{"id":791095,"date":"2026-11-01T12:07:14","date_gmt":"2026-11-01T12:07:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/791095\/"},"modified":"2026-11-01T12:07:14","modified_gmt":"2026-11-01T12:07:14","slug":"zdrajcy-i-bohaterowie-po-wyborach-ukraina-jeszcze-bardziej-skreci-na-prawo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/791095\/","title":{"rendered":"Zdrajcy i bohaterowie. Po wyborach Ukraina jeszcze bardziej skr\u0119ci na prawo"},"content":{"rendered":"<p>M\u00f3j rozm\u00f3wca, znawca tematu, przewiduje, \u017ce przysz\u0142y ukrai\u0144ski parlament b\u0119dzie jeszcze bardziej populistyczny, radykalnie prawicowy i nacjonalistyczny. Przy takiej prognozie mo\u017cna \u015bmia\u0142o zak\u0142ada\u0107, \u017ce szczeg\u00f3lnie w kwestiach historycznych Ukraina obierze kurs kolizyjny z Polsk\u0105. Ju\u017c bez \u017cadnej poprawno\u015bci politycznej.<\/p>\n<p>\u2014 Jaka b\u0119dzie ukrai\u0144ska prawica? Na pewno antyrosyjska. W odr\u00f3\u017cnieniu od &#8222;naszego&#8221; Grzegorza Brauna czy francuskiej prawicy, kt\u00f3ra mo\u017ce sympatyzowa\u0107 z Rosj\u0105 \u2014 m\u00f3wi prof. Walenty Baluk, kt\u00f3ry ukrai\u0144sk\u0105 polityk\u0119 zna na wylot.<\/p>\n<p>Czy b\u0119dzie proeuropejska? Tu ju\u017c nie ma prostej odpowiedzi. \u2014 Czy Ukraina b\u0119dzie w stanie odrzuci\u0107 kult Bandery? Czy b\u0119dzie w stanie odrzuci\u0107 integralny nacjonalizm, kt\u00f3ry zawsze na pierwszym miejscu stawia nacj\u0119, a nie pa\u0144stwo? \u2014 zastanawia si\u0119 profesor.<\/p>\n<p>Z imienia i nazwiska wskazuje, kto ma najwi\u0119ksze szanse, by zosta\u0107 nast\u0119pnym prezydentem Ukrainy. Lista jest mocno wojskowa. \u2014 Estym\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie ciesz\u0105 si\u0119 Si\u0142y Zbrojne Ukrainy, ale tak\u017ce wolontariusze. Dopiero p\u00f3\u017aniej s\u0105 instytucje i politycy \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n<p>Piotr Olejarczyk, Onet: Kto jest teraz najwa\u017cniejszym politykiem w Ukrainie?<\/p>\n<p>Prof. Walenty Baluk, dyrektor Centrum Europy Wschodniej Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie: Najwa\u017cniejszym politykiem w Ukrainie jest prezydent.<\/p>\n<p>Sk\u0105d ta pewno\u015b\u0107?<\/p>\n<p>Poziom zaufania wobec prezydenta wynosi 54 proc. Sytuacja mo\u017ce ulec oczywi\u015bcie zmianie, poniewa\u017c poziom nieufno\u015bci wobec Ze\u0142enskiego jest stosunkowo wysoki. Wrze\u015bniowe badanie Mi\u0119dzynarodowego Kijowskiego Instytutu Socjologii wskazuje, \u017ce ponad 40 proc. os\u00f3b nie ufa Ze\u0142enskiemu.<\/p>\n<p>54 do 40 to niez\u0142y wynik. <\/p>\n<p>Kraj jest w stanie wojny i si\u0119 broni, a zatem spo\u0142ecze\u0144stwo i elity, czy tego chc\u0105, czy nie, s\u0105 zmuszone do \u0142\u0105czenia si\u0119 wok\u00f3\u0142 prezydenta.<\/p>\n<p>Rewolucja godno\u015bci i bitwa o Donbas. Prawy Sektor uczy historii po swojemu<\/p>\n<p>Zaraz b\u0119dziemy rozmawia\u0107 o tym, kto jest w stanie rzuci\u0107 wyzwanie Ze\u0142enskiemu&#8230;<\/p>\n<p>Widz\u0119 kilka takich os\u00f3b.<\/p>\n<p>Ale najpierw badanie opinii publicznej. Jak wynika z sierpniowego sonda\u017cu ukrai\u0144skiej pracowni Rating Group, <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/stepan-bandera-w-czolowce-najwybitniejszych-ukraincow-sa-wyniki-sondazu\/fpkd7py\" id=\"1e39203b-05e6-478b-9c93-1eef12343978\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">74 proc. Ukrai\u0144c\u00f3w pozytywnie ocenia posta\u0107 Stepana Bandery,<\/a> przyw\u00f3dcy OUN-B, kt\u00f3rej zbrojnym ramieniem by\u0142a UPA. Ze\u0142enski nie chce jednak i\u015b\u0107 teraz na otwart\u0105 wojn\u0119 z Polsk\u0105 i naciska na ukrai\u0144skich polityk\u00f3w, by wycofywali si\u0119 z pomys\u0142\u00f3w uczczenia UPA. Czy takim podej\u015bciem prezydent Ukrainy du\u017co traci w sonda\u017cach? <\/p>\n<p>Nie mam przed sob\u0105 takich sonda\u017cy. Pami\u0119tajmy jednak o jednej rzeczy. To, \u017ce Bandera jest uwa\u017cany w Ukrainie za bohatera, jest stosunkowo \u015bwie\u017cym tematem.