\nLidia Lemaniak, DoRzeczy.pl: Fundacja SET opublikowa\u0142a niedawno raport o\u00a0strategicznej autonomii surowcowej Unii Europejskiej. Jaki jest cel tego raportu?
\n<\/p>\n
\nTomasz Zdzikot, przewodnicz\u0105cy Rady Fundacji SET: Po\u00a0pierwsze, chcemy pokaza\u0107, \u017ce\u00a0bran\u017ca wydobywcza i\u00a0szerzej \u2013\u00a0surowcowa, wbrew temu, co\u00a0z\u00a0zupe\u0142nie niezrozumia\u0142ych dla\u00a0mnie wzgl\u0119d\u00f3w Europa jako jedyna na\u00a0\u015bwiecie da\u0142a sobie wm\u00f3wi\u0107, nie\u00a0jest obci\u0105\u017ceniem i\u00a0schy\u0142kow\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki, tylko wr\u0119cz przeciwnie \u2013\u00a0na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie jest ogromnym biznesem i\u00a0jednym z\u00a0filar\u00f3w bezpiecze\u0144stwa narodowego. Po\u00a0drugie, omawiamy w\u00a0raporcie bogactwo surowcowe wielu region\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3re stanowi odpowied\u017a na\u00a0pytanie, dlaczego na\u00a0pierwszych stronach gazet mo\u017cemy cz\u0119sto czyta\u0107 np. o\u00a0Grenlandii czy\u00a0Arktyce. Opisujemy te\u017c zasoby Ukrainy. Generalnie dost\u0119p do\u00a0krytycznych surowc\u00f3w jest jednym z\u00a0podstawowych obszar\u00f3w zainteresowania Stan\u00f3w Zjednoczonych, a\u00a0wok\u00f3\u0142 surowc\u00f3w toczy si\u0119 ca\u0142y czas wielowymiarowa geopolityczna gra. Po\u00a0trzecie wskazujemy, \u017ce\u00a0dla Europy to\u00a0ju\u017c ostatni moment na\u00a0to, aby\u00a0spr\u00f3bowa\u0107 do\u0142\u0105czy\u0107 do\u00a0trwaj\u0105cego surowcowego wy\u015bcigu. Europa od\u00a0kilkunastu lat prawid\u0142owo diagnozuje, \u017ce\u00a0surowce maj\u0105 kluczowe znaczenie np. w\u00a0rozwoju technologii czy\u00a0energetyce, zdaje sobie spraw\u0119 z\u00a0ryzyk zwi\u0105zanych z\u00a0utrat\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015bci dostaw, z\u00a0utrat\u0105 dost\u0119pu do\u00a0krytycznych surowc\u00f3w, a\u00a0nawet zadaje sobie czasami pytania o\u00a0to, co\u00a0by\u00a0si\u0119 sta\u0142o, gdyby jaki\u015b kraj osi\u0105gn\u0105\u0142 pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105 w\u00a0tym zakresie i\u00a0zacz\u0105\u0142 j\u0105 wykorzystywa\u0107? O\u00a0ile na\u00a0poziomie diagnozy jest od\u00a0kilkunastu lat nie\u017ale, to\u00a0zupe\u0142nie nie\u00a0przek\u0142ada si\u0119 to\u00a0na dzia\u0142ania, kt\u00f3re mog\u0142yby mitygowa\u0107 rozpoznane ryzyka. W\u00a0efekcie Europa jest w\u00a0tej chwili podatna na\u00a0zachwianie ci\u0105g\u0142o\u015bci dostaw prawie wszystkich kluczowych surowc\u00f3w.
\n<\/p>\n
\nDlaczego zatem Europa, skoro dobrze diagnozuje, nic z\u00a0tym nie\u00a0robi?
