{"id":88171,"date":"2025-11-06T14:18:09","date_gmt":"2025-11-06T14:18:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/88171\/"},"modified":"2025-11-06T14:18:09","modified_gmt":"2025-11-06T14:18:09","slug":"czy-po-putinie-rosja-bedzie-demokratyczna-opozycjonisci-nie-maja-watpliwosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/88171\/","title":{"rendered":"Czy po Putinie Rosja b\u0119dzie demokratyczna? Opozycjoni\u015bci nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci"},"content":{"rendered":"

W hotelu konferencyjnym w centrum Brukseli, zaledwie kilka minut spacerem od Parlamentu Europejskiego, tocz\u0105 si\u0119 dyskusje w j\u0119zyku rosyjskim. Rozmowy przy stolikach w barze i w kolejce do ekspresu do kawy s\u0105 gor\u0105ce. Odbywa si\u0119 tu sz\u00f3sty Komitet Antywojenny. Jest to konferencja rosyjskiej opozycji na uchod\u017astwie, kt\u00f3rej uczestnicy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za demokratyczn\u0105 przeciwwag\u0119 dla dyktatury W\u0142adimira Putina. Cel oko\u0142o 150 cz\u0142onk\u00f3w opozycji jest ambitny: chc\u0105 wsp\u00f3lnie budowa\u0107 demokratyczn\u0105 Rosj\u0119.<\/p>\n

Rosyjska opozycja na uchod\u017astwie<\/p>\n

Prace komisji opieraj\u0105 si\u0119 na „Deklaracji Berli\u0144skiej”, kt\u00f3ra zosta\u0142a sformu\u0142owana w kwietniu 2023 r. i wzywa do wycofania rosyjskich wojsk z Ukrainy, przywr\u00f3cenia granic z 1991 r. i wyp\u0142aty reparacji, a tak\u017ce demokratycznej przysz\u0142o\u015bci Rosji opartej na rz\u0105dach prawa<\/a>. W\u015br\u00f3d 22 cz\u0142onk\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 wielkie nazwiska: np. cz\u0142onek opozycji W\u0142adimir Kara-Murza<\/a>, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 dwa otrucia przez tajne s\u0142u\u017cby Putina, wieloletni deputowany Dumy Dmitrij Gudkow i mistrz \u015bwiata w szachach Garri Kasparow<\/a>.<\/p>\n

\"W\u0142adimir<\/p>\n

W\u0142adimir Kara-Murza przed Komisj\u0105 Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego. Bruksela, 5 czerwca 2025 r.EPA\/OLIVIER HOSLET \/ PAP<\/p>\n

Takie spotkanie wymaga du\u017cej odwagi. W po\u0142owie pa\u017adziernika rosyjskie s\u0142u\u017cby specjalne uzna\u0142y wszystkich 22 cz\u0142onk\u00f3w komitetu za terroryst\u00f3w. Nawet je\u015bli wielu uczestnik\u00f3w postrzega status „terrorysty” jako zaszczyt, jako znak, \u017ce Putin si\u0119 ich boi, \u015brodki ostro\u017cno\u015bci s\u0105 wysokie. Miejsce konferencji jest tajne, belgijska policja patroluje teren przed hotelem konferencyjnym. Obowi\u0105zuj\u0105 surowe zasady dotycz\u0105ce robienia zdj\u0119\u0107.<\/p>\n

Problemem opozycji jest to, \u017ce musia\u0142a uda\u0107 si\u0119 na niemal ca\u0142kowite wygnanie. Wielu przeciwnik\u00f3w Putina mieszka na Zachodzie, a ich wp\u0142yw na dawn\u0105 ojczyzn\u0119 jest ograniczony. Podczas dw\u00f3ch dni konferencji liczne grupy dyskusyjne i wyk\u0142ady skupi\u0105 si\u0119 na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych zagadnieniach: jak mo\u017cna sprowokowa\u0107 protesty i niepokoje w Rosji, aby przyspieszy\u0107 upadek prezydenta. I co mo\u017ce si\u0119 wtedy wydarzy\u0107.<\/p>\n

