Viipuri na dystansie 10000 m.<\/p>\n<p>Fi\u0144ska federacja og\u0142osi\u0142a bojkot wszelkiej rywalizacji ze Szwecj\u0105. Jak cytuje Wikipedia, Finowie zarzucali szwedzkim dzia\u0142aczom \u017ce &#8222;u\u017cyli podst\u0119pnych sztuczek w kampanii przeciwko amatorskiemu statusowi Nurmiego&#8221;. Bojkot trwa\u0142 do 1939 r.<\/p>\n<p>Edstroem, kt\u00f3ry zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej prezydentem Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, nigdy nie przyzna\u0142, \u017ce post\u0105pi\u0142 niesprawiedliwie.<\/p>\n<p>Na igrzyskach olimpijskich w Helsinkach w 1952 r., kiedy Finlandia po raz pierwszy go\u015bci\u0142a igrzyska, to w\u0142a\u015bnie Nurmi wbieg\u0142 na stadion z ogniem olimpijskim i zapali\u0142 znicz. Mia\u0142 55 lat.<\/p>\n<p><img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/HKnk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iZGE3YzkzYjAxN2IwOGNmNTI4M2UyZDhjOWJmMjcwYi5qcGeRkwXNB.jpeg\" height=\"800\" width=\"597\" alt=\"Paavo Nurmi zapala znicz olimpijski na igrzyskach w Helsinkach w 1952 r.\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"auto\" decoding=\"auto\"\/><\/p>\n<p>Paavo Nurmi zapala znicz olimpijski na igrzyskach w Helsinkach w 1952 r.<\/p>\n<p>Hulton Archive \/ Stringer \/ Getty Images<\/p>\n<p>&#8222;Nurmi w ko\u0144cu zem\u015bci\u0142 si\u0119 podczas igrzysk olimpijskich w Helsinkach w 1952 r., gdy wni\u00f3s\u0142 pochodni\u0119 olimpijsk\u0105 na ceremoni\u0119 otwarcia i otrzyma\u0142 owacj\u0119 na stoj\u0105co w obecno\u015bci Edstroema&#8221; \u2014 przypomina Wikipedia.<\/p>\n<p>Na cze\u015b\u0107 Fina nazwano coroczne zawody lekkoatletyczne w Turku (Paavo Nurmi Games), kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 do dzi\u015b. Przed stadionem olimpijskim w Helsinkach stoi pos\u0105g legendy, kt\u00f3ra przez wiele lat by\u0142a najszybsz\u0105 osob\u0105 na \u015bwiecie na ka\u017cdym dystansie do 20 km.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gwiazdor w efekcie nie m\u00f3g\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 na trasie. Twierdzi\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce wygra\u0142by maraton z czasem pi\u0119\u0107 minut&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":790806,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[52122],"tags":[61195,22199,29844,48,46,6010,752,42,38,40,39,41,47],"class_list":["post-790805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-pko-bank-polski","tag-bottomfeed_styl","tag-czas_na_bieganie","tag-evg","tag-nat_styl","tag-omp","tag-pko-bank-polski","tag-pko-bp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117540284481742393","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=790805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/790805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/790806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=790805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=790805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=790805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}