{"id":812445,"date":"2026-11-11T09:08:12","date_gmt":"2026-11-11T09:08:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/812445\/"},"modified":"2026-11-11T09:08:12","modified_gmt":"2026-11-11T09:08:12","slug":"polska-w-1918-roku-nie-miala-jeszcze-granic-ktore-znamy-z-map","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/812445\/","title":{"rendered":"Polska w 1918 roku nie mia\u0142a jeszcze granic, kt\u00f3re znamy z map"},"content":{"rendered":"<p itemprop=\"description\">11 listopada 1918 roku Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale jej granice wci\u0105\u017c pozostawa\u0142y nieustalone. Przez kolejne lata kszta\u0142towa\u0142y je plebiscyty, powstania, wojny i decyzje mocarstw. Niekt\u00f3re miejscowo\u015bci kilkakrotnie zmienia\u0142y przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105.<\/p>\n<p>        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/polska-w-1923-r.png\" data-action=\"load-&gt;publisher-image-placeholder#load error-&gt;publisher-image-placeholder#error\" data-publisher-image-placeholder-target=\"image\" width=\"1200\" height=\"800\" alt=\"Polska w 1923 r.\" class=\"publisher-image__img\" fetchpriority=\"high\" loading=\"eager\"\/><\/p>\n<p class=\"copyright\">Polska w 1923 r. \/ ryc. Instytut Wojskowo-Geograficzny, domena publiczna<\/p>\n<p>Proces wyznaczania granic trwa\u0142 znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c odbudowa polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. Jego zasadniczy etap zako\u0144czy\u0142 si\u0119 dopiero 15 marca 1923 roku, gdy Rada Ambasador\u00f3w uzna\u0142a wschodni\u0105 granic\u0119 Polski.<\/p>\n<p>            <img decoding=\"async\" alt=\"player placeholder\" class=\"player-graybox\" src=\"data:image\/png;base64,iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAoAAAAFoCAIAAABIUN0GAAAACXBIWXMAAA7EAAAOxAGVKw4bAAAEf0lEQVR42u3VMQEAIADDsIJ\/jdOCC65EQp+ebQEAf10JAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgADBgAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgADFgCADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYAAwYADAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAMGAAwIABwIABAAMGAAMGAAwYAAwYADBgADBgADBgAMCAAcCAAQADBgADBgAMGAAMGAAwYAAwYADAgAHAgAHAgAEAAwYAAwYADBgADBgAMGAAMGAAoOoBvh0FaqwwF9kAAAAASUVORK5CYII=\"\/><\/p>\n<p>Pocz\u0105tki tego procesu si\u0119gaj\u0105 jesieni 1918 roku, gdy polskie w\u0142adze zacz\u0119\u0142y przejmowa\u0107 administracj\u0119 na terenach dawnego Kr\u00f3lestwa Polskiego i zachodniej Galicji. W miar\u0119 rozpadu struktur pa\u0144stw zaborczych lokalne o\u015brodki stopniowo podporz\u0105dkowywano Warszawie, cho\u0107 do stworzenia jednolitej administracji by\u0142o jeszcze daleko.<\/p>\n<p>Poza kontrol\u0105 <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/historia\/123-lata-bez-wlasnego-panstwa-i-przelomowy-listopad-1918-roku-tak-narodzilo-sie-polskie-swieto-niepodleglosci\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">odradzaj\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa<\/a> pozostawa\u0142y w\u00f3wczas rozleg\u0142e tereny dawnego zaboru pruskiego, w tym Pozna\u0144skie i Pomorze, a tak\u017ce obszary sporne na po\u0142udniu i wschodzie. O przynale\u017cno\u015bci Wielkopolski, G\u00f3rnego \u015al\u0105ska i Galicji Wschodniej mia\u0142y dopiero rozstrzygn\u0105\u0107 wydarzenia kolejnych miesi\u0119cy i lat.<\/p>\n<p>Na zachodzie prze\u0142om przynios\u0142o <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/historia\/powstanie-wielkopolskie-nie-mialo-nic-wspolnego-z-romantycznym-zrywem-walka-byla-dobrze-zaplanowana\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">powstanie wielkopolskie<\/a>, rozpocz\u0119te w grudniu 1918 roku. Polacy przej\u0119li w\u00f3wczas kontrol\u0119 nad znaczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 regionu. Traktat wersalski z czerwca 1919 roku potwierdzi\u0142 jej przynale\u017cno\u015b\u0107 do odradzaj\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa i przyzna\u0142 mu Pomorze Gda\u0144skie, zapewniaj\u0105c dost\u0119p do <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/morze-baltyckie-ciekawostki\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ba\u0142tyku<\/a>. Sam Gda\u0144sk otrzyma\u0142 jednak status <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/historia\/wolne-miasto-gdansk\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Wolnego Miasta<\/a> pod nadzorem Ligi Narod\u00f3w.<\/p>\n<p>Inny przebieg mia\u0142y wydarzenia na Warmii, Mazurach i Powi\u015blu. W plebiscycie z lipca 1920 roku za Polsk\u0105 opowiedzia\u0142a si\u0119 ludno\u015b\u0107 zaledwie o\u015bmiu gmin. Pozosta\u0142e obszary przypad\u0142y Niemcom.<\/p>\n<p>Najwi\u0119cej spor\u00f3w na po\u0142udniu wywo\u0142a\u0142y tereny \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, Spisza i Orawy, do kt\u00f3rych pretensje zg\u0142asza\u0142y Polska i Czechos\u0142owacja. W lipcu 1920 roku mocarstwa podzieli\u0142y sporne ziemie mi\u0119dzy oba pa\u0144stwa. Po polskiej stronie znalaz\u0142o si\u0119 13 wsi na <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/spisz-wielokulturowy-kraj-w-rozkroku\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Spiszu<\/a> i 14 na Orawie.