\u2014 Nadejdzie czas po Putinie. To nieuniknione. Mo\u017ce jutro. Mo\u017ce za kilka lat. Naszym zadaniem jest by\u0107 przygotowanym na ten dzie\u0144 \u2014 m\u00f3wi\u0142 Chodorkowski w swoim przem\u00f3wieniu powitalnym.<\/p>\n

Nast\u0119pnie r\u00f3\u017cni uczestnicy omawiaj\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rej chc\u0105 obudzi\u0107 rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo ze snu i zwr\u00f3ci\u0107 je przeciwko rz\u0105dowi. Sasza Butko za\u0142o\u017cy\u0142 demokratyczny uniwersytet internetowy, aby szerzy\u0107 zachodnie warto\u015bci w Rosji. Projekt „Picketman” op\u0142aca grzywny za Rosjan karanych s\u0105downie za swobodne wyra\u017canie swoich opinii. Dziennikarski projekt „Mirowicz” produkuje filmy dokumentalne, kt\u00f3re rzucaj\u0105 \u015bwiat\u0142o na zbrodnie ery stalinowskiej i negatywne aspekty dyktatury.<\/p>\n

Momentami spotkanie przypomina du\u017c\u0105 wymian\u0119 szkoln\u0105. Opozycja jest rozproszona po ca\u0142ym \u015bwiecie, uczestnicy przyjechali z USA, Izraela i ca\u0142ej Europy, rzadko si\u0119 widuj\u0105. Obok wielu sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w komitetu s\u0105 rosyjscy dziennikarze, politycy i arty\u015bci, psychologowie, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 wi\u0119\u017aniami politycznymi i prawnicy, kt\u00f3rzy doradzaj\u0105 m\u0142odym Rosjanom w sprawie sprzeciwu sumienia.<\/p>\n

Nienawi\u015b\u0107 do obecnego systemu jednoczy obecnych i dominuje rozmowy. Przy bufecie jeden z m\u0119\u017cczyzn opisuje swoj\u0105 spektakularn\u0105 ucieczk\u0119 z aresztu, kt\u00f3ra zaprowadzi\u0142a go przez rozleg\u0142e bia\u0142oruskie bagna a\u017c na Litw\u0119. Przy ekspresie do kawy opowiadane s\u0105 historie o d\u0142ugich latach sp\u0119dzonych w rosyjskich obozach, o przemocy i ci\u0105g\u0142ym zimnie. Na tarasie na dachu ludzie op\u0142akuj\u0105 utrat\u0119 dobytku w domu, kt\u00f3ry zosta\u0142 skonfiskowany przez pa\u0144stwo rosyjskie w wyniku post\u0119powania karnego wszcz\u0119tego in absentia.<\/p>\n

„Wyborcza operacja specjalna”. Putin nagrodzi weteran\u00f3w z Ukrainy stanowiskami?<\/p>\n

W grupie dyskusyjnej w porze lunchu skupiono si\u0119 nast\u0119pnie na wyborach parlamentarnych w Rosji w 2026 r. Teza prelegent\u00f3w: Putin coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi o nowej rosyjskiej elicie, kt\u00f3ra ma by\u0107 rekrutowana spo\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w „operacji specjalnej”. Powracaj\u0105cy z wojny ju\u017c otrzymuj\u0105 stanowiska administracyjne lub ucz\u0105 w szko\u0142ach. Ale to Putinowi nie wystarcza: teraz chce umie\u015bci\u0107 brutalnych i w niekt\u00f3rych przypadkach straumatyzowanych wojownik\u00f3w w parlamencie i rz\u0105dzie.<\/p>\n

Komitet antywojenny chce pokaza\u0107 Rosjanom z daleka, kim b\u0119dzie nowa rosyjska elita rz\u0105dz\u0105ca. M\u00f3wcy podkre\u015blaj\u0105: Potencjalna spo\u0142eczna si\u0142a wybuchowa by\u0142aby ogromna, gdyby ludzie zrozumieli, \u017ce wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 rz\u0105dzeni przez „brutalnych przest\u0119pc\u00f3w, alkoholik\u00f3w i biedak\u00f3w z prowincjonalnych miast”, kt\u00f3rzy walczyli na wschodzie Ukrainy. Cz\u0142onkowie opozycji na sali nazywaj\u0105 to „wyborcz\u0105 operacj\u0105 specjaln\u0105”. Poniewa\u017c wybory, nawet w dyktaturach, zawsze gwarantuj\u0105 szans\u0119 na przewr\u00f3t i zmian\u0119.<\/p>\n

