{"id":82033,"date":"2025-11-03T09:21:09","date_gmt":"2025-11-03T09:21:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/82033\/"},"modified":"2025-11-03T09:21:09","modified_gmt":"2025-11-03T09:21:09","slug":"oksana-zabuzko-mowilam-ze-dzis-kijow-jutro-warszawa-to-sie-wlasnie-rozgrywa-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/82033\/","title":{"rendered":"Oksana Zabu\u017cko: M\u00f3wi\u0142am, \u017ce dzi\u015b Kij\u00f3w, jutro Warszawa. To si\u0119 w\u0142a\u015bnie rozgrywa [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"<p>Magdalena Rigamonti: W czwartym roku wojny pani robi rachunek sumienia Europie, rachunek sumienia \u015bwiatu?<\/p>\n<p>Oksana Zabu\u017cko: Troch\u0119 si\u0119 boj\u0119 takich wielkich s\u0142\u00f3w jak rachunek sumienia. Mnie chodzi o to, \u017ceby w \u015bwiecie, w polityce w kontek\u015bcie Ukrainy by\u0142o mniej zak\u0142amania. Jestem pisark\u0105, literatura zawsze zajmuje si\u0119 jednostk\u0105, cz\u0142owiekiem w walce, w rozterce. Teraz jednak chodzi o jednostki zbiorowe, o ca\u0142e kraje, o ciemno\u015b\u0107 i zak\u0142amanie. I to jest przera\u017caj\u0105ce, ale ciekawsze.<\/p>\n<p>Akurat w tej wojnie wszystko jest bardzo proste. Agresorem jest Rosja, kt\u00f3ra zachowuje si\u0119 w spos\u00f3b ostentacyjnie diabelski, na\u015bladuj\u0105ca nazistowskie Niemcy. Obawiam si\u0119, \u017ce Zach\u00f3d tego nie rozumie, nie docenia, jakim wielkim wzorem dla Putina s\u0105 w\u0142a\u015bnie nazistowskie Niemcy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">M\u00f3wi pani o II wojnie \u015bwiatowej czy o tym, co si\u0119 dzia\u0142o w Niemczech od 1933 r.?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W Rosji nie u\u017cywa si\u0119 terminu II wojna \u015bwiatowa. Dla Rosjan to by\u0142a Wielka Wojna Ojczy\u017aniana. Wielki mit. Dla niech to, co by\u0142o przed 1941 r., nie istnieje, ludzie na ten temat nie maj\u0105 \u017cadnej wiedzy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Bo od 1939 do czerwca 1941 r. Rosja wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Hitlerem. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">I Hitler ich zdradzi\u0142. Oni do tej pory s\u0105 w traumie z powodu tej zdrady. Przecie\u017c w sierpniu 1939 r. podpisali z nazistami umow\u0119, s\u0142ynny pakt Mo\u0142otow-Ribbentrop. Mieli razem opanowa\u0107 Europ\u0119 i \u015bwiat. Hitler zamiast p\u00f3j\u015b\u0107 razem z Rosj\u0105 przeciwko Zachodowi poszed\u0142 na Wsch\u00f3d. Na Zachodzie si\u0119 o tym zapomina. A kiedy si\u0119 o tym przypomina, kiedy ja o tym przypominam, to ludzie, nawet zachodni slawi\u015bci, maj\u0105 do mnie ogromne pretensje. M\u00f3wi\u0119 o tym od co najmniej 20 lat, m\u00f3wi\u0142am w 2014 r., kiedy Rosja rozpocz\u0119\u0142a wojn\u0119 przeciw Ukrainie, m\u00f3wi\u0142am po 2022 r., kiedy Putin zacz\u0105\u0142 pe\u0142noskalow\u0105 wojn\u0119. I powtarzam teraz.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ta trauma zdrady przez Hitlera powoduje, \u017ce przeci\u0119tny Rosjanin wierzy, \u017ce teraz trzeba wszystko naprawi\u0107 i ruszy\u0107 na Zach\u00f3d i go zdoby\u0107. Przeci\u0119tny Rosjanin jest przekonany, \u017ce Rosja zwyci\u0119\u017cy i pokona Europ\u0119. Wierzy, bo m\u00f3wi mu o tym ogromna machina putinowskiej propagandy, kt\u00f3ra dzia\u0142a niemal w ka\u017cdym obszarze rosyjskiego \u017cycia.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W literaturze te\u017c?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Oczywi\u015bcie. Pranie rosyjskich m\u00f3zg\u00f3w odbywa si\u0119 te\u017c za pomoc\u0105 ksi\u0105\u017cek. To s\u0105 setki tytu\u0142\u00f3w. I to si\u0119 dzieje od dawna, mniej wi\u0119cej od 2004 r. &#8222;Donbas w ogniu&#8221; czy &#8222;Ukraina w ogniu&#8221; to ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rymi przygotowywano \u00f3wczesnych nastolatk\u00f3w do my\u015blenia, \u017ce w Ukrainie rozplenia si\u0119 faszyzm i jeszcze trzeba b\u0119dzie z tym faszyzmem walczy\u0107\u2026 Wielkie nak\u0142ady.