\n<\/p>\n
\nDobre pytanie. Od\u00a017 lat, bo\u00a0o\u00a0takiej perspektywie m\u00f3wimy w\u00a0raporcie, bazuj\u0105c na\u00a0europejskich dokumentach strategicznych, Europa wskazuje, \u017ce\u00a0surowce krytyczne s\u0105 kluczowe dla\u00a0rozwoju energetyki i\u00a0dla post\u0119pu technologicznego. Kre\u015bli si\u0119 jednocze\u015bnie plany zwi\u0105zane ze\u00a0zwi\u0119kszeniem wydobycie z\u00a0w\u0142asnych z\u0142\u00f3\u017c, upraszczaniem i\u00a0skracaniem procedur, czy\u00a0dywersyfikacj\u0105 kierunk\u00f3w dostaw, ale\u00a0zale\u017cno\u015b\u0107 importowa nie\u00a0ulega zmianie.
\n<\/p>\n
\nCzym s\u0105 surowce krytyczne?
\n<\/p>\n
\nW Europie wyr\u00f3\u017cniamy ich 34 i\u00a0s\u0105 to\u00a0m.in. lit, kobalt, czy\u00a0pierwiastki ziem rzadkich, ostatnio bardzo cz\u0119sto wymieniane w\u00a0kontek\u015bcie polityki Chin. Generalnie to\u00a0katalog surowc\u00f3w innych ni\u017c\u00a0powszechnie kojarzone z\u00a0tym terminem ropa czy\u00a0gaz, ale\u00a0uwzgl\u0119dniaj\u0105cy np. w\u0119giel koksowy, kt\u00f3ry tak\u017ce nale\u017cy do\u00a0europejskich surowc\u00f3w krytycznych, czy\u00a0te\u017c mied\u017a, kt\u00f3r\u0105 r\u00f3wnie\u017c w\u00a0Polsce wydobywamy. Jak m\u00f3wili\u015bmy \u2013\u00a0Europa dostrzega ryzyka i\u00a0kre\u015bli plany, ale\u00a0realnie Chiny s\u0105 dzi\u015b najwi\u0119kszym dostawc\u0105 wi\u0119kszo\u015bci surowc\u00f3w krytycznych<\/a> dla\u00a0Unii Europejskiej, zaspokajaj\u0105c np. 100 proc. globalnego zapotrzebowania na\u00a010 ci\u0119\u017ckich pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich.
\n<\/p>\n
\nJednak niedawno Chiny zdecydowa\u0142y o\u00a0limitowaniu eksportu metali ziem rzadkich.<\/a>
\n<\/p>\n
\nRaport naszej fundacji by\u0142 przygotowywany przez kilka miesi\u0119cy, natomiast jego prezentacja zbieg\u0142a si\u0119 w\u00a0czasie z\u00a0wydarzeniami, kt\u00f3re skupi\u0142y wok\u00f3\u0142 surowc\u00f3w uwag\u0119 opinii publicznej nie\u00a0tylko w\u00a0Polsce, ale\u00a0chyba na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie. Jeste\u015bmy w\u00a0bardzo ciekawym momencie. Ot\u00f3\u017c 9\u00a0pa\u017adziernika chi\u0144skie ministerstwo handlu przedstawi\u0142o kompleksowy system kontroli eksportu produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych chi\u0144skie pierwiastki ziem rzadkich oraz\u00a0wytworzonych przy u\u017cyciu pochodz\u0105cych z\u00a0Chin technologii ich wydobycia i\u00a0przetwarzania. Zgodnie z\u00a0nowym re\u017cimem wszystkie firmy (tak\u017ce te\u00a0spoza Chin), kt\u00f3re eksportuj\u0105 produkty zawieraj\u0105ce co\u00a0najmniej 0,1% chi\u0144skich pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich lub\u00a0wykorzystuj\u0105ce chi\u0144skie technologie wydobycia, przetwarzania czy\u00a0recyklingu, b\u0119d\u0105 musia\u0142y uzyska\u0107 licencj\u0119 wydan\u0105 przez chi\u0144skie Ministerstwo Handlu. Zapowiedziano przy tym, \u017ce\u00a0co do\u00a0zasady, zgody nie\u00a0b\u0119d\u0105 wydawane, je\u017celi b\u0119dzie si\u0119 to\u00a0wi\u0105za\u0107 z\u00a0budow\u0105 potencja\u0142u wojskowego, czy\u00a0nawet z\u00a0rozwojem technologii podw\u00f3jnego zastosowania, jak na\u00a0przyk\u0142ad sztucznej