<\/p>\n<p>Kiedy taki pogl\u0105d zacz\u0105\u0142 dominowa\u0107 w Ukrainie?<\/p>\n<p>Narracja m\u00f3wi\u0105ca o tym, \u017ce Bandera jest jednym z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w Ukrainy, zacz\u0119\u0142a dominowa\u0107 po 2014 r.<\/p>\n<p>Dlaczego akurat wtedy?<\/p>\n<p>W\u00f3wczas w kontek\u015bcie <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/informacje\/kai\/ukraina-obchodzi-dzis-dzien-godnosci-i-wolnosci\/w8wnb1f,30bc1058\" id=\"2e02449c-2f8d-4d4b-8bbc-6d40cd4386ec\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Rewolucji godno\u015bci<\/a> w 2014 r. wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a formacja Prawy Sektor. Ale i inne ugrupowania nacjonalistyczne, chocia\u017cby Swoboda, kt\u00f3ra jeszcze przed t\u0105 rewolucj\u0105 lansowa\u0142a ide\u0119 stawiania pomnik\u00f3w Banderze w zachodniej Ukrainie. Swoboda i Prawy Sektor, gloryfikuj\u0105c Bander\u0119, przej\u0119li sztafet\u0119 od Kongresu Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, nawi\u0105zuj\u0105cego wprost do tradycji frakcji rewolucyjnej w OUN.<\/p>\n<p>Jak uda\u0142o im si\u0119 przekona\u0107 do tej ideologii wi\u0119kszo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w?<\/p>\n<p>Formacje Prawego Sektora odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 podczas rewolucji oraz w wojnie hybrydowej Rosji przeciwko Ukrainie i w jej cz\u0119\u015bci militarnej, czyli w obronie Donbasu przed rosyjsk\u0105 agresj\u0105 w 2014 r. Ponadto nast\u0105pi\u0142y wyra\u017ane zmiany w polityce historycznej, w tym przyj\u0119cie ustawy o uznaniu statusu prawnego uczestnik\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy w XX w. Dotyczy\u0142o to m.in. OUN czy UPA.<\/p>\n<p>Trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce 2014 r. to zmiana akcent\u00f3w w polityce historycznej i narracyjnej Ukrainy. To w\u0142a\u015bnie wtedy ugrupowania nacjonalistyczne, ale tak\u017ce zachodnia Ukraina, w tym Lw\u00f3w, gdzie w panteonie bohater\u00f3w dominuje kult Bandery, pr\u00f3buj\u0105 narzuci\u0107 ca\u0142ej Ukrainie tak\u0105 narracj\u0119 pami\u0119ci.<\/p>\n<p>To si\u0119 uda\u0142o.<\/p>\n<p>To si\u0119 po cz\u0119\u015bci powiod\u0142o. Rzeczywi\u015bcie, kiedy Ze\u0142enski doszed\u0142 do w\u0142adzy w 2019 r., inaczej rozk\u0142ada\u0142 akcenty w polityce historycznej. Natomiast wa\u017cny jest te\u017c kontekst wojny, w kt\u00f3rym formacje zwi\u0105zane z ruchem prawicowym s\u0105 zaanga\u017cowane w obron\u0119 kraju. Cho\u0107by przyk\u0142ad <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/informacje\/centrum-europy\/ukraincy-oglaszaja-koniec-operacji-vivaldi-250-rosjan-w-niewoli\/5l7r4es,0666d3f1\" id=\"5675a267-80ba-4830-ad9d-82d7040e5076\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">genera\u0142a Andrija Bi\u0142eckiego<\/a>. Takie formacje odgrywaj\u0105 pozytywn\u0105 rol\u0119, broni\u0105c kraju przed Rosj\u0105, a jednocze\u015bnie wyznaj\u0105 zmodyfikowan\u0105 ideologi\u0119 ukrai\u0144skiego nacjonalizmu.Ze\u0142enski jak Churchill? &#8222;Pi\u0105ty rok wojny przyni\u00f3s\u0142 zm\u0119czenie, ale nie wypalenie&#8221;<\/p>\n<p>Czy Ze\u0142enski jest za ma\u0142o ultranacjonalistyczny w swoich dzia\u0142aniach i przekazie, by po wojnie m\u00f3g\u0142 dalej rz\u0105dzi\u0107 w Ukrainie?