Trzydzie\u015bci trzy lata temu Stany Zjednoczone przeprowadzi\u0142y ostatnie testy g\u0142owic j\u0105drowych. Jednak w \u015brod\u0119, 29 pa\u017adziernika, prezydent USA Donald Trump najwyra\u017aniej wyda\u0142 rozkaz ich „natychmiastowego” wznowienia.<\/p>\n
We wpisie na swoim portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Truth Social Trump wspomnia\u0142 o zagro\u017ceniu nuklearnym ze strony Rosji i Chin. „Z powodu program\u00f3w testowych innych kraj\u00f3w, poleci\u0142em Departamentowi Wojny, aby przetestowa\u0142 nasz\u0105 bro\u0144 j\u0105drow\u0105 w ten sam spos\u00f3b” \u2014 napisa\u0142. Niedawno Trump zmieni\u0142 nazw\u0119 Departamentu Obrony USA na Departament Wojny.<\/p>\n
Kilka dni wcze\u015bniej prezydent USA pot\u0119pi\u0142 Rosj\u0119 za testowanie w\u0142asnego pocisku rakietowego o nap\u0119dzie j\u0105drowym. Je\u015bli Trump dotrzyma swojej obietnicy, b\u0119dzie to oznacza\u0142o odej\u015bcie od trwaj\u0105cego od dziesi\u0119cioleci moratorium na testy broni j\u0105drowej.<\/p>\n
Ju\u017c podczas pierwszej kadencji Trumpa administracja wyra\u017ca\u0142a podobne zamiary, ale potem z nich zrezygnowa\u0142a.<\/p>\n
O jakie testy chodzi? <\/p>\n
Wed\u0142ug ekspert\u00f3w ds. broni j\u0105drowej nie jest jasne, do jakich dok\u0142adnie test\u00f3w odnosi si\u0119 Trump w swoim o\u015bwiadczeniu. Mog\u0105 to by\u0107 loty testowe podobne do tych przeprowadzanych przez Rosj\u0119, w kt\u00f3rych pociski nuklearne lub bro\u0144 o podobnej wielko\u015bci s\u0105 przenoszone, ale nie detonowane. Mog\u0142o to jednak r\u00f3wnie\u017c odnosi\u0107 si\u0119 do z\u0142o\u017conych i niebezpiecznych detonacji podziemnych.<\/p>\n
\u2014 Spodziewam si\u0119, \u017ce odb\u0119d\u0105 si\u0119 loty testowe ameryka\u0144skich mi\u0119dzykontynentalnych pocisk\u00f3w balistycznych, ale by\u0142bym bardzo zaskoczony, gdyby Stany Zjednoczone wznowi\u0142y faktyczne testy z u\u017cyciem \u0142adunk\u00f3w j\u0105drowych \u2014 m\u00f3wi dr Alexander Bollfrass, kierownik dzia\u0142u Strategii, Technologii i Kontroli Zbroje\u0144 w Mi\u0119dzynarodowym Instytucie Studi\u00f3w Strategicznych, think tanku z oddzia\u0142ami na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Witalij Fedczenko ze Sztokholmskiego Mi\u0119dzynarodowego Instytutu Bada\u0144 nad Pokojem (SIPRI) r\u00f3wnie\u017c ma w\u0105tpliwo\u015bci. Z uwagi na brak dalszych informacji uwa\u017ca za ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce dyrektywa Trumpa odnosi si\u0119 jedynie do mniej niepokoj\u0105cej opcji.<\/p>\n
\u2014 W USA za utrzymanie zdolno\u015bci do przeprowadzania test\u00f3w j\u0105drowych odpowiada Departament Energii, a nie Departament Obrony \u2014 podkre\u015bla. \u2014 Je\u015bli wi\u0119c Trump wyda\u0142 polecenie Departamentowi Obrony, to prawdopodobnie m\u00f3wimy o testach rakietowych i tym podobnych. Ale je\u015bli m\u00f3wimy o samej broni j\u0105drowej, to odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosi Departament Energii.<\/p>\n
Jakie miejsce na testy? <\/p>\n
Obaj eksperci zgadzaj\u0105 si\u0119, \u017ce eksplozja \u2014 o ile w og\u00f3le by do niej dosz\u0142o \u2014 mia\u0142aby miejsce na pustyni Nevada. To w\u0142a\u015bnie tam przeprowadzano je przed wprowadzeniem moratorium, do kt\u00f3rego przyst\u0105pi\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw posiadaj\u0105cych bro\u0144 j\u0105drow\u0105.<\/p>\n
Fedczenko wyja\u015bnia, \u017ce \u200b\u200bspo\u015br\u00f3d os\u00f3b z bezpo\u015brednim do\u015bwiadczeniem w przeprowadzaniu takich test\u00f3w, tylko nieliczni prawdopodobnie nadal pe\u0142ni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119. To, w po\u0142\u0105czeniu ze z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 niezb\u0119dnej logistyki, sprawia, \u017ce \u200b\u200bszybkie wdro\u017cenie dyrektywy Trumpa jest ma\u0142o prawdopodobne.<\/p>\n
