Rekordowy rozb\u0142ysk pochodzi z\u00a0aktywnego j\u0105dra galaktyki (AGN), w\u00a0kt\u00f3rym czarna dziura o\u00a0masie ok. 500 mln S\u0142o\u0144ca poch\u0142ania materi\u0119 z\u00a0otaczaj\u0105cego dysku akrecyjnego, emituj\u0105c przy tym na tyle du\u017co energii, \u017ce przy\u0107miewa reszt\u0119 galaktyki. W\u00a0tym konkretnym przypadku nadzwyczajna jasno\u015b\u0107 rozb\u0142ysku wskazuje jednak na inne \u017ar\u00f3d\u0142o promieniowania. Naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce do tej\u017ce monstrualnej supermasywnej czarnej dziury za bardzo zbli\u017cy\u0142a si\u0119 nietypowo masywna gwiazda. Efekt m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko jeden: supermasywna czarna dziura dos\u0142ownie rozerwa\u0142a gwiazd\u0119, kt\u00f3rej masa szacowana jest na 30 mas S\u0142o\u0144ca, na strz\u0119py. To w\u0142a\u015bnie to zdarzenie odpowiada\u0142o za gigantyczny rozb\u0142ysk promieniowania..<\/p>\n
Obiekt J2245+3743 po raz pierwszy rozb\u0142ysn\u0105\u0142 w\u00a0danych ZTF w\u00a02018 r. Jasno\u015b\u0107 wzros\u0142a wtedy 40-krotnie w\u00a0ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy. U\u00a0szczytu by\u0142 to rozb\u0142ysk 30 razy silniejszy ni\u017c wcze\u015bniejsze rekordy i\u00a0odpowiadaj\u0105cy energii 10 bilion\u00f3w S\u0142o\u0144c –\u00a0tak, bilion\u00f3w, tysi\u0119cy miliard\u00f3w. <\/p>\n
Naukowcy przyznaj\u0105, \u017ce to konkretne zdarzenie nie przypomina \u017cadnego innego obserwowanego we wszech\u015bwiecie. Fakt, \u017ce jasno\u015b\u0107 AGNu wci\u0105\u017c stopniowo s\u0142abnie oznacza, \u017ce czarna dziura wci\u0105\u017c jest na etapie poch\u0142aniania pozosta\u0142o\u015bci po tej\u017ce gwie\u017adzie.<\/p>\n
Warto sobie tutaj u\u015bwiadomi\u0107 o\u00a0jakiej ilo\u015bci energii m\u00f3wimy. Od rozpocz\u0119cia obserwacji, ten konkretny AGN wyemitowa\u0142 ju\u017c tyle energii, ile uzyskaliby\u015bmy zamieniaj\u0105c ca\u0142e S\u0142o\u0144ce, gwiazd\u0119 o\u00a0\u015brednicy 1,4 mln km w\u00a0czyst\u0105 energi\u0119 zgodnie z\u00a0wzorem E\u00a0=\u00a0mc^2. <\/p>\n
Obserwowanie obiekt\u00f3w i\u00a0zdarze\u0144, do kt\u00f3rych dosz\u0142o 10 miliard\u00f3w lat \u015bwietlnych od Ziemi powoduje jeszcze jeden zaskakuj\u0105cy efekt. Rozszerzanie si\u0119 przestrzeni kosmicznej na tak du\u017cej odleg\u0142o\u015bci powoduje powstawanie zjawiska kosmologicznej dylatacji czasu. Jak wskazuj\u0105 badacze: gdy \u015bwiat\u0142o w\u0119druje przez rozszerzaj\u0105cy si\u0119 kosmos, rozci\u0105ga si\u0119 jego d\u0142ugo\u015b\u0107 fali i\u00a0sam czas. Oznacza to, \u017ce obserwujemy to zdarzenie spowolnione niemal czterokrotnie.<\/p>\n
Aby potwierdzi\u0107 natur\u0119 zjawiska, w\u00a02023 r. zesp\u00f3\u0142 si\u0119gn\u0105\u0142 po obserwacje z\u00a0obserwatorium W. M. Kecka na Hawajach. Dane z\u00a0misji WISE wykluczy\u0142y, \u017ce mamy do czynienia z\u00a0d\u017cetem skierowanym w\u00a0Ziemi\u0119. Naukowcy odrzucili te\u017c hipotez\u0119 o\u00a0supernowej. Jedynym pasuj\u0105cym wyja\u015bnieniem pozosta\u0142o rozerwanie masywnej gwiazdy przez supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rekordowy rozb\u0142ysk pochodzi z\u00a0aktywnego j\u0105dra galaktyki (AGN), w\u00a0kt\u00f3rym czarna dziura o\u00a0masie ok. 500 mln S\u0142o\u0144ca poch\u0142ania materi\u0119 z\u00a0otaczaj\u0105cego…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":85796,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-85795","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115496253205765628","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85795"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85795\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}