<\/p>\n<p>We\u017amy pod uwag\u0119, \u017ce nie tylko w Ukrainie mamy teraz przesuni\u0119cie akcentu na praw\u0105 stron\u0119. Ukraina nie jest odosobnionym przypadkiem. Podobnie w Polsce i w innych krajach mamy wzrost populizmu oraz nastroj\u00f3w radykalnie prawicowych.<\/p>\n<p>T\u0119 tendencj\u0119 w Ukrainie nale\u017cy dodatkowo rozpatrywa\u0107 w kontek\u015bcie tego, \u017ce kraj znajduje si\u0119 w stanie wojny. Chodzi o poszukiwanie bohater\u00f3w i znalezienie odpowiedniej formu\u0142y mobilizacyjnej dla ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>To jest konglomerat wa\u017cnych kwestii, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce Ze\u0142enski, polityk bardziej \u015brodka, coraz cz\u0119\u015bciej musi si\u0119 liczy\u0107 z g\u0142osem ugrupowa\u0144, polityk\u00f3w czy wojskowych o radykalnie prawicowych pogl\u0105dach.<\/p>\n<p>Pan podziela opini\u0119, \u017ce Ze\u0142enski politycznie si\u0119 wypali\u0142, a Ukrai\u0144cy chc\u0105 zmian i dlatego on po wojnie straci w\u0142adz\u0119? Troch\u0119 w stylu Winstona Churchilla, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 Wielk\u0105 Brytani\u0119 przez starcie na \u015bmier\u0107 i \u017cycie z Hitlerem, by\u0142 przez wielu rodak\u00f3w traktowany jak bohater, ale po wojnie od razu przegra\u0142 wybory.<\/p>\n<p>Pi\u0105ty rok wojny przyni\u00f3s\u0142 zm\u0119czenie, ale nie wypalenie. Mam nadziej\u0119, \u017ce Ukraina by\u0142a, jest i pozostanie pa\u0144stwem demokratycznym. A zatem nie jest tak, \u017ce pozycja Ze\u0142enskiego jest niepodwa\u017calna. Tym bardziej \u017ce warunki, na jakich Ukraina zako\u0144czy t\u0119 wojn\u0119, b\u0119d\u0105 dalekie od oczekiwanych przez ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n<p>W\u00f3wczas w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w mo\u017ce skupi\u0107 si\u0119 na Ze\u0142enskim.<\/p>\n<p>Powiedzia\u0142bym: niezadowolenie. Ale r\u00f3wnie\u017c niezadowolenie z powodu korupcji, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 w otoczeniu prezydenta i z kt\u00f3r\u0105 on nienajlepiej sobie radzi. Zatem szereg innych kwestii na pewno b\u0119dzie mia\u0142 istotne znaczenie dla wyborc\u00f3w. W tym r\u00f3wnie\u017c odbudowa Ukrainy. Ludzie b\u0119d\u0105 chcieli wiedzie\u0107, czy rzeczywi\u015bcie jest tutaj konkretny plan? Jakie s\u0105 jego warunki? Jakie s\u0105 gwarancje bezpiecze\u0144stwa dla Ukrainy? Czy b\u0119d\u0105 one zadowalaj\u0105ce dla ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa? Takich uwarunkowa\u0144, zar\u00f3wno wewn\u0119trznych, jak i mi\u0119dzynarodowych, b\u0119dzie sporo i ka\u017cda z nich mo\u017ce zadzia\u0142a\u0107 na korzy\u015b\u0107 Ze\u0142enskiego lub przeciwko niemu.<\/p>\n<p>Gie\u0142da nast\u0119pc\u00f3w Ze\u0142enskiego. Mundur szczeg\u00f3lnie w cenie<\/p>\n<p>Panie profesorze, kto ma najwi\u0119ksze szanse zast\u0105pi\u0107 Ze\u0142enskiego? Kto b\u0119dzie nast\u0119pnym prezydentem Ukrainy? <\/p>\n<p>Ukraina w okresie wojny wykreuje now\u0105 kohort\u0119 lider\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zanych z resortami si\u0142owymi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 walczy\u0107 o sched\u0119 po Ze\u0142enskim, maj\u0105cym oko\u0142o 23 proc. poparcia w sonda\u017cach wyborczych. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jednym z takich kandydat\u00f3w mo\u017ce by\u0107 <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/walerij-zaluzny-ukrainski-general\" id=\"5f6fccc1-9ccc-4cc8-bae6-cde18a3f4ab6\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">genera\u0142 Wa\u0142erij Za\u0142u\u017cny<\/a> (20 proc.). Mo\u017ce by\u0107 nim tak\u017ce <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/kyrylo-budanow-ukrainski-wojskowy\" id=\"7efb4621-4f31-4070-a223-70326f4e7f89\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kyry\u0142o Budanow <\/a>(ok. 7 proc.). Nie wiadomo, czy wystartuje Bi\u0142ecki (5 proc.), ale w notowaniach r\u00f3wnie\u017c jest brany pod uwag\u0119.