inteligencji o\u00a0potencjale obronnym. Bior\u0105c pod\u00a0uwag\u0119, \u017ce\u00a0szczeg\u00f3lnie w\u00a0zakresie rafinacji pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich Chiny maj\u0105 dzisiaj w\u00a0zasadzie globalnie 100 proc. monopol, to\u00a0s\u0105 bardzo daleko id\u0105ce decyzje. System licencji ma\u00a0wej\u015b\u0107 w\u00a0\u017cycie w\u00a0grudniu. Trwaj\u0105 zatem teraz negocjacje, kt\u00f3rych elementem s\u0105 zar\u00f3wno kolejne umowy podpisywane przez prezydenta Donalda Trumpa np. z\u00a0Australi\u0105 czy\u00a0Japoni\u0105, kt\u00f3re maj\u0105 zapewni\u0107 USA ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dostaw i\u00a0zbudowa\u0107 potencja\u0142 surowcowy w\u00a0przysz\u0142o\u015bci, a\u00a0tak\u017ce rozmowy z\u00a0Chinami, kt\u00f3rych kluczowym elementem by\u0142o dot\u0105d spotkanie Prezydenta USA i\u00a0przewodnicz\u0105cego Xi Jinpinga w\u00a0Korei Po\u0142udniowej pod\u00a0koniec pa\u017adziernika, po\u00a0kt\u00f3rym Donald Trump og\u0142osi\u0142 osi\u0105gni\u0119cie porozumienia i\u00a0przesuni\u0119cie wzgl\u0119dem USA o\u00a0rok chi\u0144skich restrykcji dotycz\u0105cych pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich. Jak wida\u0107, uwaga mocarstw i\u00a0opinii publicznej skupia si\u0119 dzi\u015b na\u00a0bran\u017cy surowcowej, co\u00a0pokazuje z\u00a0jak istotn\u0105 materi\u0105 mamy do\u00a0czynienia.
\n<\/p>\n
\nJaki jest praktyczny wymiar decyzji Chin?
\n<\/p>\n
\nWarto uzmys\u0142owi\u0107 sobie, jak kluczowa jest rola surowc\u00f3w krytycznych, w\u00a0tym pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich. Dobrym przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 ich zastosowania obronne. Pod koniec 2024 roku NATO po\u00a0raz pierwszy w\u00a0historii, zaj\u0119\u0142o si\u0119 kompleksowo kwesti\u0105 surowcow\u0105. Sojusz opublikowa\u0142 list\u0119 12 surowc\u00f3w, kt\u00f3re okre\u015bli\u0142o mianem defense critical, czyli takich kt\u00f3re maj\u0105 kluczowe znaczenie dla\u00a0przemys\u0142u obronnego, a\u00a0wi\u0119c surowc\u00f3w, bez kt\u00f3rych nie\u00a0mo\u017ce on funkcjonowa\u0107 i\u00a0si\u0119 rozwija\u0107. Na\u00a0li\u015bcie jest m.in. lit, platyna, grafit, wolfram, tytan, ale\u00a0te\u017c pierwiastki ziem rzadkich. NATO pokaza\u0142o na\u00a0bardzo ciekawej grafice, jakie surowce niezb\u0119dne s\u0105 do\u00a0tego, \u017ceby wyprodukowa\u0107 konkretny typ sprz\u0119tu wojskowego \u2013\u00a0od\u00a0my\u015bliwca a\u017c\u00a0do\u00a0karabinu. W\u00a0przypadku pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich m\u00f3wimy te\u017c o\u00a0du\u017cych wolumenach, np. aby\u00a0powsta\u0142 jeden my\u015bliwiec F-35 potrzeba ich ponad 400 kg, niszczyciel rakietowy dla\u00a0marynarki wojennej wymaga ju\u017c ponad 2,5 ton, natomiast atomowy okr\u0119t podwodny to\u00a0ju\u017c przesz\u0142o 4,5 tony pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich. Przypominam, \u017ce\u00a0w\u00a0ich zakresie globalny monopol w\u0142a\u015bciwie maj\u0105 Chiny.<\/a>
\n<\/p>\n
\nDlaczego wi\u0119c Europa nie\u00a0robi nic, aby\u00a0by\u0107 w\u00a0tym zakresie konkurencj\u0105 dla\u00a0Chin, skoro ma\u00a0w\u0142asne zasoby?
