Innymi s\u0142owy, koszt wspierania Ukrainy bez udzia\u0142u USA b\u0119dzie musia\u0142 wzrosn\u0105\u0107 z oko\u0142o 0,2 proc. do 0,4 proc. PKB kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich NATO. To, czy Europa sprosta temu wyzwaniu, b\u0119dzie testem jej aspiracji do stworzenia „strategicznej autonomii”, kt\u00f3ra oznacza mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania zgodnie z jej w\u0142asnymi interesami w zakresie polityki zagranicznej, bez uzale\u017cnienia od USA (albo Chin).<\/p>\n
![\"Wo\u0142odymyr](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/o3mk9kpTURBXy9kNGIyOTRhZmIyYjc0ZWM4NzFmODQ3OGMwNTM0N2M5Ni5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Global Images Ukraine \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n
Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski podczas Dnia Si\u0142 Powietrznych Ukrainy, 4 sierpnia 2024 r.<\/p>\n
Rz\u0105d Ukrainy dysponuje obecnie bud\u017cetem obronnym w wysoko\u015bci oko\u0142o 65 mld dol. (239 mld z\u0142) rocznie. Wed\u0142ug Dragon Capital, firmy inwestycyjnej z Kijowa, wydaje on r\u00f3wnie\u017c 73 mld dol. (269 mld z\u0142) rocznie na wszystkie inne us\u0142ugi i wydatki rz\u0105dowe.<\/p>\n
Dochody krajowe wynosz\u0105 blisko 90 mld dol. (331 mld z\u0142), co sprawia, \u017ce roczny deficyt bud\u017cetowy si\u0119ga oko\u0142o 50 mld dol. (184 mld z\u0142). Ponadto Ukraina polega na przekazanej jej broni<\/a>, takiej jak ameryka\u0144skie rakiety i europejskie systemy obrony powietrznej. Z danych udost\u0119pnionych magazynowi „The Economist” przez ukrai\u0144skie ministerstwo obrony wynika, \u017ce warto\u015b\u0107 broni, kt\u00f3r\u0105 Ukraina dosta\u0142a w tym roku, wynosi oko\u0142o 40 mld dol. (147 mld z\u0142). <\/p>\n To wystarczy\u0142o jej, by si\u0119 utrzyma\u0107, ale tylko nieznacznie. W ostatnich, wojennych latach wydatki Kijowa na obronno\u015b\u0107 ros\u0142y o oko\u0142o 20 proc. rocznie, by uplasowa\u0107 si\u0119 na poziomie oko\u0142o dw\u00f3ch trzecich wydatk\u00f3w Rosji, chocia\u017c to por\u00f3wnanie mo\u017ce schlebia\u0107 Ukrainie. Wysoki rang\u0105 ukrai\u0144ski urz\u0119dnik sugeruje, \u017ce rzeczywiste wydatki Moskwy na wojn\u0119<\/a> mog\u0105 by\u0107 ponad dwukrotnie wy\u017csze od tych, kt\u00f3re deklaruje w oficjalnym bud\u017cecie.<\/p>\n To, ile wi\u0119cej pieni\u0119dzy potrzebuje Ukraina, zale\u017cy w du\u017cej mierze od przysz\u0142ej struktury jej si\u0142 zbrojnych \u2014 twierdzi osoba z jej kr\u0119g\u00f3w rz\u0105dowych. Redakcja „The Economist” za\u0142o\u017cy\u0142a, \u017ce ca\u0142kowite potrzeby Ukrainy w zakresie obronno\u015bci (w tym darowizny sprz\u0119tu) w najbli\u017cszym roku wzrosn\u0105 o 5 proc. rocznie w uj\u0119ciu realnym w dolarach ameryka\u0144skich. Pozosta\u0142e wydatki rz\u0105dowe pozostan\u0105 na niezmienionym poziomie, z jednym wyj\u0105tkiem. Brytyjscy dziennikare szacuj\u0105, \u017ce naprawa zniszczonej przez wojn\u0119 infrastruktury Ukrainy i rozpocz\u0119cie procesu odbudowy kraju<\/a> b\u0119dzie kosztowa\u0107 5 mld dol. (18 mld z\u0142) rocznie.<\/p>\n Ponadto Europa b\u0119dzie musia\u0142a przekaza\u0107 Ukrainie bro\u0144 i amunicj\u0119 o warto\u015bci oko\u0142o 181 mld dol. (667 mld z\u0142). Stany Zjednoczone, kt\u00f3re pod rz\u0105dami Bidena zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 dostarczy\u0107 lub dostarczy\u0142y jej sprz\u0119t o warto\u015bci oko\u0142o 75 mld dol. (277 mld z\u0142), obecnie wstrzyma\u0142y pomoc (chocia\u017c nadal zapewniaj\u0105 kluczowe wsparcie wywiadowcze i komunikacyjne). Istniej\u0105 inne programy europejskie, ale nie s\u0105 one wystarczaj\u0105co du\u017ce. Przyk\u0142adowo dostawy broni z Wielkiej Brytanii s\u0105 warte oko\u0142o 4 mld dol. (14,8 mld z\u0142) rocznie, podczas gdy Dania i inne kraje<\/a> w latach 2022-2028 zamierzaj\u0105 przeznaczy\u0107 8 mld dol. (29,5 mld z\u0142) na dostawy broni wyprodukowanej przez w\u0142asny przemys\u0142 do Ukrainy.