<\/p>\n<p>Sami wojskowi.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o politykach nowej generacji typu Mychaj\u0142a Fedorowa (7,6 proc.) i starej gwardii typu Petra Poroszenki (7,6 proc.). Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 tak\u017ce o przedstawicielach trzeciego sektora, czyli organizacji wolontariackich (Siergiej Prytu\u0142a \u2014 2,4 proc.). To w\u0142a\u015bnie wolontariat, obok wojska, bierze na swoje barki obowi\u0105zki pa\u0144stwa, je\u015bli to pa\u0144stwo zawodzi lub nie mo\u017ce wywi\u0105za\u0107 si\u0119 ze swoich powinno\u015bci. Wolontariat ma w Ukrainie spor\u0105 si\u0142\u0119. Zbi\u00f3rki na zakupy sprz\u0119tu dla wojska s\u0105 powszechne. Estym\u0105 w spo\u0142ecze\u0144stwie ciesz\u0105 si\u0119 Si\u0142y Zbrojne Ukrainy, ale tak\u017ce wolontariusze. Dopiero p\u00f3\u017aniej s\u0105 instytucje i politycy.<\/p>\n<p>Gdyby wybory prezydenckie w Ukrainie mia\u0142y odby\u0107 si\u0119 dzisiaj, kto by\u0142by w nich faworytem?<\/p>\n<p>Za\u0142u\u017cny i Budanow.<\/p>\n<p>Do wybor\u00f3w jeszcze troch\u0119 czasu minie. Ze\u0142enski ma to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce w ukrai\u0144skim parlamencie, czyli w Radzie Najwy\u017cszej, jego ugrupowanie, S\u0142uga Narodu, ma wi\u0119kszo\u015b\u0107. W Ukrainie prezydent jest w stanie skutecznie rz\u0105dzi\u0107 bez poparcia parlamentu?<\/p>\n<p>System polityczny w Ukrainie jest zbli\u017cony do polskiego, tylko \u017ce inaczej rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 akcenty w dualizmie egzekutywy. Tradycje polityczne w Ukrainie sytuuj\u0105 prezydenta ponad rz\u0105dem, co jest szczeg\u00f3lnie widoczne w okresie wojny. To prezydent de facto kieruje teraz pracami rz\u0105du. Natomiast pytanie brzmi, czy Ukraina b\u0119dzie w stanie po wojnie wr\u00f3ci\u0107 do modelu parlamentarno-prezydenckiego, w kt\u00f3rym, podobnie jak w Polsce, rola prezydenta b\u0119dzie mniejsza? W Polsce widzimy, \u017ce prezydent pr\u00f3buje odwr\u00f3ci\u0107 te proporcje, wykorzystuj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju zapisy proceduralne. My\u015bl\u0119, \u017ce z podobn\u0105 sytuacj\u0105 mo\u017cemy mie\u0107 w\u0142a\u015bnie do czynienia w Ukrainie.<\/p>\n<p>Ukrai\u0144ski de Gaulle poszukiwany. &#8222;Nie traktowa\u0142 \u017co\u0142nierza jak mi\u0119so armatnie&#8221;<\/p>\n<p>Budanow i Za\u0142u\u017cny mog\u0105 chcie\u0107 dla siebie wi\u0119cej w\u0142adzy, je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z nich zostanie wybrany prezydentem? <\/p>\n<p>Kwestie personalne na pewno b\u0119d\u0105 odgrywa\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Pytanie, czy pojawi si\u0119 ukrai\u0144ski de Gaulle [<a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/charles-de-gaulle-50-rocznica-smierci\/fx2hnxr\" id=\"6e5fb933-bbb3-4eee-a719-b7c8947ec4c4\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Charles de Gaulle, by\u0142y prezydent Francji<\/a>], kt\u00f3ry nie b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do w\u0142adzy dla samej w\u0142adzy, tylko do ukszta\u0142towania efektywnego modelu? Modelu parlamentarnego, prezydenckiego czy mieszanego \u2014 modelu, kt\u00f3ry by\u0142by efektywny. To powinno by\u0107 kluczem do sukcesu Ukrainy. Pa\u0144stwo b\u0119dzie musia\u0142o si\u0119 zmierzy\u0107 z trudnym okresem odbudowy. De facto chodzi o zbudowanie na nowo Ukrainy i jej gospodarki w kontek\u015bcie integracji z Uni\u0105 Europejsk\u0105 i ewentualnego cz\u0142onkostwa w NATO albo poszukiwania nowego modelu bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Widzi pan takiego potencjalnego de Gaulle&#8217;a w ukrai\u0144skiej polityce?