{"id":88500,"date":"2025-11-06T17:50:12","date_gmt":"2025-11-06T17:50:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/88500\/"},"modified":"2025-11-06T17:50:12","modified_gmt":"2025-11-06T17:50:12","slug":"zelenski-zamienia-sie-w-dyktatora-wielki-test-dla-demokracji-w-ukrainie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/88500\/","title":{"rendered":"Ze\u0142enski zamienia si\u0119 w dyktatora? Wielki test dla demokracji w Ukrainie"},"content":{"rendered":"

UE chwali, ale tak\u017ce ostrzega. W opublikowanym we wtorek raporcie o post\u0119pach Kijowa Bruksela pisze o „bezprecedensowych reformach w Ukrainie pomimo wojny”, ale tak\u017ce o „rosn\u0105cym ryzyku erozji demokracji”.<\/p>\n

To zdanie zapada w pami\u0119\u0107. Kraj, kt\u00f3ry walczy o wolno\u015b\u0107 i samostanowienie, jest podejrzewany o podwa\u017canie demokracji na w\u0142asnym podw\u00f3rku. A to stawia w centrum uwagi pytanie, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142o maskowane przez ha\u0142as wojny: gdzie naprawd\u0119 stoi Ukraina? Czy prezydent Wo\u0142odimir Ze\u0142enski nadal jest gwarantem demokratycznych warto\u015bci, czy te\u017c potwierdzaj\u0105 si\u0119 ostrze\u017cenia jego rywala, Petra Poroszenki, o pe\u0142zaj\u0105cej koncentracji w\u0142adzy?<\/p>\n

W wywiadzie dla POLITICO<\/a> by\u0142y prezydent otwarcie ostrzega: „walcz\u0105c z rosyjsk\u0105 autokracj\u0105, nie mo\u017cemy pozwoli\u0107 sobie na dryfowanie w kierunku autokratycznych praktyk w naszym kraju”. W tym \u015bwietle konflikt w Kijowie nie wydaje si\u0119 ju\u017c tylko sporem mi\u0119dzy dwoma przeciwnikami politycznymi, ale walk\u0105 o demokratyczn\u0105 dusz\u0119 kraju znajduj\u0105cego si\u0119 w stanie wyj\u0105tkowym. Czy Ze\u0142enski staje si\u0119 autokrat\u0105?<\/p>\n

Jaki jest dzi\u015b stan ukrai\u0144skiej demokracji?<\/p>\n

Ze\u0142enski i ukrai\u0144ski rz\u0105d dzia\u0142aj\u0105 w stanie wojennym. To zmienia wszystko. Konkurencja polityczna jest oficjalnie zawieszona, og\u00f3lnokrajowe wybory nie mog\u0105 si\u0119 odby\u0107. Miliony Ukrai\u0144c\u00f3w mieszkaj\u0105 za granic\u0105, \u017co\u0142nierze s\u0105 na froncie, a kampanie wyborcze nie s\u0105 uwa\u017cane za dopuszczalne.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie niewielka Rada Bezpiecze\u0144stwa decyduje o kluczowych kwestiach, cz\u0119sto bez debaty parlamentarnej. Wszystko to jest zrozumia\u0142e w warunkach wojennych, ale nie jest ca\u0142kowicie uzasadnione. UE stwierdza w raporcie, \u017ce stan wojenny „nie powinien by\u0107 rozumiany jako przepustka do ingerencji w podzia\u0142 w\u0142adzy i wolno\u015b\u0107 medi\u00f3w”. Innymi s\u0142owy: stan wyj\u0105tkowy? Tak, ale nie bez kontroli.<\/p>\n

Ukraina nie jest autokracj\u0105. Najwa\u017cniejszym dowodem na to jest fakt, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 si\u0142y opozycyjne. Kiedy latem rz\u0105d pr\u00f3bowa\u0142 pozbawi\u0107 organy antykorupcyjne ich uprawnie\u0144 i mianowa\u0107 lojalnych s\u0119dzi\u00f3w, ludzie wyszli na ulice<\/a>. Organizacje pozarz\u0105dowe, takie jak Centrum Dzia\u0142a\u0144 Antykorupcyjnych, media \u015bledcze, takie jak „Ukrai\u0144ska Prawda” i partnerzy mi\u0119dzynarodowi wywarli ogromn\u0105 presj\u0119. Rz\u0105d musia\u0142 si\u0119 wycofa\u0107. S\u0105dy r\u00f3wnie\u017c wstrzyma\u0142y decyzje wydane przez Kancelari\u0119 Prezydenta. To w\u0142a\u015bnie ten op\u00f3r \u2014 i jego efekt \u2014 sprawia, \u017ce Ukraina zasadniczo r\u00f3\u017cni si\u0119 od rz\u0105d\u00f3w autokratycznych.<\/p>\n