\n<\/p>\n
\nWykorzystywaniu pozycji dominuj\u0105cych sprzyja te\u017c europejska polityka klimatyczna i\u00a0energetycznych. Chocia\u017cby elektromobilno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c nap\u0119dza ten kierunek. \u017beby powsta\u0142 przeci\u0119tny samoch\u00f3d elektryczny, potrzeba mniej wi\u0119cej 5-6 razy wi\u0119cej r\u00f3\u017cnego rodzaju surowc\u00f3w ni\u017c\u00a0\u017ceby powsta\u0142 samoch\u00f3d o\u00a0nap\u0119dzie spalinowym. Przeci\u0119tny samoch\u00f3d elektryczny wymaga ponad 60 kg grafitu, ponad 50 kg miedzi, blisko 40 kg niklu itd. W\u00a0zasadzie wszystkie technologie, o\u00a0kt\u00f3rych dzisiaj m\u00f3wimy, wymagaj\u0105 coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci surowc\u00f3w. R\u00f3\u017cne raporty odmiennie prognozuj\u0105 te\u017c spodziewane wzrosty zapotrzebowania na\u00a0surowce, ale\u00a0wszyscy analitycy s\u0105 zgodni, \u017ce\u00a0b\u0119d\u0105 one wielokrotne. Niekt\u00f3re szacunki mog\u0105 by\u0107 szokuj\u0105ce, jak np. w\u00a0przypadku litu, gdzie prognozuje si\u0119, \u017ce\u00a0mi\u0119dzy 2020 a\u00a02040 rokiem zapotrzebowanie \u015bwiatowe wzro\u015bnie 40-krotnie, na\u00a0grafit 25-krotnie, z\u00a0kolei na\u00a0pierwiastki ziem rzadkich 7-krotnie. To\u00a0pokazuje skal\u0119 zapotrzebowania i\u00a0jednocze\u015bnie t\u0142umaczy, dlaczego te\u00a0kraje, kt\u00f3re traktuj\u0105 bardzo powa\u017cnie swoje bezpiecze\u0144stwo narodowe i\u00a0swoj\u0105 gospodark\u0119, zajmuj\u0105 si\u0119 bardzo intensywnie tematem surowc\u00f3w, czego niestety nie\u00a0robi Unia Europejska.
\n<\/p>\n
\nPo chi\u0144skim zakazie Unia Europejska b\u0119dzie mia\u0142a jakie\u015b problemy?
\n<\/p>\n
\nCa\u0142y \u015bwiat znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0nowej sytuacji, w\u00a0kt\u00f3rej materializuj\u0105 si\u0119 ryzyka omawiane od\u00a0lat w\u00a0dokumentach strategicznych, zwi\u0105zane z\u00a0osi\u0105gnieciem i\u00a0wykorzystywaniem pozycji monopolisytcznej w\u00a0surowcowym \u0142a\u0144cuchu dostaw. Chiny prowadz\u0105 zreszt\u0105 swoj\u0105 polityk\u0119 bardzo konsekwentnie nie\u00a0od\u00a0roku czy\u00a0dw\u00f3ch, tylko od\u00a0prze\u0142omu lat 80-tych i\u00a090-tych. Na\u00a0pocz\u0105tku lat 90-tych Deng Xiaoping, przyw\u00f3dca Chin, wyg\u0142osi\u0142 szeroko komentowane wyst\u0105pienie, w\u00a0kt\u00f3rym powiedzia\u0142, \u017ce\u00a0Bliski Wsch\u00f3d ma\u00a0rop\u0119, a\u00a0my mamy metale ziem rzadkich. W\u00a0podtek\u015bcie \u2013\u00a0wykorzystamy t\u0119\u00a0przewag\u0119 konkurencyjn\u0105. Od\u00a0tamtego czasu Chiny konsekwentnie prowadz\u0105 swoj\u0105 polityk\u0119 zmierzaj\u0105c\u0105 do\u00a0uzyskanie na\u00a0\u015bwiecie dominuj\u0105cej pozycji w\u00a0tym obszarze. Nie\u00a0chodzi nawet o\u00a0to, \u017ce\u00a0maj\u0105 z\u0142o\u017ca, bo\u00a0maj\u0105. Nie\u00a0chodzi te\u017c o\u00a0to, \u017ce\u00a0pierwiastki ziem rzadkich s\u0105 bardzo rzadkie, jak wskazywa\u0142aby nazwa, bo\u00a0jednak wyst\u0119puj\u0105 one w\u00a0r\u00f3\u017cnych miejscach \u015bwiata. Co\u00a0prawda Chiny maj\u0105 po\u0142ow\u0119 globalnie stwierdzonych ich zasob\u00f3w na\u00a0swoim