Zwolennicy Julii Nawalnej ca\u0142kowicie zagin\u0119li<\/p>\n

Na obiad s\u0105 kanapki z kurczakiem, guacamole i creme brulee. O\u017cywiona i serdeczna wymiana zda\u0144 nie mo\u017ce jednak przes\u0142oni\u0107 faktu, \u017ce rosyjska opozycja jest nie tylko nieliczna, ale i wewn\u0119trznie podzielona. Zwolennicy Julii Nawalnej, wdowy po zamordowanym przeciwniku re\u017cimu Aleksieju Nawalnym<\/a>, s\u0105 ca\u0142kowicie nieobecni, podobnie jak bliska jej Fundacja Walki z Korupcj\u0105 (FBK).<\/p>\n

\"Julia<\/p>\n

Julia Nawalna podczas kongresu Partii Europejskich Socjalist\u00f3w. Amsterdam, 18 pa\u017adziernika 2025 r.EPA\/DINGENA MOL \/ PAP<\/p>\n

FBK regularnie ujawnia skandale korupcyjne w Rosji i sceptycznie podchodzi do za\u0142o\u017cyciela komitetu, Chodorkowskiego. Wyr\u00f3s\u0142 on na potentata naftowego i oligarch\u0119 w chaotycznych latach po upadku komunizmu i by\u0142 jednym z najbogatszych ludzi w Rosji na pocz\u0105tku XXI w. FBK oskar\u017ca go o stosowanie nieuczciwych metod i bycie cz\u0119\u015bci\u0105 elity oligarchicznej, z powodu kt\u00f3rej cierpi dzi\u015b Rosja.<\/p>\n

Obecnych na konferencji \u0142\u0105czy wrogo\u015b\u0107 wobec Putina. Jednak powody tego s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne: dla libertaria\u0144skich nurt\u00f3w opozycji, takich jak odnosz\u0105cy sukcesy rosyjscy przedsi\u0119biorcy, wojna w Ukrainie jest z\u0142a dla biznesu. Demokraci, z drugiej strony, gardz\u0105 autorytaryzmem, militaryzacj\u0105 i izolacj\u0105 na \u015bwiecie. Zorientowani na Zach\u00f3d arty\u015bci i pisarze s\u0105 ura\u017ceni w\u0105sko\u015bci\u0105 i intelektualnym odr\u0119twieniem, kt\u00f3re zapanowa\u0142o w Rosji. Inni kieruj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie wsp\u00f3\u0142czuciem i odraz\u0105 wobec zbrodni wojennych pope\u0142nionych przez rosyjsk\u0105 armi\u0119 w Ukrainie.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 opozycji jest skrajnie prawicowa, np. „Rosyjski Korpus Ochotniczy”<\/a>, batalion, kt\u00f3ry walczy rami\u0119 w rami\u0119 z Ukrai\u0144cami przeciwko rosyjskiej armii. Nienawidz\u0105 Putina, poniewa\u017c przelewa rosyjsk\u0105 krew bez potrzeby. Wasilij Kriuszenko z kierownictwa Korpusu uda\u0142 si\u0119 do Brukseli, aby wezwa\u0107 do uczczenia minut\u0105 ciszy poleg\u0142ych w wojnie. Ultraprawicowi bojownicy s\u0105 kontrowersyjni w opozycji, ale wielu z nich nie chce rozwodzi\u0107 si\u0119 nad r\u00f3\u017cnicami ideologicznymi: ka\u017cda pomocna d\u0142o\u0144 jest potrzebna w walce z Putinem.<\/p>\n

Po po\u0142udniu na scenie pojawi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c esto\u0144ski polityk Eerik-Niiles Kross. Om\u00f3wi z uczestnikami nowo utworzon\u0105 platform\u0119 dialogu w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy, kt\u00f3ra ma na celu zintensyfikowanie kontakt\u00f3w mi\u0119dzy UE a rosyjskimi si\u0142ami demokratycznymi. Kross jest punktem kontaktowym dla rosyjskiej opozycji w ramach tej platformy. Wszystkie strony podkre\u015blaj\u0105, jak wa\u017cny jest dialog.<\/p>\n

