Pojawiaj\u0105ca si\u0119 w\u00a0ostatnich miesi\u0105cach do\u015b\u0107 cz\u0119sto w\u00a0mediach kometa mi\u0119dzygwiezdna 3I\/ATLAS to nast\u0119pca obiekt\u00f3w 'Oumuamua i\u00a02I\/Borysow, kt\u00f3re tak\u017ce przyby\u0142y do Uk\u0142adu S\u0142onecznego z\u00a0innego uk\u0142adu planetarnego. Jej obecno\u015b\u0107 pozwala zajrze\u0107 w\u00a0sk\u0142ad chemiczny materii wyst\u0119puj\u0105cej wok\u00f3\u0142 odleg\u0142ych gwiazd. Od samego pocz\u0105tku, naukowcy spodziewali si\u0119 wzrostu jasno\u015bci komety przy zbli\u017ceniu do S\u0142o\u0144ca, ale tempo zmian okaza\u0142o si\u0119 znacznie wy\u017csze ni\u017c prognozy.<\/p>\n
Za typowe rozja\u015bnianie komet odpowiada sublimacja lod\u00f3w pod wp\u0142ywem promieniowania s\u0142onecznego. Gaz wydobywa si\u0119 z\u00a0j\u0105dra, unosi py\u0142 i\u00a0tworzy kom\u0119 oraz warkocz, co zwi\u0119ksza odbicie \u015bwiat\u0142a. W przypadku 3I\/ATLAS wzrost jasno\u015bci przebiega\u0142 jednak szybciej ni\u017c dla wielu komet z\u00a0Ob\u0142oku Oorta na podobnych odleg\u0142o\u015bciach od S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n
Zjawisko to zosta\u0142o opisane przez Qichenga Zhang z\u00a0Obserwatorium Lowella oraz Karla Battamsa z\u00a0Naval Research Laboratory w\u00a0opracowaniu umieszczonym w\u00a0serwisie arXiv. „Pow\u00f3d szybkiego poja\u015bnienia 3I, kt\u00f3re znacz\u0105co przekracza tempo wi\u0119kszo\u015bci komet z\u00a0Ob\u0142oku Oorta przy podobnej odleg\u0142o\u015bci, pozostaje niejasny” –\u00a0napisali autorzy.<\/p>\n
Kluczowe obserwacje dostarczy\u0142y misje STEREO-A i\u00a0STEREO-B, obserwatorium SOHO oraz satelita GOES-19. Instrumenty naziemne b\u0119d\u0105 mia\u0142y szans\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do obiektu dopiero w\u00a0fazie po peryhelium, w\u00a0po\u0142owie lub pod koniec listopada 2025 r., gdy kometa wyjdzie z\u00a0intensywnego blasku S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n
Zhang i\u00a0Battams rozwa\u017caj\u0105 kilka mechanizm\u00f3w. Tempo zbli\u017cania do S\u0142o\u0144ca mog\u0142o wzmocni\u0107 efekt, ale mo\u017cliwe s\u0105 te\u017c cechy samego j\u0105dra: sk\u0142ad, kszta\u0142t lub struktura, ukszta\u0142towane w\u00a0macierzystym systemie lub podczas d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzygwiezdnej. Autorzy wskazuj\u0105, \u017ce za niespotykan\u0105 jasno\u015b\u0107 odpowiada sublimacja dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3ra w\u00a0tym przypadku dominuje bardziej ni\u017c zwykle, ok. trzykrotnej odleg\u0142o\u015bci Ziemia\u2013S\u0142o\u0144ce, co mog\u0142o ch\u0142odzi\u0107 powierzchni\u0119 i\u00a0t\u0142umi\u0107 parowanie lodu wodnego.<\/p>\n
Jednoznacznego wyja\u015bnienia zachowania komety jednak nie ma, a\u00a0to oznacza, \u017ce przed nami sporo niewiadomych. Kometa mo\u017ce w\u00a0najbli\u017cszych dniach i\u00a0tygodniach utrzyma\u0107 jasno\u015b\u0107, ale te\u017c odnotowa\u0107 wyra\u017any spadek jasno\u015bci. Pozostaje jedynie uwa\u017cnie obserwowa\u0107 ten obiekt w\u00a0najbli\u017cszych tygodniach. Im wi\u0119cej danych zbierzemy, tym lepiej, bowiem drugiej okazji na to nie b\u0119dzie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pojawiaj\u0105ca si\u0119 w\u00a0ostatnich miesi\u0105cach do\u015b\u0107 cz\u0119sto w\u00a0mediach kometa mi\u0119dzygwiezdna 3I\/ATLAS to nast\u0119pca obiekt\u00f3w 'Oumuamua i\u00a02I\/Borysow, kt\u00f3re tak\u017ce przyby\u0142y…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":81994,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-81993","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115484940435143597","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81993\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}