terytorium, ale\u00a0chodzi jednak bardziej o\u00a0to, \u017ce\u00a0Chiny maj\u0105 jedyn\u0105, najlepsz\u0105 na\u00a0\u015bwiecie technologi\u0119 ich rafinacji, kt\u00f3ra by\u0142a rozwijana od\u00a0kilkudziesi\u0119ciu lat. Zosta\u0142a ona zreszt\u0105 ju\u017c kilka lat temu tak\u017ce obj\u0119ta restrykcjami eksportowymi, czyli po\u00a0prostu zakazem eksportu technologii, kt\u00f3r\u0105 Chiny dysponuj\u0105. Wszystkie projekty, kt\u00f3re rozpoczynaj\u0105 czy\u00a0rozpoczn\u0105 si\u0119 na\u00a0\u015bwiecie w\u00a0zakresie pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich, musz\u0105 pozyska\u0107 czy\u00a0wytworzy\u0107 technologi\u0119 ich wyodr\u0119bniania i\u00a0przetwarzania, a\u00a0nast\u0119pnie doprowadzi\u0107 do\u00a0powstania stosownych instalacji. To\u00a0zajmie z\u00a0ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 kilka lat. Kraje bardzo g\u00f3rniczo zaawansowane, takie jak Australia czy\u00a0Kanada, szacuj\u0105, \u017ce\u00a0co najmniej sze\u015b\u0107 lat jest potrzebnych, \u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 zdolno\u015b\u0107 do\u00a0rafinacji pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich<\/a> bez stosowania chi\u0144skich technologii.
\n<\/p>\n
\nW raporcie fundacji SET czytamy, \u017ce\u00a0„Polska mo\u017ce by\u0107 filarem surowcowej niezale\u017cno\u015bci Europy”. Co\u00a0to\u00a0oznacza w\u00a0praktyce?
\n<\/p>\n
\nKluczowym instrumentem, kt\u00f3ry Unia Europejska wdro\u017cy\u0142a w\u00a0zesz\u0142ym roku jest europejskie rozporz\u0105dzenie Critical Raw Materials Act, czyli akt w sprawie surowc\u00f3w krytycznych.<\/a> Rozporz\u0105dzenie to\u00a0okre\u015bla europejskie cele co\u00a0do\u00a0tego, jak Unia Europejska chcia\u0142aby, \u017ceby rozwija\u0142 si\u0119 sektor surowcowy. Po\u00a0pierwsze \u2013\u00a0Unia Europejska chcia\u0142aby, \u017ceby do\u00a02030 roku w\u00a0ramach wydobycia w\u0142asnego pokrywa\u0107 co\u00a0najmniej 10 proc. zapotrzebowania na\u00a0surowce strategiczne. Po\u00a0drugie \u2013\u00a0\u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 zdolno\u015b\u0107 do\u00a0przer\u00f3bki w\u00a0zakresie 40 proc. zapotrzebowania na\u00a0surowce strategiczne oraz\u00a025 proc. pokrycia potrzeb w\u00a0ramach recyclingu, . Po\u00a0trzecie \u2013\u00a0chcia\u0142aby, \u017ceby \u017caden kraj nie\u00a0dostarcza\u0142 do\u00a0Unii Europejskiej powy\u017cej 65 proc. jednego o\u00a0strategicznym charakterze. Unia Europejska chce te\u017c skr\u00f3ci\u0107 terminy dla\u00a0projekt\u00f3w strategicznych w\u00a0bran\u017cy surowcowej, kt\u00f3re maj\u0105 wynosi\u0107 27 miesi\u0119cy dla\u00a0projekt\u00f3w wydobywczych i\u00a015 miesi\u0119cy dla\u00a0projekt\u00f3w przetw\u00f3rco-recyclingowych. Wydaje si\u0119, \u017ce\u00a0one s\u0105 d\u0142ugie, ale\u00a0dzisiaj warto powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0np. w\u00a0Kanadzie i\u00a0w\u00a0Australii procedury zwi\u0105zane z\u00a0rozpocz\u0119ciem wydobycia, czy\u00a0z\u00a0rozpocz\u0119ciem inwestycji oko\u0142owydobywczych, trwaj\u0105 od\u00a01,5 roku do\u00a02,5 roku. W\u00a0Unii Europejskiej to\u00a0jest od\u00a010 do\u00a014 lat.