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Do tego filmy fabularne, wysokobud\u017cetowe, zawsze przedstawiaj\u0105ce Ukrai\u0144c\u00f3w w z\u0142ym \u015bwietle, seriale, opery mydlane. Ta estetyka, ta cz\u0119\u015b\u0107 kultury rosyjskiej, ta prawdziwa, rdzenna kultura rosyjska, zosta\u0142a kompletnie przegapiona przez Zach\u00f3d, kt\u00f3ry ca\u0142y czas si\u0119 zachwyca\u0142 Czechowem i Dostojewskim. I mo\u017ce jeszcze jak\u0105\u015b wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 literatur\u0105, kt\u00f3ra wychodzi\u0142a w Rosji w zaledwie kilkutysi\u0119cznych nak\u0142adach.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani od pocz\u0105tku pe\u0142noskalowej wojny o tym m\u00f3wi\u0142a. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Krzycza\u0142am nawet.<\/p>\n<p>&#8222;Krzycza\u0142am o tym. Zach\u00f3d nie chcia\u0142 widzie\u0107 prania rosyjskich m\u00f3zg\u00f3w&#8221;<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Zach\u00f3d si\u0119 obra\u017ca\u0142. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Napisa\u0142am esej o tym, jak czyta\u0107 literatur\u0119 rosyjsk\u0105 po Buczy. Zach\u00f3d tego nie chcia\u0142 wiedzie\u0107. Nie chcia\u0142 te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce propaganda putinowska jest w rosyjskiej kulturze masowej, w ksi\u0105\u017ckach wydawanych tam setkach tysi\u0119cy nak\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n<p>Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W 1959 r. Czes\u0142aw Mi\u0142osz napisa\u0142 swoj\u0105 intelektualn\u0105 autobiografi\u0119 &#8222;Rodzinna Europa&#8221;. Pani j\u0105 teraz przeczyta\u0142a na nowo i przeanalizowa\u0142a, pisz\u0105c do tej ksi\u0105\u017cki obszerny wst\u0119p. Pisze pani o dw\u00f3ch Europach, o tym, \u017ce my wci\u0105\u017c pukamy do Europy, \u0142asimy si\u0119 do niej. Kim s\u0105 w tym kontek\u015bcie Ukrai\u0144cy?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Bardzo ciekawe pytanie, tylko obawiam si\u0119, \u017ce nie starczy nam ani 30 minut, a nie nawet trzech godzin, \u017ceby to jako\u015b nale\u017cycie wy\u015bwietli\u0107. Postaram si\u0119 to stre\u015bci\u0107. My Ukrai\u0144cy pukali\u015bmy przez d\u0142u\u017cszy czas, przez wiele lat, przez t\u0119 ca\u0142\u0105 przerw\u0119, w kt\u00f3rej [ameryka\u0144ski filozof i politolog] Francis Fukuyama zapewnia\u0142, \u017ce wojny nie b\u0119dzie, a [izraelski historyk] Juwal Harari, \u017ce w XXI w. \u0142atwiej b\u0119dzie umrze\u0107 z nud\u00f3w ni\u017ali od wojny. Wy Polacy te\u017c pukali\u015bcie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">My w 2004 r. weszli\u015bmy do Unii Europejskiej. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ale niewidoczna linia podzia\u0142u, ten mur berli\u0144ski w g\u0142owach wci\u0105\u017c by\u0142 i wci\u0105\u017c jest. W 2022 r. wyst\u0119powa\u0142am w Amsterdamie z prezentacj\u0105 swoich \u015bwie\u017co przet\u0142umaczonych ksi\u0105\u017cek. Pani moderuj\u0105ca spotkanie powiedzia\u0142a o Ukrainie co\u015b w rodzaju ex Soviet Republic. Zacz\u0119\u0142am t\u0142umaczy\u0107, \u017ce m\u00f3wi tak o kraju, kt\u00f3ry ma za sob\u0105 30 lat niepodleg\u0142o\u015bci, po Pomara\u0144czowej Rewolucji w 2004 r., po Majdanie w 2014 r. Przecie\u017c nie m\u00f3wi si\u0119 o Niemczech by\u0142a III Rzesza\u2026<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Wyg\u0142osi\u0142am p\u0142omienne przem\u00f3wienie o wa\u017cno\u015bci j\u0119zyka, o tym, jak s\u0142owa kszta\u0142tuj\u0105 nasze wizje \u015bwiata i pogl\u0105dy polityczne. A potem podpisywa\u0142am ksi\u0105\u017cki i m\u0142odzi Holendrzy podchodzili do mnie i m\u00f3wili, \u017ce w ich szkolnych podr\u0119cznikach wci\u0105\u017c jest napisane, \u017ce m.in., \u017ce Ukraina to kraj postsowiecki. W 1932 r. Czes\u0142aw Mi\u0142osz wraz ze swoim wile\u0144skim przyjacielem dotar\u0142 do granicy francuskiej i tam na mo\u015bcie zobaczyli tablic\u0119: Cyganom, Rumunom i Polakom wst\u0119p wzbroniony.