<\/p>\n<p>W mojej ocenie kim\u015b takim mo\u017ce by\u0107 Za\u0142u\u017cny.<\/p>\n<p>Dlaczego akurat on? <\/p>\n<p>Ma charyzm\u0119. Ma autorytet, nie tylko w gronie wojskowych, ale i w spo\u0142ecze\u0144stwie. Przedstawia si\u0119 go jako patriot\u0119, polityka umiarkowanego z ludzk\u0105 twarz\u0105, kt\u00f3ry darzy\u0142 szacunkiem ka\u017cdego \u017co\u0142nierza. I nie traktowa\u0142 \u017co\u0142nierza jak mi\u0119so armatnie. My\u015bl\u0119, \u017ce jego strategiczne my\u015blenie mo\u017ce odegra\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w budowaniu przysz\u0142ej Ukrainy.<\/p>\n<p>To jeszcze zatrzymajmy si\u0119 przy obecnym parlamencie ukrai\u0144skim. Jak by pan go okre\u015bli\u0142 \u2014 prawicowy, bardziej centrowy? O lewic\u0119 nie pytam, bo pan mi niedawno m\u00f3wi\u0142, \u017ce lewica w Ukrainie z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w jest obecnie politycznie bardzo s\u0142aba. <\/p>\n<p>Trudno go opisa\u0107 pod wzgl\u0119dem ideologicznym na zasadzie, czy jest bardziej lewicowy, czy prawicowy. Na pewno dla cz\u0119\u015bci deputowanych w\u0142a\u015bciwa jest populistyczna narracja. Gdyby\u015bmy mogli, ale to te\u017c w du\u017cym przybli\u017ceniu, znale\u017a\u0107 kr\u00f3tkie okre\u015blenie ukrai\u0144skiego parlamentu, mogliby\u015bmy nazwa\u0107 go mianem centroprawicowego. Ale z tendencj\u0105 do wzrostu roli i znaczenia si\u0142 prawicowych, a mo\u017ce tak\u017ce radykalno-prawicowych w nast\u0119pnej kadencji.<\/p>\n<p>Ukraina jeszcze bardziej skr\u0119ca na prawo<\/p>\n<p>Kilka miesi\u0119cy temu w rozmowie ze mn\u0105 te\u017c przewidywa\u0142 pan, \u017ce przysz\u0142a Rada Najwy\u017csza w Ukrainie b\u0119dzie bardziej populistyczna, radykalnie prawicowa i nacjonalistyczna. Nic si\u0119 w tej prognozie nie zmieni\u0142o?<\/p>\n<p>Te tendencje na razie si\u0119 nie zmieni\u0105. Pytanie, jaka b\u0119dzie ta ukrai\u0144ska prawica?<\/p>\n<p>No w\u0142a\u015bnie, jaka b\u0119dzie? Ultrapopulistyczna, antysystemowa i antyeuropejska a la polski Grzegorz Braun? Czy jednak antyrosyjska, w kwestiach historycznych antypolska, ale jednak t\u0119skni\u0105ca za Zachodem?<\/p>\n<p>Na pewno b\u0119dzie antyrosyjska. W odr\u00f3\u017cnieniu od &#8222;naszego&#8221; Grzegorza Brauna czy na przyk\u0142ad francuskiej prawicy, kt\u00f3ra mo\u017ce sympatyzowa\u0107 z Rosj\u0105.<\/p>\n<p>Antyrosyjska i proeuropejska?<\/p>\n<p>Pytanie, w jakim stopniu proeuropejska? Czy tylko dora\u017anie, bo jest to w jej interesie? Czy te\u017c Ukraina b\u0119dzie w stanie odrzuci\u0107 na przyk\u0142ad kult Bandery? W sumie mo\u017ce nie tyle sam kult Bandery, cho\u0107 dobrze by by\u0142o, ile integralny nacjonalizm.<\/p>\n<p>Zdrajcy i bohaterowie. Kluczowa bitwa o prawicowe dusze w Ukrainie<\/p>\n<p>Co to znaczy?<\/p>\n<p>Integralny nacjonalizm ukrai\u0144ski zawsze stawia\u0142 na pierwszym miejscu nacj\u0119, a nie pa\u0144stwo. Jak prawica w Ukrainie b\u0119dzie to postrzega\u0107? Na pewno b\u0119dzie nastawiona na konsolidacj\u0119 narodu i pa\u0144stwa. Jest jednak niebezpiecze\u0144stwo, je\u015bli chodzi o roz\u0142o\u017cenie akcent\u00f3w mi\u0119dzy pa\u0144stwem a narodem. Raz jeszcze powt\u00f3rz\u0119, integralny nacjonalizm ukrai\u0144ski zawsze stawia\u0142 na pierwszym miejscu nacj\u0119, a nie pa\u0144stwo. Czy ukrai\u0144ska prawica dzisiaj widzi potrzeb\u0119 odwr\u00f3cenia tych trend\u00f3w?