W 2025 roku system orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci w Polsce przeszed\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 reform\u0119 od ponad dekady. Nowe przepisy i wytyczne Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej oraz Biura Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du ds. Os\u00f3b Niepe\u0142nosprawnych wprowadzi\u0142y jednolite zasady dla os\u00f3b z chorobami genetycznymi i rzadkimi schorzeniami o trwa\u0142ym przebiegu. Najwa\u017cniejszym elementem reformy sta\u0142o si\u0119 opracowanie oficjalnego katalogu 208 chor\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 podstaw\u0119 do wydania bezterminowego orzeczenia o niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n
rozwi\u0144 ><\/p>\n
Nowe zasady orzekania w 2025 roku<\/p>\n
Dotychczas osoby z chorobami nieuleczalnymi musia\u0142y co kilka lat stawia\u0107 si\u0119 przed komisj\u0105 orzecznicz\u0105, by potwierdza\u0107 sw\u00f3j stan zdrowia. Mimo \u017ce ich schorzenie mia\u0142o nieodwracalny charakter. Od 2025 roku sytuacja uleg\u0142a zmianie. Dzi\u0119ki nowym wytycznym zespo\u0142y orzekaj\u0105ce mog\u0105 wydawa\u0107 orzeczenia na sta\u0142e, je\u015bli dokumentacja medyczna jednoznacznie potwierdza brak rokowa\u0144 na popraw\u0119 stanu zdrowia.<\/p>\n
Zmiana obj\u0119\u0142a m.in. osoby z zespo\u0142em Downa, dystrofiami mi\u0119\u015bniowymi, mukowiscydoz\u0105, chorobami metabolicznymi i neurodegeneracyjnymi. Ministerstwo Rodziny podkre\u015bla, \u017ce nowe regulacje maj\u0105 na celu ograniczenie biurokracji i przywr\u00f3cenie godno\u015bci osobom, kt\u00f3re od lat zmagaj\u0105 si\u0119 z chorobami nieuleczalnymi i post\u0119puj\u0105cymi.<\/p>\n
Minimalny okres wa\u017cno\u015bci orzecze\u0144 zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c okre\u015blony przepisami rozporz\u0105dzenia z 26 maja 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 682):<\/p>\n
Dwie grupy chor\u00f3b \u2013 katalog 208 jednostek<\/p>\n
Nowy katalog podzielono na dwie grupy.<\/p>\n
Do chor\u00f3b z grupy A nale\u017c\u0105 m.in.:<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
W grupie B znalaz\u0142y si\u0119 m.in.:<\/p>\n
Punkty 7 i 8 w orzeczeniu \u2013 dlaczego s\u0105 tak wa\u017cne<\/p>\n
Nowe wytyczne podkre\u015blaj\u0105 znaczenie tzw. wskaza\u0144 orzeczniczych.<\/p>\n
Je\u015bli komisja orzecznicza zaznaczy oba punkty, osoba mo\u017ce otrzyma\u0107 orzeczenie na sta\u0142e. W praktyce oznacza to brak konieczno\u015bci ponownego stawania przed komisj\u0105 i sk\u0142adania wniosk\u00f3w o przed\u0142u\u017cenie.<\/p>\n
Jak uzyska\u0107 bezterminowe orzeczenie \u2013 procedura krok po kroku<\/p>\n
Statystyki i skutki reformy<\/p>\n
Wed\u0142ug danych Ministerstwa Rodziny, do ko\u0144ca wrze\u015bnia 2025 r. ponad 60 tysi\u0119cy os\u00f3b z\u0142o\u017cy\u0142o wniosek o ponowne orzeczenie z uwzgl\u0119dnieniem nowych wytycznych. Oko\u0142o 40% decyzji ko\u0144czy\u0142o si\u0119 przyznaniem orzeczenia na sta\u0142e, a w przypadku dzieci z chorobami genetycznymi, a\u017c 80% orzecze\u0144 mia\u0142o charakter bezterminowy.<\/p>\n
Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce reforma znacz\u0105co odci\u0105\u017cy\u0142a zespo\u0142y orzekaj\u0105ce i zmniejszy\u0142a stres rodzin, kt\u00f3re do tej pory co kilka lat musia\u0142y potwierdza\u0107 nieuleczalny stan zdrowia dziecka lub bliskiej osoby.<\/p>\n
Co daje bezterminowe orzeczenie<\/p>\n
Posiadanie orzeczenia bezterminowego nie tylko zwalnia z obowi\u0105zku sk\u0142adania nowych wniosk\u00f3w, ale daje r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ny dost\u0119p do ulg i \u015bwiadcze\u0144, takich jak:<\/p>\n