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A teraz gdzie jest tablica z napisem Ukrai\u0144com wst\u0119p wzbroniony? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A teraz chodzi o co\u015b innego. Teraz, w czwartym roku Wielkiej Wojny, jak my to nazywamy, ju\u017c nie pukamy do Europy.<\/p>\n<p>Oksana Zabu\u017cko: zacz\u0119\u0142a si\u0119 III wojna \u015bwiatowa<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">A co robicie? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Mamy teraz najlepsz\u0105 armi\u0119 w Europie. Brytyjczycy pytani, gdzie b\u0119d\u0105 ucieka\u0107, kiedy zacznie si\u0119 III wojna \u015bwiatowa, odpowiadaj\u0105, \u017ce do Ukrainy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani uwa\u017ca, \u017ce III wojna \u015bwiatowa ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142a. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Tak, my teraz walczymy, walimy w gospodark\u0119 rosyjsk\u0105. Drony ukrai\u0144skie niszcz\u0105 Gazprom, niszcz\u0105 rafinerie rosyjskie, czyli to, co jest sednem pot\u0119gi Putina. W psychologii jest termin asertywno\u015b\u0107. I Ukraina jest teraz w\u0142a\u015bnie asertywna, ufa sobie, wierzy w siebie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Liczy na siebie, a nie na Europ\u0119, na Stany Zjednoczone? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Sojusznicy w Europie s\u0105 dla nas bardzo wa\u017cni. Jednak prosz\u0119 zobaczy\u0107, co si\u0119 sta\u0142o po doj\u015bciu Donalda Trumpa do w\u0142adzy. Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych niejako roztopi\u0142 ameryka\u0144ski parasol bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry w Europie by\u0142 odbierany jak co\u015b danego raz na zawsze.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Po tych miesi\u0105cach zrozumieli\u015bmy, \u017ce tak naprawd\u0119 mo\u017cemy liczy\u0107 tylko na siebie. Jeste\u015bmy doro\u015bli, a to znaczy, \u017ce bierzemy odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Zasz\u0142a te\u017c inna zmiana, a mianowicie o\u015b europejska nie rozci\u0105ga si\u0119 z zachodu na wsch\u00f3d, nie jest ju\u017c pozioma, tylko pionowa, od p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Sk\u0105d dok\u0105d?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Europa P\u00f3\u0142nocna, Szwecja, kraje nordyckie w og\u00f3le, obudzi\u0142y si\u0119 ju\u017c dawno, jeszcze w 2014 r. A Rumunia, w ostatnim czasie, kiedy polscy politycy bawili si\u0119 bardzo niebezpiecznie kart\u0105 antyukrai\u0144sk\u0105, zbudowa\u0142a drog\u0119 do Ukrainy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">M\u00f3wi pani o dzia\u0142aniach antyukrai\u0144skich w Polsce. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To jest naprawd\u0119 bardzo to przykre.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani umie w\u0142ada\u0107 s\u0142owem. M\u00f3wienie w tym kontek\u015bcie o przykro\u015bci chyba nie jest adekwatne. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Politycy przeszkadzaj\u0105 w budowaniu dobrych relacji polsko-ukrai\u0144skich. Nie s\u0105 nawet na tyle inteligentni, \u017ceby zrozumie\u0107, jakich g\u0142upstw dokonuj\u0105. No ale musimy pracowa\u0107, pani w swoim kraju, ja w swoim.