<\/p>\n<p>Widzi?<\/p>\n<p>Je\u017celi popatrzymy na decyzj\u0119 Lwowskiej Rady Obwodowej, kt\u00f3ra promuje Szuchewycza i UPA, to mo\u017cna odpowiedzie\u0107, \u017ce nie, nie widzi. A przecie\u017c w zdecydowanie wi\u0119kszym stopniu o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy walczyli Ukrai\u0144ska Republika Ludowa i Symon Petlura. Dlaczego Lwowska Rada Obwodowa nie uczyni 2027 r. rokiem Symona Petlury?<\/p>\n<p>Dlaczego tego nie zrobi?<\/p>\n<p>Dlatego \u017ce uwa\u017ca go za zdrajc\u0119. Tutaj te\u017c widzimy pewn\u0105 lini\u0119 podzia\u0142u w kontek\u015bcie pami\u0119ci narodowej samych Ukrai\u0144c\u00f3w. Pytanie, jak do tego podejdzie ukrai\u0144ska prawica? Jest istotna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy Bi\u0142eckim a Budanowem, kt\u00f3ry raczej preferuje nacjonalizm pa\u0144stwowy, a nie ten etniczny.<\/p>\n<p>Ukrai\u0144ski \u017co\u0142nierz m\u00f3wi mi: Za UPA nie przepraszam. To bohaterowie moi i ca\u0142ej Ukrainy. Ju\u017c inni przepraszali<img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/0s3k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zMzZmYWIwNWEyZTFkZTcwYzE2YzczYWQyOGI4YmFiNy5qcGeRlQLNA.jpeg\" height=\"302\" width=\"450\" alt=\"Huta Pieniacka, Ukraina, 25.02.2018 r. M\u0142odzi Ukrai\u0144cy pikietuj\u0105 podczas obchod\u00f3w 74. rocznicy mordu mieszka\u0144c\u00f3w polskiej miejscowo\u015bci Huta Pieniacka w Ukrainie. Zbrodni w Hucie Pieniackiej dokona\u0142y oddzia\u0142y UPA i SS Galizien 28 lutego 1944 r.\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"low\" decoding=\"async\"\/><\/p>\n<p>Dodajmy jednak, \u017ce w\u0142adze obwodu lwowskiego poda\u0142y w czwartek, \u017ce uchwa\u0142a Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu 2027 r. Rokiem Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii nie zosta\u0142a dot\u0105d podpisana i nie wesz\u0142a w \u017cycie. Naciski Ze\u0142enskiego poskutkowa\u0142y?<\/p>\n<p>Tak. Naciski ukrai\u0144skiego MSZ i prezydenckiej kancelarii doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce Lwowska Rada Obwodowa wycofa\u0142a si\u0119 ze swojej decyzji. Uchwa\u0142y nie zosta\u0142y opublikowane, a zatem zosta\u0142y uznane za niepodj\u0119te.<\/p>\n<p>Rosja wci\u0105\u017c ma polityczne opcje w Ukrainie<\/p>\n<p>Panie profesorze, czy po wojnie w Ukrainie do g\u0142osu mog\u0105 doj\u015b\u0107 ugrupowania prorosyjskie? Czy jednak s\u0105 one w oczach Ukrai\u0144c\u00f3w skompromitowane na d\u0142ugie lata?<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie takie ugrupowania s\u0105 skompromitowane i a priori nale\u017cy zak\u0142ada\u0107, \u017ce nie dostan\u0105 si\u0119 do parlamentu. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce my nie wiemy, jakie b\u0119d\u0105 warunki zako\u0144czenia tej wojny.<\/p>\n<p>Wiemy, \u017ce Rosja oficjalnie rozpocz\u0119\u0142a j\u0105 \u2014 t\u0119 w 2014 r. i t\u0119 pe\u0142noskalow\u0105 \u2014 w obronie ludno\u015bci rosyjskiej i rosyjskoj\u0119zycznej. Ostatnie postulaty Rosji to obrona prawos\u0142awia, czyli Rosyjskiej Cerkwi Prawos\u0142awnej. A zatem nie wykluczam, \u017ce w ramach pakietu porozumie\u0144 b\u0119dzie na przyk\u0142ad propozycja, \u017ceby umo\u017cliwi\u0107 si\u0142om reprezentuj\u0105cym mniejszo\u015b\u0107 rosyjsk\u0105 czy Rosyjsk\u0105 Cerkiew Prawos\u0142awn\u0105 uczestnictwo w \u017cyciu politycznym Ukrainy. To jest jeden z mo\u017cliwych scenariuszy.