Niemniej jednak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w\u0142adza staje si\u0119 coraz bardziej skoncentrowana wok\u00f3\u0142 prezydenta. Procesy decyzyjne s\u0105 kierowane przez ma\u0142y kr\u0105g wok\u00f3\u0142 Ze\u0142enskiego i jego pot\u0119\u017cnego szefa kancelarii, Andrija Jermaka<\/a>. Gubernatorzy, szefowie medi\u00f3w, s\u0119dziowie: wiele kluczowych stanowisk jest obsadzonych przez lojalist\u00f3w.<\/p>\n

\"Andrij<\/p>\n

Andrij Jermak, szef Kancelarii Prezydenta Ukrainy, i Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski. Warszawa, 15 stycznia 2025 r.Sergei GAPON \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

Krytycy, tacy jak by\u0142y prezydent Poroszenko, s\u0105 obj\u0119ci \u015bledztwem, nie mog\u0105 podr\u00f3\u017cowa\u0107 i m\u00f3wi\u0105 o „ukierunkowanej eliminacji przeciwnik\u00f3w politycznych”. Ze\u0142enski odrzuca te zarzuty i nazywa „odpowiedzialno\u015bci\u0105 w trakcie wojny”: nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na „chaos, ego i osobiste gry o w\u0142adz\u0119”. Obie perspektywy opisuj\u0105 ten sam rozw\u00f3j: rz\u0105d, kt\u00f3ry postrzega kontrol\u0119 jako strategi\u0119 przetrwania i opozycj\u0119, kt\u00f3ra uznaje to za pocz\u0105tek autorytarnego odruchu.<\/p>\n

Wa\u017cny test dla Ukrainy \u2014 pa\u0144stwa, kt\u00f3re i tak znajduje si\u0119 pod ci\u0105g\u0142\u0105 presj\u0105<\/p>\n

Ukraina nie stoi na kraw\u0119dzi dyktatury. Znajduje si\u0119 jednak w punkcie, w kt\u00f3rym stan wyj\u0105tkowy mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 now\u0105 normalno\u015bci\u0105. Demokracja \u017cyje, ale jest wystawiona na pr\u00f3b\u0119.<\/p>\n

Ostatecznie wszystko zale\u017cy od dw\u00f3ch pyta\u0144: czy wybory, podzia\u0142 w\u0142adzy, wolno\u015b\u0107 medi\u00f3w i konkurencja polityczna zostan\u0105 w pe\u0142ni przywr\u00f3cone po wojnie? I czy Ze\u0142enskiemu uda si\u0119 prowadzi\u0107 wojn\u0119, nie broni\u0105c w\u0142asnej w\u0142adzy kosztem demokracji? To si\u0119 dopiero oka\u017ce. Bruksela sformu\u0142owa\u0142a w tym celu wymierny warunek: jedynie pa\u0144stwo, kt\u00f3re broni „nie tylko terytorialnej, ale i instytucjonalnej suwerenno\u015bci” mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 UE.<\/p>\n

Ostrze\u017cenia Poroszenki i raport UE s\u0105 testem dla kraju, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie walczy o wolno\u015b\u0107, przetrwanie i wiarygodno\u015b\u0107. Do tej pory Ze\u0142enski by\u0142 zar\u00f3wno symbolem oporu, jak i architektem w\u0142adzy, kt\u00f3ra coraz bardziej organizuje si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego. To, czy doprowadzi to do stabilno\u015bci czy zale\u017cno\u015bci, nie rozstrzygnie si\u0119 na polu bitwy. Zadecyduj\u0105 o tym instytucje, kt\u00f3re wci\u0105\u017c istniej\u0105 i te, kt\u00f3re trzeba b\u0119dzie odbudowa\u0107 po wojnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"UE chwali, ale tak\u017ce ostrzega. W opublikowanym we wtorek raporcie o post\u0119pach Kijowa Bruksela pisze o „bezprecedensowych reformach…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":88501,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[13732,56,32,33,27,76,34,35,28,31,48,25,46,19332,40,41,47,80,29,30,415,86,26,309,82,83,84],"class_list":{"0":"post-88500","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-andrij_jermak","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-petro_poroszenko","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-ukraina","29":"tag-unia_europejska","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-wolodymyr_zelenski","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115504023174818285","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88500"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88500\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}