<\/p>\n Suma potrzeb Kijowa w ci\u0105gu najbli\u017cszych czterech lat, obejmuj\u0105ca darowizny broni, wsparcie bud\u017cetowe i niekt\u00f3re koszty odbudowy, wynosi 389 mld dol. (1,4 bln z\u0142). Gdyby kwota ta mia\u0142a w ca\u0142o\u015bci zosta\u0107 przekazana przez Europ\u0119, Unia Europejska i jej cz\u0142onkowie musieliby „wy\u0142o\u017cy\u0107” 328 mld dol. (1,2 bln z\u0142), a Wielka Brytania oko\u0142o 61 mld dol. (225 mld z\u0142). T\u0119 pomoc musia\u0142yby one przekazywa\u0107 Ukrainie nawet po zako\u0144czeniu wojny, poniewa\u017c potrzebowa\u0142aby ona uzupe\u0142ni\u0107 zapasy amunicji i utrzyma\u0107 sta\u0142\u0105 armi\u0119, aby odstraszy\u0107 Putina.<\/p>\n Sk\u0105d maj\u0105 pochodzi\u0107 te wszystkie \u015brodki? UE zaplanowa\u0142a w bud\u017cecie 15 mld dol. (55 mld z\u0142) na pomoc Ukrainie do 2027 r. Partnerzy spoza Europy, z wyj\u0105tkiem USA, prawdopodobnie b\u0119d\u0105 przekazywa\u0107 jej 2 mld dol. (7,4 mld z\u0142) rocznie, podobnie jak krajowi nabywcy obligacji rz\u0105dowych. Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy wygospodaruje na ten cel prawdopodobnie oko\u0142o 10 mld dol. (27 mld z\u0142). Chocia\u017c program b\u0119dzie niewielki, „jest on kotwic\u0105, kt\u00f3ra pozwala innym wnie\u015b\u0107 sw\u00f3j wk\u0142ad [we wspieranie Ukrainy]” \u2014 twierdzi Kostantyn Kuczerenko z Dragon Capital.<\/p>\n Istniej\u0105 dwa \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania, kt\u00f3re UE mog\u0142aby wykorzysta\u0107 do wype\u0142nienia pozosta\u0142ej luki. Pierwszym z nich jest jej w\u0142asny bud\u017cet. Chocia\u017c obecny zosta\u0142 ju\u017c wyczerpany, Komisja Europejska chce zapewni\u0107 Ukrainie 117 mld dol. (431 mld z\u0142) w nast\u0119pnym siedmioletnim cyklu rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 w 2028 r. Wymaga\u0142oby to jednak znacznych oszcz\u0119dno\u015bci w innych obszarach. Bardziej realistyczne szacunki to 30 mld dol. (110 mld z\u0142) rocznie w latach 2028 i 2029.<\/p>\n Drugim \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 tzw. „po\u017cyczki reparacyjne”, kt\u00f3re mog\u0142yby zosta\u0107 udzielone Ukrainie przy wykorzystaniu rosyjskich aktyw\u00f3w pa\u0144stwowych o warto\u015bci 163 mld dol. (601 mld z\u0142) zamro\u017conych na europejskich (g\u0142\u00f3wnie belgijskich) kontach. Niedawne zaanga\u017cowanie kanclerza Niemiec Friedricha Merza w ten pomys\u0142 pomog\u0142o o\u017cywi\u0107 wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do jego realizacji<\/a>.<\/p>\n Polega on na tym, by izby rozliczeniowe po\u017cyczy\u0142y pieni\u0105dze UE (poprzez emisj\u0119 specjalnych obligacji), a ta nast\u0119pnie przekazywa\u0142a je Ukrainie. Haczyk dla Rosji polega na tym, \u017ce po\u017cyczki by\u0142yby sp\u0142acalne tylko wtedy, gdyby zgodzi\u0142a si\u0119 ona wyp\u0142aci\u0107 Ukrainie reparacje po wojnie. Belgia obawia si\u0119 jednak, \u017ce proponowane gwarancje pa\u0144stwowe dla nowych obligacji UE s\u0105 niewystarczaj\u0105ce i mog\u0105 narazi\u0107 j\u0105 na ryzyko. Jej nieoczekiwanie zdecydowany sprzeciw wstrzyma\u0142 realizacj\u0119 tego planu.<\/p>\n Istnieje r\u00f3wnie\u017c znaczna rozbie\u017cno\u015b\u0107 opinii co do tego, na co nale\u017ca\u0142oby przeznaczy\u0107 te 163 mld dol. (601 mld z\u0142) Merz twierdzi, \u017ce mog\u0105 one by\u0107 wykorzystane wy\u0142\u0105cznie na zakup broni, a nie na wype\u0142nianie luki w bud\u017cecie Ukrainy. Ukrai\u0144scy urz\u0119dnicy uwa\u017caj\u0105 to za niewykonalne. Prawdziwym zamiarem Merza mo\u017ce by\u0107 jednak wywarcie presji na innych mi\u0119dzynarodowych darczy\u0144c\u00f3w, takich jak Japonia czy Kanada, aby wype\u0142nili luk\u0119 bud\u017cetow\u0105 Ukrainy oraz sk\u0142onienie jej do zwi\u0119kszenia dochod\u00f3w lub ograniczenia wydatk\u00f3w.