\n<\/p>\n
\nCzyli projekt, kt\u00f3ry dzisiaj si\u0119 rozpocznie, zako\u0144czy si\u0119 oko\u0142o 2040 roku?
\n<\/p>\n
\nTak, to\u00a0s\u0105 rzeczywi\u015bcie odleg\u0142e perspektywy. Unia Europejska chce je\u00a0skr\u00f3ci\u0107 i\u00a0ma ambitne cele. Ambitne te\u017c w\u00a0tym sensie, \u017ce\u00a0dzisiaj wszystkie proporcje procentowe, o\u00a0kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142em, zwi\u0105zane z\u00a0wydobyciem czy\u00a0rafinacj\u0105 s\u0105 w\u00a0Unii Europejskiej kilkukrotnie ni\u017csze, natomiast znacz\u0105co wy\u017csze je\u017celi chodzi o\u00a0poziom uzale\u017cnienia od\u00a0dostaw serowc\u00f3w z\u00a0r\u00f3\u017cnych kierunk\u00f3w geograficznych.
\n<\/p>\n
\nDlaczego Polska mo\u017ce odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119?
\n<\/p>\n
\nCo najmniej z\u00a0kilku powod\u00f3w. Po\u00a0pierwsze \u2013\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0my w\u00a0og\u00f3le mamy g\u00f3rnictwo.<\/a> Oczywi\u015bcie, my\u00a0w\u00a0naszym kraju, kiedy m\u00f3wimy o\u00a0g\u00f3rnictwie, to\u00a0w\u00a0spos\u00f3b naturalny rozwijamy je\u00a0jako g\u00f3rnictwo w\u0119gla kamiennego. Jednym z\u00a0cel\u00f3w raportu jest tak\u017ce uzmys\u0142owienie albo przypomnienie wszystkim, \u017ce\u00a0g\u00f3rnictwo to\u00a0du\u017co szerszy zbi\u00f3r ni\u017c\u00a0tylko g\u00f3rnictwo w\u0119gla kamiennego. W\u0119giel jest przy tym oczywi\u015bcie bardzo wa\u017cny i\u00a0paradoksalnie sama Unia Europejska tak\u017ce w\u00a0swoim katalogu surowc\u00f3w krytycznych ujmuje w\u0119giel koksowy, kt\u00f3rego najwi\u0119kszym w\u00a0Unii Europejskiej producentem jest Polska. Jednak g\u00f3rnictwo to\u00a0tak\u017ce g\u00f3rnictwo miedzi, g\u00f3rnictwo litu, g\u00f3rnictwo tytanu. To\u00a0jest gigantyczna bran\u017ca. Kolejnym potencja\u0142em Polski s\u0105 firmy, kt\u00f3re specjalizuj\u0105 si\u0119 w\u00a0g\u00f3rnictwie. Niekt\u00f3re s\u0105 dzi\u015b w\u00a0dobrej kondycji i\u00a0s\u0105 stosunkowo du\u017ce, a\u00a0niekt\u00f3re walcz\u0105 o\u00a0przetrwanie. Na\u00a0ich upadek nie\u00a0mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107, bo\u00a0to zas\u00f3b wiedzy, kompetencji, a\u00a0tak\u017ce jeden z\u00a0filar\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa i\u00a0tak patrz\u0105 na\u00a0t\u0105 bran\u017c\u0119 wszystkie kraje spoza UE.