\u2014 Rzeczywista data testu odleg\u0142a jest o lata; co najmniej 18 miesi\u0119cy, nawet je\u015bli wszystko p\u00f3jdzie zgodnie z planem \u2014 jest przekonany Fedczenko. \u2014 Trzeba przygotowa\u0107 miejsce. Je\u015bli test ma si\u0119 odby\u0107 pod ziemi\u0105, potrzebny b\u0119dzie szyb lub co\u015b podobnego. Najpierw trzeba go wywierci\u0107.<\/p>\n
\u2014 Nawet je\u015bli test zostanie przeprowadzony pod ziemi\u0105, to i tak b\u0119dzie to eksplozja j\u0105drowa. Je\u015bli co\u015b p\u00f3jdzie nie tak, radioaktywno\u015b\u0107 mo\u017ce przedosta\u0107 si\u0119 do atmosfery. M\u00f3wimy wi\u0119c o potencjalnej chmurze radioaktywnej w pobli\u017cu Las Vegas. Ca\u0142e zdarzenie mia\u0142oby r\u00f3wnie\u017c konsekwencje sejsmiczne dla tamtejszych wysokich budynk\u00f3w \u2014 wyja\u015bnia ekspert.<\/p>\n
Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa Rosja? <\/p>\n
Na pocz\u0105tku tygodnia rosyjskie loty testowe z nap\u0119dem j\u0105drowym trafi\u0142y na pierwsze strony gazet. Walerij Gierasimow, szef Sztabu Generalnego Si\u0142 Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, poinformowa\u0142 prezydenta W\u0142adimira Putina, \u017ce \u200b\u200barmia „przeprowadzi\u0142a wielogodzinny lot pocisku manewruj\u0105cego z nap\u0119dem j\u0105drowym, pokonuj\u0105c dystans 14 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w”, ale nie by\u0142 to limit.<\/p>\n
Bollfrass nie jest przekonany, \u017ce Stany Zjednoczone ulegn\u0105 temu wp\u0142ywowi: \u2014 Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby USA pr\u00f3bowa\u0142y na\u015bladowa\u0107 Rosjan. Maj\u0105 jasny program modernizacji swojej broni j\u0105drowej. Wiele z nich pochodzi z ostatnich lat zimnej wojny, wi\u0119c sensowne jest ich unowocze\u015bnienie i wprowadzenie nowych system\u00f3w \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
\u2014 Impulsem do tak zwanych egzotycznych lub nowych rosyjskich system\u00f3w jest obawa, \u017ce \u200b\u200bameryka\u0144skie systemy obrony przeciwrakietowej utrudni\u0105 przebicie si\u0119 tradycyjnej broni atomowej Rosji. Stany Zjednoczone nie podzielaj\u0105 tego strachu, poniewa\u017c Rosja nie inwestuje w systemy obronne w takim samym stopniu jak USA \u2014 m\u00f3wi Bollfrass.<\/p>\n
Co na to inne pa\u0144stwa? <\/p>\n
Intencje Trumpa, a nawet jego dzia\u0142ania, mog\u0105 jeszcze nie by\u0107 jasne, ale same jego s\u0142owa mog\u0105 sk\u0142oni\u0107 innych do dzia\u0142ania. Wed\u0142ug SIPRI Stany Zjednoczone, Rosja, Wielka Brytania, Francja, Chiny, Indie, Pakistan, Korea P\u00f3\u0142nocna i Izrael s\u0105 uwa\u017cane za pa\u0144stwa posiadaj\u0105ce bro\u0144 j\u0105drow\u0105.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku roku organizacja opublikowa\u0142a raport, w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce wszystkie te pa\u0144stwa „kontynuowa\u0142y intensywne programy modernizacji swojej broni j\u0105drowej do 2024 r., modernizuj\u0105c istniej\u0105c\u0105 bro\u0144 i wprowadzaj\u0105c nowsze wersje”.<\/p>\n
Trump niedawno podkre\u015bli\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone posiadaj\u0105 wi\u0119cej broni j\u0105drowej ni\u017c jakikolwiek inny kraj. Jednak SIPRI w swoim Roczniku 2025 plasuje Rosj\u0119 przed USA pod wzgl\u0119dem liczby g\u0142owic j\u0105drowych. Wed\u0142ug SIPRI Rosja posiada obecnie 5459 sztuk tej broni, podczas gdy USA 5177. Daleko w tyle pozostaj\u0105 Chiny. Jednak wed\u0142ug Centrum Studi\u00f3w Strategicznych i Mi\u0119dzynarodowych (CSIS) w Waszyngtonie kraj ten podwoi w 2025 roku sw\u00f3j arsena\u0142 do oko\u0142o 600 sztuk broni j\u0105drowej. Jeszcze w 2020 r. Chiny posiada\u0142y 300 sztuk. CSIS przewiduje, \u017ce do 2030 r. liczba ta wzro\u015bnie do 1000 sztuk.<\/p>\n
