{"id":816075,"date":"2026-11-13T02:14:42","date_gmt":"2026-11-13T02:14:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/816075\/"},"modified":"2026-11-13T02:14:42","modified_gmt":"2026-11-13T02:14:42","slug":"po-100-latach-rzeka-wraca-na-powierzchnie-pierwszy-taki-projekt-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/816075\/","title":{"rendered":"Po 100 latach rzeka wraca na powierzchni\u0119. Pierwszy taki projekt w Polsce"},"content":{"rendered":"<p>\n\t\t\tRzeka Lamus w \u0141odzi przez 100 lat p\u0142yn\u0119\u0142a\u00a0w podziemnym kanale. Teraz wraca na powierzchni\u0119. Trwa budowa nowego, meandruj\u0105cego koryta. To unikatowy projekt na skal\u0119 Polski.\n\t\t<\/p>\n<p>\t\t\t&#13;<br \/>\nPowstaje ok. 80-metrowy odcinek rzeki Lamus z mat\u0105 bentonitow\u0105, kt\u00f3ra ogranicza przesi\u0105kanie i stabilizuje poziom wody.&#13;<br \/>\nDeszcz\u00f3wka b\u0119dzie oczyszczana przez gabiony wi\u0105\u017c\u0105ce fosfor i stref\u0119 ro\u015blin wodnych. Rozwi\u0105zanie poprawi jako\u015b\u0107 wody i retencj\u0119.&#13;<br \/>\nW parku powstan\u0105 te\u017c nowe alejki i o\u015bwietlenie. \u0141awki, le\u017caki, nasadzenia drzew i ro\u015blin nadwodnych stworz\u0105 przestrze\u0144 wypoczynku i ogranicz\u0105 efekt miejskiej wyspy ciep\u0142a.&#13;<br \/>\n&#13;<br \/>\nPo ponad stu latach sp\u0119dzonych w podziemnym ceglanym kanale rzeka wraca na powierzchni\u0119&#13;<\/p>\n<p>W Parku im. Jana Kili\u0144skiego w \u0141odzi trwa jedna z najbardziej wyj\u0105tkowych inwestycji w Polsce. Po ponad stu latach sp\u0119dzonych w podziemnym ceglanym kanale rzeka Lamus wraca na powierzchni\u0119.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Miasto ko\u0144czy budow\u0119 nowego, oko\u0142o 80-metrowego koryta, kt\u00f3re ma nie tylko przywr\u00f3ci\u0107 rzek\u0119 do krajobrazu, lecz tak\u017ce sta\u0107 si\u0119 elementem nowoczesnego systemu retencji i oczyszczania w\u00f3d.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Jak podaje lodz.pl, dno przysz\u0142ego cieku jest zabezpieczone mat\u0105 bentonitow\u0105. To\u00a0 materia\u0142, kt\u00f3ry ogranicza przenikanie wody do gruntu i pozwala utrzyma\u0107 jej poziom nawet przy braku opad\u00f3w.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>To kluczowy element projektu, bo Lamus przez ponad 100 lat p\u0142yn\u0105\u0142 w szczelnym kanale, pozbawiony naturalnych funkcji przyrodniczych<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#8211; czytamy.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/gospodarka-komunalna\/retencja-ai-i-monitoring-wody-wodociagi-przygotowuja-sie-na-ekstremalne-opady,675852.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/299744_r0_300.jpg\" alt=\"Retencja, AI i monitoring wody. Wodoci\u0105gi przygotowuj\u0105 si\u0119 na ekstremalne opady\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Odkryty fragment rzeki b\u0119dzie mia\u0142 oko\u0142o 80 m d\u0142ugo\u015bci i metr szeroko\u015bci &#8211; donosi z kolei portal\u00a0lodzplus.pl. A wi\u0119c znacznie mniej ni\u017c pierwotnie zapowiadane 200 m.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t<a href=\"https:\/\/pliki.portalsamorzadowy.pl\/i\/30\/11\/78\/301178.png\" class=\"figure-link\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"W Parku Kili\u0144skiego trwa ostatni etap prac. Zdj\u0119cie z sierpnia 2026 r. Fot. Materia\u0142y prasowe \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: \u0141\u00f3d\u017a.pl\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/301178_r0_940.jpg\" data-big=\"https:\/\/pliki.portalsamorzadowy.pl\/i\/30\/11\/78\/301178.png\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\tW Parku Kili\u0144skiego trwa ostatni etap prac. Zdj\u0119cie z sierpnia 2026 r. Fot. Materia\u0142y prasowe \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: \u0141\u00f3d\u017a.pl<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nPark Kili\u0144skiego przechodzi metamorfoz\u0119. Nie tylko estetyka, ale te\u017c bezpieczna retencja&#13;<\/p>\n<p>Ods\u0142oni\u0119cie Lamusa to tylko cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszej przebudowy parku. Wok\u00f3\u0142 rzeki powstan\u0105 nowe alejki z materia\u0142\u00f3w przepuszczaj\u0105cych wod\u0119, o\u015bwietlenie, \u0142awki, le\u017caki i wygodne podej\u015bcia do wody. Projekt przewiduje tak\u017ce 26 nowych drzew, ponad 800 m kw. krzew\u00f3w i bylin oraz oko\u0142o 600 m kw. ro\u015blinno\u015bci nadwodnej.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Miasto podkre\u015bla, \u017ce ods\u0142oni\u0119cie rzeki ma stworzy\u0107 przestrze\u0144 rekreacyjn\u0105, poprawi\u0107 mikroklimat i zwi\u0119kszy\u0107 odporno\u015b\u0107 terenu na susz\u0119. Woda i ro\u015blinno\u015b\u0107 maj\u0105 ogranicza\u0107 efekt miejskiej wyspy ciep\u0142a.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wne cele projektu to m.in.: odtworzenie ma\u0142ej retencji, wprowadzenie obecno\u015bci wody w krajobrazie miasta i ekosystemach, zatrzymanie w\u00f3d opadowych i roztopowych oraz w\u0142a\u015bciwe ich skierowanie, w celu rozwi\u0105zania wyst\u0119puj\u0105cych aktualnie problem\u00f3w zwi\u0105zanych z deficytem i chwilowym nadmiarem wody<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#8211; czytamy na stronie \u0142\u00f3dzkiego magistratu.