<\/p>\n Zwi\u0105zana z tym debata dotyczy tego, gdzie nale\u017cy wyda\u0107 pieni\u0105dze na bro\u0144. Pomoc europejska dla Ukrainy wzros\u0142a do 23 mld dol. (85 mld z\u0142) w okresie od kwietnia do czerwca tego roku, podczas gdy pomoc ameryka\u0144ska uleg\u0142a zmniejszeniu. Niemniej znaczna cz\u0119\u015b\u0107 europejskich \u015brodk\u00f3w trafi\u0142a do USA. W ramach programu znanego jako „Priorytetowa lista potrzeb Ukrainy” USA sprzedaj\u0105 Europejczykom po ni\u017cszych cenach bro\u0144. Ta nast\u0119pnie trafia do Ukrainy. Przesy\u0142anie ogromnych sum pieni\u0119dzy przez Atlantyk staje si\u0119 jednak coraz bardziej niezr\u0119czne w czasie, gdy Europa stara si\u0119 rozbudowa\u0107 w\u0142asny przemys\u0142 zbrojeniowy<\/a>, by uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od ameryka\u0144skiej broni.<\/p>\n Istniej\u0105 jednak pewne mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 zapewni\u0107 tylko USA. Francusko-w\u0142oski system obrony powietrznej SAMP\/T nie jest tak skuteczny w zestrzeliwaniu rakiet balistycznych jak ameryka\u0144ski Patriot. Europa nie ma jeszcze w\u0142asnego odpowiednika systemu HIMARS, kt\u00f3ry wystrzeliwuje precyzyjnie kierowane rakiety, ani pocisku manewruj\u0105cego Tomahawk, kt\u00f3ry ma wi\u0119kszy zasi\u0119g ni\u017c pociski europejskie<\/a>.<\/p>\n Europa ma wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci dostarczania samolot\u00f3w odrzutowych. 22 pa\u017adziernika Ukraina i Szwecja podpisa\u0142y umow\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zakupu przez t\u0119 pierwsz\u0105 100\u2013150 my\u015bliwc\u00f3w Gripen w celu odbudowy jej si\u0142 powietrznych. Gripen jest stosunkowo tani i dobrze dostosowany do potrzeb Ukrainy. Je\u015bli zrealizuje ona zam\u00f3wienie, pobudzi to szwedzki przemys\u0142 lotniczy. Nawet Francja, kt\u00f3ra produkuje konkurencyjne samoloty, opowiada si\u0119 bardziej za tym rozwi\u0105zaniem, ni\u017c ni\u017c za zakupem samolot\u00f3w ameryka\u0144skich.<\/p>\n Sekretarz generalny NATO Mark Rutte w Brukseli, 15 pa\u017adziernika 2025 r.<\/p>\n Mark Rutte, sekretarz generalny NATO, twierdzi, \u017ce Europa jest na dobrej drodze do produkcji 2 mln sztuk amunicji artyleryjskiej rocznie do ko\u0144ca roku. W niekt\u00f3rych przypadkach Stary Kontynent mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przeznaczy\u0107 pieni\u0105dze na produkcj\u0119 ameryka\u0144skiej broni na jego terenie. Firma Raytheon, kt\u00f3ra produkuje pociski Patriot, wsp\u00f3\u0142pracuje z MBDA Deutschland w celu produkcji pocisk\u00f3w przechwytuj\u0105cych w Niemczech. Zaopatrzenie Ukrainy w posicki wchodz\u0105ce z tej linii produkcyjnej mog\u0142oby by\u0107 kompromisym rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n Ukraina nalega, \u017ce powinna mie\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad tym, na co wydaje przekazane jej pieni\u0105dze: na w\u0142asny przemys\u0142, bro\u0144 europejsk\u0105 czy, w razie potrzeby, ameryka\u0144sk\u0105. \u2014 My lepiej wiemy, na co nale\u017cy przeznaczy\u0107 te pieni\u0105dze \u2014 m\u00f3wi Iryna Mudra, zast\u0119pczyni szefa ukrai\u0144skiej kancelarii prezydenta. Urz\u0119dnicy twierdz\u0105, \u017ce ukrai\u0144ski przemys\u0142 obronny jest wydajny i mo\u017ce produkowa\u0107 na du\u017c\u0105 skal\u0119 pionierskie technologicznie dron\u00f3w.<\/p>\n![\"Sekretarz](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/h2tk9kpTURBXy9iMGFhNjA3MGU1Y2FkYzAyNzJjNDk2YTY5OGI4MTRhYy5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Anadolu \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n