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani pisze, \u017ce s\u0105 takie momenty w historii, \u017ce nar\u00f3d, grupa spo\u0142eczna, cz\u0142owiek czekaj\u0105 na katastrof\u0119, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce ona wszystko wyzwoli i dzi\u0119ki temu b\u0119dzie mo\u017cna zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 od pocz\u0105tku. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Mi\u0142osz o tym pisze.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani to analizuje. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jego obserwacja nigdy wcze\u015bniej nie zosta\u0142a doceniona.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">O jakiej katastrofie Pani my\u015bli analizuj\u0105c Mi\u0142osza? Na jak\u0105 katastrof\u0119 czekamy? Na III wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Moim zdaniem ju\u017c jeste\u015bmy w czasie III wojny \u015bwiatowej. My Ukrai\u0144cy jeste\u015bmy na pierwszej linii frontu tej wojny.<\/p>\n<p>&#8222;M\u00f3wi\u0142am, \u017ce dzi\u015b Kij\u00f3w, jutro Warszawa. To si\u0119 w\u0142a\u015bnie rozgrywa&#8221;<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Na jak\u0105 katastrof\u0119 czeka Europa?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ta Europa, kt\u00f3ra jest za by\u0142ym murem berli\u0144skim, jeszcze wci\u0105\u017c nie jest w stanie uwierzy\u0107, \u017ce ju\u017c jest wojna. Polacy, zw\u0142aszcza po 10 wrze\u015bnia, kiedy 19 rosyjskich dron\u00f3w wlecia\u0142o do Polski, ju\u017c sobie uprzytomnili, \u017ce kiedy Zabu\u017cko trzy lata temu wrzeszcza\u0142a, \u017ce dzi\u015b Kij\u00f3w, jutro Warszawa, to nie by\u0142a tak\u0105 g\u0142upi\u0105 histeryczk\u0105, tylko m\u00f3wi\u0142a prawd\u0119, rozumia\u0142a ten scenariusz, kt\u00f3ry si\u0119 w\u0142a\u015bnie rozgrywa.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Putin zaatakuj\u0119 kraje Unii, kraje NATO?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Teraz Rosja nie ma si\u0142 na otwarcie drugiego frontu, bo utkn\u0119\u0142a w Ukrainie. I oczywi\u015bcie Ukraina krwawi, ale si\u0119 broni.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Znam pani zbi\u00f3r opowiada\u0107 &#8222;Po trzecim dzwonku&#8221;. Jest ju\u017c po trzecim dzwonku, je\u015bli chodzi o wojn\u0119?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Europa musi by\u0107 teraz przygotowana na kilka wariant\u00f3w, na kilka scenariuszy. R\u00f3wnie\u017c na fragmentacj\u0119 Rosji i wzmocnienie Chin. W Chinach ju\u017c reklamuj\u0105 puste przestrzenie na p\u00f3\u0142noc od Chin, gdzie pi\u0119kne rosyjskie kobiety, kt\u00f3rych m\u0119\u017cczy\u017ani poszli na wojn\u0119 i tam zgin\u0119li, czekaj\u0105c na chi\u0144skich m\u0119\u017cczyzn\u2026<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Uwa\u017cam, \u017ce wielkie zmiany mapy politycznej s\u0105 w przygotowaniu i trzeba postawi\u0107 pytanie, czy Europa jest na to przygotowana, czy ma odpowiednie pasy bezpiecze\u0144stwa. Wspomnia\u0142a pani opowiadanie &#8222;Po trzecim dzwonku&#8221;, kt\u00f3re m\u00f3wi o p\u00f3\u017anym przebudzeniu mojej bohaterki, dla kt\u00f3rej d\u0142u\u017cszy czas wojna przeciw Ukrainie, ta rozpocz\u0119ta przez Rosj\u0119 w 2014 r. jakby nie istnia\u0142a, by\u0142a gdzie\u015b daleko, na Donbasie. W Kijowie, w klasie \u015bredniej ona nie istnia\u0142a. Rozmawiano nawet o tym, \u017ce mo\u017ce to wina tych z Donbasu, \u017ce mo\u017ce ofiara te\u017c jest winna\u2026<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">S\u0105 tacy w Europie, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce Ukraina w tej wojnie nie jest bez winy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Zrzucanie winy na ofiar\u0119 jest zawsze wypieraniem w\u0142asnego l\u0119ku.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Dwa i p\u00f3\u0142 roku temu by\u0142am w Kijowie. W nocy z 8 na 9 maja Kij\u00f3w zosta\u0142 zaatakowany z 36 dron\u00f3w. Wtedy m\u00f3wiono, \u017ce to rekordowa liczba. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Teraz spada po kilkaset.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pani mieszka tam na co dzie\u0144. Teraz pani\u0105 prosz\u0119 nie o literacki j\u0119zyk, nie o parabole i inne zabiegi, tylko o to, co si\u0119 z pani\u0105 wtedy dzieje?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To jest nieprzyjemne do\u015bwiadczenie.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nieprzyjemne \u2014 to nie jest dobre s\u0142owo. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">To jest dobre s\u0142owo. Bo to s\u0105 te ohydne momenty, kiedy s\u0142ycha\u0107 d\u017awi\u0119k zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 zagro\u017cenia.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jaki to jest d\u017awi\u0119k? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Jak ta maszynka do koszenia trawy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Wibruj\u0105cy, wdzieraj\u0105cy si\u0119 do m\u00f3zgu.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Metaliczny, zw\u0142aszcza kiedy si\u0119 zni\u017ca, a po chwili nasza ochrona przeciwlotnicza: bach, bach, bach, bach, bach, bach, bach, bach.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">I my\u015bli pani wtedy, \u017ce skoro jestem niewinna, to nie zgin\u0119?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nie, nie ma takich my\u015bli. Biegnie si\u0119 na korytarz albo do \u0142azienki, albo do schronu. Nieprzyjemne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re powoduje fal\u0119 gniewu jednocz\u0105cego spo\u0142ecze\u0144stwo ukrai\u0144skie. Strategia wojny terrorystycznej prowadzonej przez Rosj\u0119, kt\u00f3ra jest pa\u0144stwem terrorystycznym, nas nie demoralizuje, tylko jednoczy. Oczywi\u015bcie jest zm\u0119czenie, jest rozdra\u017cnienie. Przypomnia\u0142o mi si\u0119 co\u015b \u015bmiesznego\u2026<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">O bombardowaniach?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Tak. Pewnej nocy, w zasadzie nad ranem, mi\u0119dzy dwiema falami d\u017awi\u0119k\u00f3w, tej symfonii \u015bmierci, s\u0142yszymy zupe\u0142nie inny grzmot, taki metaliczny, jaki\u015b dziwny, w pierwszej chwili nie wiadomo sk\u0105d pochodz\u0105cy. A potem \u015bmiech, nasz, s\u0105siad\u00f3w, wszystkich, bo to d\u017awi\u0119k \u017cycia, czyli \u015bmieciarze odbieraj\u0105cy \u015bmieci z bloku. S\u0105 \u015bmieciarze, to znaczy, \u017ce miasto jest zdeterminowane, zm\u0119czone, rozgniewane, zaci\u0119te, uparte i wraca do \u017cycia. \u015amieciarze zwiastuj\u0105 zwyci\u0119stwo \u017cycia w interwale mi\u0119dzy dwiema falami wybuchu. To jest zupe\u0142nie inny smak tego \u017cycia, inne odczuwanie. \u015amieci z wielkiego miasta trzeba wywozi\u0107 wedle harmonogramu, prosz\u0119 pani. Sprz\u0105ta\u0107 miasto trzeba ka\u017cdego dnia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Magdalena Rigamonti: W czwartym roku wojny pani robi rachunek sumienia Europie, rachunek sumienia \u015bwiatu? Oksana Zabu\u017cko: Troch\u0119 si\u0119&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":80736,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[56,32,33,36,37,27,76,49,34,35,28,31,48,25,19682,46,4897,42,38,40,39,41,19681,47,29,30,415,26],"class_list":{"0":"post-82033","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","15":"tag-kraj","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-oksana_zabuzko","23":"tag-omp","24":"tag-perso_tst0","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-rachunek_sumienia","31":"tag-screening_general","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-ukraina","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115485034819507073","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82033\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}