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nW\u00a0centrum miasta powstanie naturalna oczyszczalnia&#13;<\/p>\n<p>Najbardziej zaawansowanym elementem inwestycji jest system podczyszczania w\u00f3d burzowych &#8211; zauwa\u017ca lodzplus.pl. Deszcz\u00f3wka trafi do Lamusa po przej\u015bciu przez gabiony wype\u0142nione materia\u0142em skalnym wi\u0105\u017c\u0105cym fosfor, a nast\u0119pnie przez stref\u0119 biofiltracyjn\u0105 z ro\u015blinami wodnymi.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/gospodarka-komunalna\/rzeka-po-latach-wraca-do-natury-zostanie-odbetonowana,677905.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/300933_r0_300.jpg\" alt=\"Rzeka po latach wraca do natury. Zostanie odbetonowana\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Takie rozwi\u0105zania wykorzystuj\u0105 procesy geochemiczne i biologiczne, ograniczaj\u0105 ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144 trafiaj\u0105cych do miejskich ciek\u00f3w, zwi\u0119kszaj\u0105 retencj\u0119 i poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 wody. To tak\u017ce spos\u00f3b na tworzenie niewielkiego ekosystemu w centrum miasta.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nRenaturyzacja miejskich rzek jako odpowied\u017a na zmiany klimatu&#13;<\/p>\n<p>Odkrycie Lamusa wpisuje si\u0119 w szerszy trend renaturyzacji miejskich rzek. Przez dziesi\u0119ciolecia traktowano je jako przeszkod\u0119 w rozwoju miasta &#8211; prostowano, kanalizowano, przykrywano betonem. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej staj\u0105 si\u0119 narz\u0119dziem adaptacji do zmian klimatu: poprawiaj\u0105 retencj\u0119, \u0142agodz\u0105 skutki miejskiej wyspy ciep\u0142a, zwi\u0119kszaj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i porz\u0105dkuj\u0105 przestrze\u0144 publiczn\u0105.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/ochrona-srodowiska\/kostka-brukowa-ma-konkurencje-nowe-rozwiazanie-wspiera-retencje-wody,671715.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/297533_r0_300.jpg\" alt=\"Kostka brukowa ma konkurencj\u0119. Nowe rozwi\u0105zanie wspiera retencj\u0119 wody\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Prace trwaj\u0105 d\u0142u\u017cej, ni\u017c zak\u0142ada\u0142y wcze\u015bniejsze harmonogramy. Miasto pierwotnie wskazywa\u0142o IV kwarta\u0142 2025 r. Jak ostatnio informowa\u0142 magistrat,\u00a0fina\u0142 nast\u0105pi jeszcze w 2026 r. Warto\u015b\u0107 rob\u00f3t to ponad 14,4 mln z\u0142, a ca\u0142y projekt\u00a0&#8211; 15 mln z\u0142. Inwestycja jest w ca\u0142o\u015bci finansowana z unijnego programu Pilot Projects &amp; Preparation Actions.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Portal \u0141\u00f3d\u017a+ zauwa\u017ca przy tym, \u017ce\u00a0Lamus ma dla \u0141odzi znaczenie historyczne. To nad nim Karol Scheibler budowa\u0142 swoje pierwsze fabryki. Z czasem rzeka sta\u0142a si\u0119 odbiornikiem \u015bciek\u00f3w przemys\u0142owych, a jej zapach by\u0142 tak uci\u0105\u017cliwy, \u017ce na ponad 100 lat trafi\u0142a do podziemnego kana\u0142u.<\/p>\n<p>\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1794536082_311_copyright.png\"\/><\/p>\n<p>Materia\u0142 chroniony prawem autorskim &#8211; zasady przedruk\u00f3w okre\u015bla <a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/korzystanie-z-serwisu.html\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">regulamin<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rzeka Lamus w \u0141odzi przez 100 lat p\u0142yn\u0119\u0142a\u00a0w podziemnym kanale. Teraz wraca na powierzchni\u0119. Trwa budowa nowego, meandruj\u0105cego&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":816076,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51608],"tags":[664,1178,64680,139366,17253,9146,31692,3652,64678,139364,31690,17251,9144,42,38,40,39,41,31691,17252,64679,139365,9145],"class_list":["post-816075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lodz","tag-typedefinedterm","tag-0-html","tag-12128-html","tag-12681-html","tag-291-html","tag-353-html","tag-31692","tag-lodz","tag-namepark","tag-namerzeka","tag-nameserwis-wodociu0105gi-i-kanalizacja","tag-nameu0141u00f3du017a","tag-namewojewu00f3dztwo-u0141u00f3dzkie","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-gospodarka-komunalna-podserwis-serwis-wodociagi-i-kanalizacja","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-lodz","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-park","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-rzeka","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-wojewodztwo-lodzkie"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/816075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=816075"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/816075\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/816076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=816075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=816075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=816075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}