<\/p>\n<p>Co jeszcze mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107? <\/p>\n<p>Widz\u0119 start prorosyjskiego ugrupowania, kt\u00f3re nie b\u0119dzie afiszowa\u0107 swoich afiliacji, tylko pod p\u0142aszczykiem narracji &#8222;anty-Ze\u0142enski&#8221; i poruszania wa\u017cnych kwestii b\u0119dzie stara\u0107 si\u0119 zyska\u0107 poparcie spo\u0142ecze\u0144stwa. To scenariusz, w kt\u00f3rym pod przykrywk\u0105 do ukrai\u0144skiego parlamentu trafiaj\u0105 agenci wp\u0142ywu Federacji Rosyjskiej.<\/p>\n<p>Jeszcze o przysz\u0142\u0105 kampani\u0119 pana zapytam. Czy ukrai\u0144scy politycy b\u0119d\u0105 w niej mocno gra\u0107 na antypolskiej nucie? Na zasadzie: UPA to nasza historia, Polakom nic do tego? <\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie kwestie OUN, UPA na pewno b\u0119d\u0105 podnoszone. Kwestie ukrai\u0144skich bohater\u00f3w b\u0119d\u0105 jednym z wa\u017cnych punkt\u00f3w sporu politycznego i spo\u0142ecznego. W tej kampanii wzro\u015bnie rola kombatant\u00f3w, weteran\u00f3w wojennych, a tak\u017ce w\u0142a\u015bnie wolontariuszy, a zatem nast\u0105pi, jak przewiduj\u0119, jako\u015bciowa wymiana przynajmniej cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skich elit. Pytanie brzmi oczywi\u015bcie, jak b\u0119d\u0105 si\u0119 kszta\u0142towa\u0142y nowe linie podzia\u0142u po wojnie albo po zamro\u017ceniu konfliktu rosyjsko-ukrai\u0144skiego? Na pewno jedn\u0105 z nich b\u0119dzie, nazwijmy to, sp\u00f3r to\u017csamo\u015bciowy, poniewa\u017c Ukraina przechodzi okres konsolidacji pa\u0144stwa i narodu. Po\u017c\u0105danym dla europejskiej Ukrainy b\u0119dzie pluralistyczny model to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n<p>Strategiczne partnerstwo Polski i Ukrainy. W kampanii mo\u017ce liczy\u0107 si\u0119 co\u015b innego<\/p>\n<p>Gdzie w tym sporze b\u0119dzie Polska?<\/p>\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 nastroje antyukrai\u0144skie w Polsce, kryzysy w relacjach polsko-ukrai\u0144skich, a tak\u017ce spadek sympatii do Polski w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w, mo\u017cemy przypuszcza\u0107, \u017ce Polska mo\u017ce by\u0107 tutaj wa\u017cnym punktem odniesienia.<\/p>\n<p>Dobrze, \u017ceby\u015bmy byli punktem odniesienia jako kraj, kt\u00f3ry poradzi\u0142 sobie z przeprowadzeniem z\u0142o\u017conych reform politycznych i gospodarczych i odni\u00f3s\u0142 sukces. Wa\u017cne, by Polska by\u0142a dla Ukrai\u0144c\u00f3w istotnym elementem uk\u0142adanki geopolitycznej, r\u00f3wnie\u017c w dyskusji wyborczej. A nie sta\u0142a si\u0119 przedmiotem antypolskiej kampanii na u\u017cytek wybor\u00f3w w Ukrainie. Tak jak to mia\u0142o miejsce w polskiej kampanii prezydenckiej, gdzie niekt\u00f3rzy kandydaci grali na antyukrai\u0144skie nastroje.<\/p>\n<p>Mam nadziej\u0119, \u017ce w przysz\u0142ej kampanii wyborczej w Ukrainie nie b\u0119dzie takiego odwzorowania, cho\u0107 nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce Polska b\u0119dzie elementem tej kampanii.<\/p>\n<p>Jakie polityczne si\u0142y w Ukrainie s\u0105 najbardziej przyjazne Polakom? Jest kto\u015b, komu z punktu widzenia interesu Polski powinni\u015bmy szczeg\u00f3lnie kibicowa\u0107?<\/p>\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce nie ma takiego ugrupowania, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142oby okre\u015bli\u0107 mianem propolskiego. Natomiast mamy polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy dzia\u0142aj\u0105 na rzecz relacji polsko-ukrai\u0144skich i promuj\u0105 interesy Polski w Ukrainie. Takim politykiem jest Myko\u0142a Knia\u017cycki.<\/p>\n<p>Pose\u0142 opozycyjnej &#8222;Solidarno\u015bci Europejskiej&#8221;, szef parlamentarnej komisji ds. kontakt\u00f3w z Polsk\u0105.