– Serce zawsze by\u0142o symbolem emocji i \u017cycia. Jeszcze sto lat temu chirurdzy uwa\u017cali, \u017ce kto dotknie serca, zostanie wykluczony z cechu. A nagle okazuje si\u0119, \u017ce mo\u017cna je przeszczepi\u0107. Technicznie to prosty zabieg, trudniejsza jest w\u0105troba czy trzustka. Ale to serce budzi najwi\u0119cej emocji – t\u0142umaczy prof. Bochenek w wywiadzie udzielonym Polskiej Agencji Prasowej.<\/p>\n
![](\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\")
5 listopada 1985 \u2013 dzie\u0144, kt\u00f3ry zmieni\u0142 polsk\u0105 medycyn\u0119 <\/p>\n
Jak relacjonuje prof. Bochenek, dzie\u0144 operacji zacz\u0105\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie zwyczajnie. – Wchodz\u0119 do pracy, zwyk\u0142y dzie\u0144, pogoda fatalna, chmury, si\u0105pi deszcz. Religa<\/a> m\u00f3wi: b\u0119dzie przeszczep – wspomina. Dawc\u0119 przywieziono z Warszawy w krytycznym stanie. Religa jecha\u0142 osobi\u015bcie, \u017ceby go przytransportowa\u0107 do Zabrza. Operacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem.<\/p>\n – Operacja posz\u0142a szybko, dwie godziny z kawa\u0142kiem. Religa b\u0142yskawicznie \u0142\u0105czy\u0142 ze sob\u0105 naczynia krwiono\u015bne, jakby mia\u0142 w tym rutyn\u0119, jakby to nie by\u0142 nasz pierwszy raz. Inna sprawa, \u017ce on si\u0119 do tego przygotowywa\u0142, \u0107wiczy\u0142 przeszczepy serca na zw\u0142okach – m\u00f3wi profesor.<\/p>\n – Przyznam, \u017ce kiedy wyj\u0119li\u015bmy serce z klatki piersiowej biorcy i spojrza\u0142em w t\u0119 pust\u0105 przestrze\u0144 mi\u0119dzy \u017cebrami, poczu\u0142em l\u0119k. Ale nie trwa\u0142 on d\u0142ugo, nowe serce zosta\u0142o „przyszyte”, zdj\u0119li\u015bmy klemy i to nowe serce zacz\u0119\u0142o bi\u0107. To by\u0142 moment, kt\u00f3rego nie zapomn\u0119 nigdy – dodaje lekarz.<\/p>\n Warunki zabiegu by\u0142y jednak ekstremalnie trudne. Pacjent mia\u0142 skaz\u0119 krwotoczn\u0105<\/a>, a szpitalowi brakowa\u0142o krwi. – Religa kaza\u0142 dzwoni\u0107 do radia, by zorganizowa\u0107 dawc\u00f3w. Potem przyjecha\u0142o wojsko z Gliwic, 20 \u017co\u0142nierzy odda\u0142o krew wprost do transfuzji. Dzi\u015b by si\u0119 to nie mog\u0142o zdarzy\u0107. Ale ratowali\u015bmy \u017cycie – opowiada Bochenek.<\/p>\n Zobacz tak\u017ce: Zmiany w opiece kardiologicznej. Nowe rozporz\u0105dzenie MZ<\/a> <\/p>\n Praca w\u00a0realiach PRL-u <\/p>\n Prof. Bochenek podkre\u015bla, \u017ce kardiochirurdzy w latach 80. dzia\u0142ali w warunkach, kt\u00f3re dzi\u015b wydaj\u0105 si\u0119 niewyobra\u017calne. – Nie mieli\u015bmy lek\u00f3w, sprz\u0119tu, ani nawet dost\u0119pu do czasopism medycznych – m\u00f3wi.<\/p>\n Prof. Religa, kierownik zabrza\u0144skiej kliniki, potrafi\u0142 jednak zorganizowa\u0107 wszystko, co by\u0142o potrzebne. – Ka\u017cdy wyjazd zagraniczny to by\u0142 cud. Religa je\u017adzi\u0142 do USA, zbiera\u0142 pieni\u0105dze przez Poloni\u0119. Dzi\u0119ki temu mieli\u015bmy pierwsze zestawy narz\u0119dzi, \u015brodki, szwy. M\u00f3wi\u0142: Robi\u0119 to dla ludzi, nie dla polityki – wspomina Bochenek.<\/p>\n Religa nie tylko zdobywa\u0142 sprz\u0119t, ale te\u017c inwestowa\u0142 w rozw\u00f3j m\u0142odych lekarzy. Wysy\u0142a\u0142 swoich uczni\u00f3w na sta\u017ce zagraniczne, cz\u0119sto do kraj\u00f3w zachodnich, by mogli zdobywa\u0107 do\u015bwiadczenie i przywozi\u0107 nowe umiej\u0119tno\u015bci. – By\u0142em w Wielkiej Brytanii, ca\u0142kiem dobrze si\u0119 tam urz\u0105dza\u0142em, ale kiedy us\u0142ysza\u0142em od prof. Religi, \u017ce mo\u017cemy w Zabrzu robi\u0107 wielkie rzeczy, nie zastanawia\u0142em si\u0119 d\u0142ugo – m\u00f3wi specjalista.<\/p>\n