<\/p>\n<p>Odr\u0119bny konflikt rozegra\u0142 si\u0119 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, gdzie w plebiscycie przeprowadzonym 20 marca 1921 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych opowiedzia\u0142a si\u0119 za Niemcami, a po III powstaniu \u015bl\u0105skim mocarstwa zdecydowa\u0142y o podziale regionu. Polsce przypad\u0142a jego wschodnia, silnie uprzemys\u0142owiona cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n<p>W lipcu 1919 roku, po wyparciu si\u0142 ukrai\u0144skich, wojska polskie opanowa\u0142y Galicj\u0119 Wschodni\u0105. W tym samym czasie wojna z bolszewikami przesuwa\u0142a zasi\u0119g polskiej kontroli daleko na wsch\u00f3d. Latem 1920 roku <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/historia\/bitwa-warszawska-przebieg-i-znaczenie-wydarzen-z-sierpnia-1920-r\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wojska sowieckie dotar\u0142y pod Warszaw\u0119<\/a>, a kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 negocjacje pokojowe.<\/p>\n<p>        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/fc4dfe851b2b3b2e480238e25f0df58f15802e46.jpg\" data-action=\"load-&gt;publisher-image-placeholder#load error-&gt;publisher-image-placeholder#error\" data-publisher-image-placeholder-target=\"image\" width=\"1200\" height=\"1612\" alt=\"\u201eMap of Poland on the Peace Table\u201d\" class=\"publisher-image__img\"\/><\/p>\n<p>\n            Kwestia polskich granic sta\u0142a si\u0119 jednym z temat\u00f3w mi\u0119dzynarodowych negocjacji po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej \/ ryc. Charles H. Owens, \u201eMap of Poland on the Peace Table\u201d, 1919, public domain, via Wikimedia Commons                    <\/p>\n<p>Podpisany 18 marca 1921 roku traktat ryski wyznaczy\u0142 granic\u0119 z Rosj\u0105 Sowieck\u0105 i Ukrain\u0105 Sowieck\u0105. Po polskiej stronie znalaz\u0142y si\u0119 m.in. Wo\u0142y\u0144, Polesie oraz zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszej Bia\u0142orusi. By\u0142 to jeden z najwi\u0119kszych etap\u00f3w terytorialnego kszta\u0142towania II Rzeczypospolitej.<\/p>\n<p>Osobnym przypadkiem by\u0142a Wile\u0144szczyzna, kt\u00f3rej przynale\u017cno\u015b\u0107 pozostawa\u0142a przedmiotem sporu polsko-litewskiego. Po zaj\u0119ciu <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/wilno-perla-baroku-tylko-40-minut-lotu-z-warszawy-idealne-na-city-break-240424040735\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Wilna<\/a> przez oddzia\u0142y genera\u0142a Lucjana \u017beligowskiego w pa\u017adzierniku 1920 roku powsta\u0142a Litwa \u015arodkowa, a ju\u017c dwa lata p\u00f3\u017aniej jej parlament opowiedzia\u0142 si\u0119 za przy\u0142\u0105czeniem tych teren\u00f3w do Polski.<\/p>\n<p>Kwestia granicy wschodniej zosta\u0142a rozstrzygni\u0119ta 15 marca 1923 roku, gdy Rada Ambasador\u00f3w uzna\u0142a jej przebieg, obejmuj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c Wile\u0144szczyzn\u0119 i Galicj\u0119 Wschodni\u0105. Tym samym zasadniczy kszta\u0142t granic II Rzeczypospolitej zyska\u0142 mi\u0119dzynarodowe uznanie.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a: <a href=\"https:\/\/zpe.gov.pl\/a\/przeczytaj\/DVTHaObvn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ZPE<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/uw-pomorski\/dzieje-wojewodztwa-pomorskiego\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Pomorski Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki w Gda\u0144sku<\/a>, <a href=\"https:\/\/encyklopedia.warmia.mazury.pl\/index.php?title=Plebiscyt_na_Warmii_i_Mazurach\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Encyklopedia Warmii i Mazur<\/a>, <a href=\"https:\/\/katowice.ap.gov.pl\/ap\/tekst\/droga-do-polski-plebiscyt-i-powstania-na-gornym-lsku\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Archiwum Pa\u0144stwowe w Katowicach<\/a>, <a href=\"https:\/\/pamiecpolski.archiwa.gov.pl\/traktat-ryski\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Pami\u0119\u0107 Polski<\/a><\/p>\n<p>Niekt\u00f3re z odno\u015bnik\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 powy\u017cej to linki afiliacyjne. Klikni\u0119cie na nie pozwoli Ci bezp\u0142atnie zapozna\u0107 si\u0119 ofert\u0105 konkretnego produktu lub us\u0142ugi i jednocze\u015bnie mo\u017ce wspom\u00f3c rozw\u00f3j naszej redakcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"11 listopada 1918 roku Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale jej granice wci\u0105\u017c pozostawa\u0142y nieustalone. Przez kolejne lata kszta\u0142towa\u0142y je&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812446,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[4157,39226,42,38,40,907,39,41],"class_list":["post-812445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-historia-polski","tag-mapy","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polityka","tag-polska","tag-polski"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/117597025568702221","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/812445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=812445"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/812445\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/812446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=812445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=812445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=812445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}