\n<\/p>\n
\nMamy firmy z\u00a0takim potencja\u0142em?
\n<\/p>\n
\nFirm\u0105, kt\u00f3ra ma\u00a0ogromny potencja\u0142 i\u00a0jest dzi\u015b jednym z\u00a0najwi\u0119kszych europejskich przedsi\u0119biorstw wydobywczych, jest na\u00a0pewno KGHM, kt\u00f3ry jest jednym z\u00a0najwi\u0119kszych na\u00a0\u015bwiecie producent\u00f3w srebra, a\u00a0tak\u017ce du\u017cym producentem miedzi. Pami\u0119tajmy jednak o\u00a0tym, \u017ce\u00a0mierzymy si\u0119 w\u00a0tej bran\u017cy z\u00a0gigantyczn\u0105 konkurencj\u0105. Ostatnio pojawi\u0142 si\u0119 ranking 50 najwi\u0119kszych firm g\u00f3rniczych i\u00a0wydobywczych na\u00a0\u015bwiecie. Jest on zreszt\u0105 znakomit\u0105 ilustracj\u0105 do\u00a0skali biznesu g\u00f3rniczego o\u00a0kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142em. \u0141\u0105czna kapitalizacja tych 50 firm to\u00a0blisko 2\u00a0biliony USD, a\u00a0lider rankingu, koncern z\u00a0Australii przekracza 140 mld USD warto\u015bci. Na\u00a0li\u015bcie znale\u017a\u0107 mo\u017cna firmy z\u00a0wielu zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata, nawet z\u00a0Rosji, oczywi\u015bcie z\u00a0Chin, tak\u017ce z\u00a0Ameryki Po\u0142udniowej, s\u0105 firmy z\u00a0Europy, np. z\u00a0Wielkiej Brytanii, czy\u00a0te\u017c ze\u00a0wspomnianej ju\u017c Rosji, nie\u00a0ma\u00a0na\u00a0niej natomiast.\u017cadnej firmy z\u00a0Unii Europejskiej. KGHM r\u00f3wnie\u017c nie\u00a0zmie\u015bci\u0142 si\u0119 w\u00a050-tce, bo\u00a0zabrak\u0142o kilku miliard\u00f3w dolar\u00f3w wyceny. Nie\u00a0zmienia to\u00a0faktu, \u017ce\u00a0Polska maj\u0105c taki koncern jak KGHM, kt\u00f3ry jest aktywny na\u00a0\u015bwiecie, dysponuje kopalniami i\u00a0projektami wydobywczymi w\u00a0Chile, w\u00a0Stanach Zjednoczonych, czy\u00a0w\u00a0Kanadzie, mo\u017ce odgrywa\u0107 istotn\u0105 role w\u00a0zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa surowcowego Europy. Polska ma\u00a0te\u017c g\u00f3rnik\u00f3w, to\u00a0niezwykle wa\u017cne, bo\u00a0pami\u0119tajmy o\u00a0tym, \u017ce\u00a0Unia Europejska ma\u00a0z\u00a0tym ogromny problem. Od\u00a02000 roku do\u00a0dzisiaj, liczba absolwent\u00f3w kierunk\u00f3w g\u00f3rniczych na\u00a0studiach spad\u0142a w\u00a0Europie o\u00a060 proc. Wiek g\u00f3rnika w\u00a0Europie wynosi ju\u017c \u015brednio ponad 50 lat. My\u00a0w\u00a0Polsce na\u00a0szcz\u0119\u015bcie mamy jeszcze g\u00f3rnik\u00f3w, mamy ekspert\u00f3w, mamy bardzo dobre uczelnie, kt\u00f3re kszta\u0142c\u0105 g\u00f3rnik\u00f3w. Mamy te\u017c \u015bwietn\u0105 kadr\u0119 naukow\u0105, kt\u00f3ra jest w\u00a0stanie prowadzi\u0107 skomplikowane projekty, czyli chocia\u017cby Politechnik\u0119 Wroc\u0142awsk\u0105, czy\u00a0AGH. To, czego nam brakuje w\u00a0Polsce, to\u00a0sp\u00f3jna polityka surowcowa. Musimy sobie odpowiedzie\u0107 na\u00a0pytanie, jakich surowc\u00f3w chcemy poszukiwa\u0107, w\u00a0jakich surowcach chcemy budowa\u0107 swoj\u0105 przewag\u0119 konkurencyjn\u0105 i\u00a0w\u00a0jakim zakresie chcemy dla\u00a0Europy stanowi\u0107 zaplecze, czy\u00a0wychodzimy