Na Zachodzie wci\u0105\u017c s\u0142ycha\u0107 putinowsk\u0105 propagand\u0119<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej tematem jest kremlowska propaganda i sposoby jej zwalczania. Jeden z m\u00f3wc\u00f3w narzeka, \u017ce Zach\u00f3d nie jest odporny na rosyjskie fake newsy. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce wsiadasz do taks\u00f3wki w Londynie lub Pary\u017cu, a kierowca nagle zaczyna m\u00f3wi\u0107 o tym, dlaczego Putin jest tak dobrym politykiem? Nic dziwnego: Kreml wyda\u0142 w zesz\u0142ym roku prawie 1,5 mld dol. [ok. 55 mld z\u0142] na propagand\u0119, jak zauwa\u017ca jeden z m\u00f3wc\u00f3w.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Inny wzywa do uwolnienia rosyjskich \u015brodk\u00f3w zamro\u017conych na kontach w UE. Gdyby tylko 1 promil z tych miliard\u00f3w zosta\u0142 przekazany dziennikarstwu na uchod\u017astwie, mo\u017cna by sfinansowa\u0107 ca\u0142\u0105 armi\u0119 „kontrpropagandyst\u00f3w”. Zamiast tego wi\u0119kszo\u015b\u0107 medi\u00f3w emigracyjnych stoi w obliczu za\u0142amania finansowego. Wkr\u00f3tce nikt nie b\u0119dzie prostowa\u0142 fake news\u00f3w Kremla.<\/p>\n

Inni cz\u0142onkowie opozycji zastanawiali si\u0119 nad pierwszymi 100 dniami po Putinie. Prawnicy opracowali „przej\u015bciow\u0105 jurysdykcj\u0119”, strategi\u0119 demokratycznego przekazania w\u0142adzy.<\/p>\n

Kolacja odbywa si\u0119 w pobliskiej restauracji. Nastr\u00f3j jest zrelaksowany, karafki wina s\u0105 podawane dooko\u0142a, kelnerzy w po\u015bpiechu podaj\u0105 \u0142ososia i krewetki. Jako danie g\u0142\u00f3wne na talerzach go\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie szasz\u0142yki mi\u0119sa, wieprzowina szablasta i wo\u0142owina pieczona we krwi.<\/p>\n

G\u0142osy si\u0119 mieszaj\u0105, jest gwarno. Jeden z nich opowiada o zesz\u0142orocznej wielkiej wymianie wi\u0119\u017ani\u00f3w. By\u0142 jedn\u0105 z 16 os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y zwolnione z rosyjskich wi\u0119zie\u0144. Inny opowiada, jak zosta\u0142 aresztowany przez s\u0142u\u017cby specjalne na lotnisku w Moskwie. M\u0142oda Rosjanka mieszkaj\u0105ca w Wilnie zachwyca si\u0119 tym, jak uspokajaj\u0105ca jest obecno\u015b\u0107 tak wielu niemieckich \u017co\u0142nierzy w kraju. \u2014 Kiedy widz\u0119 niemiecki odrzutowiec na niebie, wiem, \u017ce nie jeste\u015bmy bezbronni.<\/p>\n

Trzej starsi m\u0119\u017cczy\u017ani zapewniaj\u0105 si\u0119 nawzajem, \u017ce ludzie w Rosji s\u0105 w wielu przypadkach niezadowoleni z Putina. To zbiorowe niezadowolenie trzeba po prostu kultywowa\u0107 i dalej podsyca\u0107. W pewnym momencie punkt krytyczny zostanie przekroczony. Zawsze tak by\u0142o w przypadku dyktatur. I wtedy w ko\u0144cu nadejd\u0105 zmiany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W hotelu konferencyjnym w centrum Brukseli, zaledwie kilka minut spacerem od Parlamentu Europejskiego, tocz\u0105 si\u0119 dyskusje w j\u0119zyku…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":88172,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,76,238,34,35,18657,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,20722,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-88171","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-julia_nawalna","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-michail_chodorkowski","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-wladimir_kara_murza","31":"tag-wladimir_putin","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115503189723792350","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88171\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}