\u2014 Z wyj\u0105tkiem Chin nie obserwujemy masowego rozwoju broni j\u0105drowej \u2014 m\u00f3wi Bollfrass. \u2014 Stany Zjednoczone s\u0105 g\u0142\u0119boko zaniepokojone przysz\u0142o\u015bci\u0105. Musz\u0105 nie tylko dostosowa\u0107 sw\u00f3j arsena\u0142 i swoj\u0105 postaw\u0119 nuklearn\u0105 wobec Rosji, ale tak\u017ce stoj\u0105 w obliczu zagro\u017cenia podw\u00f3jn\u0105 konkurencj\u0105. Istnieje zatem ryzyko wy\u015bcigu zbroje\u0144.<\/p>\n
Korea P\u00f3\u0142nocna stanowi wyj\u0105tek w zakresie pr\u00f3b nuklearnych. W \u015brod\u0119 kraj ten og\u0142osi\u0142, \u017ce wystrzeli\u0142 salw\u0119 strategicznie kierowanych pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych, kt\u00f3re, jak podano, mog\u0105 by\u0107 wyposa\u017cone w g\u0142owice nuklearne, w kierunku cel\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na Morzu \u017b\u00f3\u0142tym u wybrze\u017cy kraju.<\/p>\n
Jak w przesz\u0142o\u015bci testowano bro\u0144 j\u0105drow\u0105? <\/p>\n
Z wyj\u0105tkiem Korei P\u00f3\u0142nocnej wszystkie pa\u0144stwa posiadaj\u0105ce bro\u0144 j\u0105drow\u0105 zaprzesta\u0142y pr\u00f3b z detonacj\u0105 broni j\u0105drowej w latach 90. XX w. Korea P\u00f3\u0142nocna przeprowadzi\u0142a sw\u00f3j ostatni test w 2017 r. Ostatni potwierdzony test Rosji mia\u0142 miejsce w 1990 r., ostatni test USA w 1992 r., a ostatni test Chin w 1996 r.<\/p>\n
Wcze\u015bniej, od 1945 r., wiele test\u00f3w przeprowadzano na powierzchni, a nie pod ziemi\u0105. Stowarzyszenie Kontroli Zbroje\u0144 (Arms Control Association), kt\u00f3re dokumentuje wszystkie testy j\u0105drowe, krytykuje t\u0119 praktyk\u0119: „Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych poligon\u00f3w znajduje si\u0119 na ziemiach rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, z dala od stolic rz\u0105d\u00f3w przeprowadzaj\u0105cych testy. Du\u017ca liczba wczesnych test\u00f3w \u2014 528 \u2014 zosta\u0142a zdetonowana w atmosferze. Spowodowa\u0142o to rozproszenie substancji radioaktywnych do atmosfery”.<\/p>\n
W 1963 r. 123 pa\u0144stwa, w tym Stany Zjednoczone i Rosja, ale bez Korei P\u00f3\u0142nocnej, podpisa\u0142y Traktat o zakazie pr\u00f3b j\u0105drowych w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod wod\u0105. Traktat zabrania pr\u00f3b broni j\u0105drowej w atmosferze ze wzgl\u0119du na ich katastrofalne skutki. Chocia\u017c pr\u00f3by podziemne s\u0105 uwa\u017cane za bezpieczniejsze, nadal istnieje ryzyko wydostawania si\u0119 radioaktywno\u015bci, jak opisa\u0142 to Fedczenko.<\/p>\n
Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie na stronach Redakcji Angielskiej DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trzydzie\u015bci trzy lata temu Stany Zjednoczone przeprowadzi\u0142y ostatnie testy g\u0142owic j\u0105drowych. Jednak w \u015brod\u0119, 29 pa\u017adziernika, prezydent USA…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":80519,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,311,27,6821,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-80518","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-deutsche_welle","11":"tag-headlines","12":"tag-job","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-new_header","18":"tag-news","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-v2021","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115479765610035842","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80518"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80518\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}