<\/p>\n<p>Tak. Politycy tego typu mog\u0105 by\u0107 w r\u00f3\u017cnych ugrupowaniach. Czy model partnerstwa albo sojuszu strategicznego pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105 b\u0119dzie elementem programu? Je\u017celi tak, to jakiej partii? S\u0142uga Narodu, Europejska Solidarno\u015b\u0107, a mo\u017ce ugrupowanie Budanowa?<\/p>\n<p>By\u0142oby dobrze, gdyby w agendzie nowej koalicji rz\u0105dz\u0105cej w Ukrainie znalaz\u0142o si\u0119 strategiczne partnerstwo Polski i Ukrainy. Nasza wymiana handlowa z Ukrain\u0105 ro\u015bnie i dobrze by\u0142oby utrzyma\u0107 te trendy. Dobrze by\u0142oby odegra\u0107 w stosunku do Ukrainy tak\u0105 rol\u0119 jak Niemcy w stosunku do Polski w kontek\u015bcie integracji europejskiej. Nie tylko k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119 o relacje historyczne z Ukrain\u0105, cho\u0107 to oczywi\u015bcie wa\u017cna kwestia, ale tak\u017ce budowa\u0107 partnerstwo strategiczne oparte m.in. na gospodarce i wymianie handlowej.<\/p>\n<p><img class=\"ods-a-photo ods-a-photo--background\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/s6Gk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zZGM3MWI2ZGI1MjAxOGUwYWVmNDhiNDVlZGEzM2I3MS5qcGeRkwXNA.jpeg\" height=\"320\" width=\"480\" alt=\"Prof. Walenty Baluk\" loading=\"lazy\" fetchpriority=\"auto\" decoding=\"auto\"\/><\/p>\n<p>Prof. Walenty Baluk<\/p>\n<p>fot. Bartosz Proll \/ strona UMCS<\/p>\n<p>Prof. Walenty Baluk. Absolwent Instytutu Politologii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego (1997). Na Wydziale Nauk Spo\u0142ecznych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora (2000) i doktora habilitowanego (2007) nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce. W latach 2000-2011 by\u0142 zatrudniony na stanowisku adiunkta w Zak\u0142adzie Bada\u0144 nad Europ\u0105 Wschodni\u0105 w Instytucie Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. W 2011 r. zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym w Zak\u0142adzie Praw Cz\u0142owieka na Wydziale Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie. W 2014 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 profesora zwyczajnego i zosta\u0142 dyrektorem Centrum Europy Wschodniej UMCS. Aktualnie jest zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego w Katedrze Bezpiecze\u0144stwa Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych UMCS. Autor ponad 140 r\u00f3\u017cnego rodzaju publikacji z zakresu problematyki wschodnioeuropejskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"M\u00f3j rozm\u00f3wca, znawca tematu, przewiduje, \u017ce przysz\u0142y ukrai\u0144ski parlament b\u0119dzie jeszcze bardziej populistyczny, radykalnie prawicowy i nacjonalistyczny. Przy&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":791096,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[56,61195,32,33,36,37,27,49,34335,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,415,8088,10042,26,309],"class_list":["post-791095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-kraj","tag-kyrylo_budanow","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-top-stories","tag-topstories","tag-ukraina","tag-upa","tag-walerij_zaluzny","tag-wiadomosci","tag-wolodymyr_zelenski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117541106400791716","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/791095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=791095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/791095\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/791096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=791095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=791095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=791095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}