Dla wielu rodzin oznacza to stabilno\u015b\u0107 finansow\u0105 i wi\u0119ksze poczucie bezpiecze\u0144stwa \u2013 bez konieczno\u015bci powtarzania kosztownych i stresuj\u0105cych procedur.<\/p>\n
Znaczenie zmian<\/p>\n
Nowe zasady orzekania to krok w stron\u0119 humanizacji systemu i dostosowania go do reali\u00f3w \u017cycia os\u00f3b z ci\u0119\u017ckimi chorobami. Reforma ma te\u017c wymiar spo\u0142eczny \u2013 ogranicza biurokracj\u0119, a jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza zaufanie do instytucji publicznych. Biuro Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du ds. Os\u00f3b Niepe\u0142nosprawnych zapowiada, \u017ce katalog 208 chor\u00f3b b\u0119dzie aktualizowany co najmniej raz w roku, aby obj\u0105\u0107 nim kolejne jednostki, w tym choroby ultra-rzadkie i nowo zdiagnozowane genetycznie.<\/p>\n
Czy ka\u017cda osoba z chorob\u0105 przewlek\u0142\u0105 mo\u017ce otrzyma\u0107 bezterminowe orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci?<\/p>\n
Nie. Bezterminowe orzeczenie przys\u0142uguje g\u0142\u00f3wnie osobom z chorobami o trwa\u0142ym, nieodwracalnym przebiegu \u2013 g\u0142\u00f3wnie genetycznymi, metabolicznymi i neurologicznymi. W praktyce decyduje nie sama diagnoza, ale wp\u0142yw choroby na codzienne funkcjonowanie.<\/p>\n
Czy lista 208 chor\u00f3b jest zamkni\u0119ta?<\/p>\n
Nie. Katalog ma charakter pomocniczy, jest zbiorem wskaz\u00f3wek dla lekarzy orzecznik\u00f3w. W indywidualnych przypadkach orzeczenie bezterminowe mo\u017cna przyzna\u0107 tak\u017ce osobom z innymi, r\u00f3wnie ci\u0119\u017ckimi schorzeniami.<\/p>\n
Jak d\u0142ugo wa\u017cne jest orzeczenie, je\u015bli nie zostanie przyznane na sta\u0142e?<\/p>\n
Zgodnie z nowymi przepisami z 2025 roku, minimalny okres wa\u017cno\u015bci orzeczenia wynosi:
\n\u2013 3 lata dla dzieci z chorob\u0105 genetyczn\u0105 lub zespo\u0142em Downa,
\n\u2013 7 lat dla doros\u0142ych z chorobami o trwa\u0142ym przebiegu.<\/p>\n
Czy orzeczenie bezterminowe daje prawo do dodatkowych \u015bwiadcze\u0144?<\/p>\n
Tak. Osoby z takim orzeczeniem mog\u0105 korzysta\u0107 ze \u015bwiadczenia<\/a> wspieraj\u0105cego (do 4134 z\u0142 miesi\u0119cznie), \u015bwiadczenia piel\u0119gnacyjnego, ulg podatkowych, dop\u0142at z PFRON<\/a>, zni\u017cek komunikacyjnych i kart parkingowych. Dzi\u0119ki temu uzyskuj\u0105 stabilno\u015b\u0107 finansow\u0105 i pewno\u015b\u0107, \u017ce wsparcie nie zostanie wstrzymane z powodu konieczno\u015bci ponownego orzekania.<\/p>\n Podstawa prawna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 2025 roku system orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci w Polsce przeszed\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 reform\u0119 od ponad dekady. Nowe przepisy i…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87479,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,20590,34,35,28,31,25,4506,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-87478","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-katalog-208-chorob","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-news","19":"tag-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci","20":"tag-pl","21":"tag-poland","22":"tag-polish","23":"tag-polska","24":"tag-polski","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115501368870473764","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87478"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87478\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}