poza mied\u017a, bo\u00a0w\u00a0zakresie miedzi jeste\u015bmy dzisiaj dla\u00a0Europy kluczowym dostawc\u0105. Polska jako jedyny kraj w\u00a0Europie w\u00a0kategorii dw\u00f3ch surowc\u00f3w zaspokaja w\u00a0wymiernym zakresie potrzeby ca\u0142ego kontynentu, czyli w\u00a0zakresie miedzi i\u00a0w\u0119gla koksowego. My\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0mogliby\u015bmy wyj\u015b\u0107 nieco dalej i\u00a0pomy\u015ble\u0107 o\u00a0innych surowcach \u2013\u00a0takich, kt\u00f3re mamy w\u00a0Polsce, albo takich, kt\u00f3re mogliby\u015bmy pozyska\u0107 na\u00a0\u015bwiecie. Zadaniujmy nasze narodowe koncerny, \u017ceby podj\u0119\u0142y w\u00a0tym kierunku wysi\u0142ki i\u00a0okre\u015blmy, w\u00a0jaki spos\u00f3b b\u0119dziemy je\u00a0wspiera\u0107. Nie\u00a0tylko finansowo, co\u00a0oczywi\u015bcie te\u017c jest wa\u017cne w\u00a0konkurencji z\u00a0gigantami rynku, tak\u017ce takimi jak chocia\u017cby firmy chi\u0144skie, kt\u00f3re nie\u00a0wahaj\u0105 si\u0119 przep\u0142aca\u0107 za\u00a0z\u0142o\u017ca, \u017ceby mie\u0107 do\u00a0nich dost\u0119p, ale\u00a0te\u017c np. w\u00a0jaki spos\u00f3b wspiera\u0107 je\u00a0dyplomatycznie na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie. W\u00a0skali Europy w\u00a0raporcie postulujemy tak\u017ce, \u017ce\u00a0powinien powsta\u0107 Europejski Fundusz Surowcowy, kt\u00f3ry zapewnia\u0142by \u2013\u00a0wzorem chocia\u017cby Korei Po\u0142udniowej czy\u00a0Japonii \u2013\u00a0wspieranie inwestycji surowcowych na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie, rozpoznawanie z\u0142\u00f3\u017c i\u00a0tworzenie monta\u017cy finansowych po\u00a0to, \u017ceby pozyskiwa\u0107 prawa do\u00a0surowc\u00f3w. Takiego narz\u0119dzia dzisiaj Europa nie\u00a0posiada.
\n<\/p>\n
\nCzytaj te\u017c:
Czego uczy nas Chi\u0144ski zakaz eksportu technologii metali ziem rzadkich?<\/a>Czytaj te\u017c:
Chiny broni\u0105 swych metali ziem rzadkich. „\u0141api\u0105 \u015bwiat za\u00a0gard\u0142o”<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lidia Lemaniak, DoRzeczy.pl: Fundacja SET opublikowa\u0142a niedawno raport o\u00a0strategicznej autonomii surowcowej Unii Europejskiej. Jaki jest cel tego…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":79177,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,85,98,105,3953,49,8136,11701,160,102,42,38,40,39,41,14744,2846,94],"class_list":{"0":"post-79176","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-chiny","11":"tag-dorzeczy","12":"tag-ekonomia","13":"tag-kghm","14":"tag-kraj","15":"tag-lidia-lemaniak","16":"tag-metale-ziem-rzadkich","17":"tag-nato","18":"tag-opinie","19":"tag-pl","20":"tag-poland","21":"tag-polish","22":"tag-polska","23":"tag-polski","24":"tag-surowce-krytyczne","25":"tag-tylko-na-dorzeczy-pl","26":"tag-ue"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115474280313627124","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79176"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79176\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}