UE\/2024\/1275<\/a>) to jedno z kluczowych narz\u0119dzi unijnej polityki klimatycznej. Jej celem jest stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych w sektorze budownictwa \u2013 obszarze, kt\u00f3ry odpowiada za blisko 40 procent ca\u0142kowitego zu\u017cycia energii w Unii Europejskiej i za jedn\u0105 trzeci\u0105 emisji gaz\u00f3w cieplarnianych.<\/p>\nW praktyce nowe przepisy maj\u0105 doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej w 2040 roku w budynkach mieszkalnych i u\u017cyteczno\u015bci publicznej nie b\u0119d\u0105 ju\u017c u\u017cywane \u017cadne kot\u0142y zasilane paliwami kopalnymi. Ale zamiast radykalnego zakazu, Bruksela wprowadza strategi\u0119 krok po kroku: najpierw koniec dotacji w 2025 roku, potem ograniczenia przy modernizacjach po 2030 roku, a\u017c wreszcie ca\u0142kowite wycofanie w horyzoncie 2040 r.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Wytyczne Komisji Europejskiej podkre\u015blaj\u0105 przy tym, \u017ce o tym, czy urz\u0105dzenie jest traktowane jako kocio\u0142 \u201ekopalny\u201d, decyduje rodzaj paliwa, a nie sama technologia. To istotna r\u00f3\u017cnica, bo oznacza, \u017ce gazowy piec zasilany np. biometanem albo zielonym wodorem wci\u0105\u017c b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 uznawany za urz\u0105dzenie odnawialne i zgodne z unijnymi normami.<\/p>\n
EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) to unijna dyrektywa, kt\u00f3ra ma na celu popraw\u0119 charakterystyki energetycznej budynk\u00f3w, zmniejszenie zu\u017cycia energii i redukcj\u0119 emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Wprowadza wymogi dotycz\u0105ce projektowania, budowy i modernizacji, promuj\u0105c rozw\u00f3j budynk\u00f3w o niskim zu\u017cyciu energii (ZEB) oraz instalacje odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, w tym Polska, maj\u0105 obowi\u0105zek wdro\u017cenia jej przepis\u00f3w, a Polska ma na to czas do maja 2026 r.<\/p>\n
Od 2030 roku \u2013 tylko ogrzewanie z OZE lub w hybrydzie<\/p>\n
Prawdziwy prze\u0142om nast\u0105pi w 2030 roku. Zgodnie bowiem z artyku\u0142em 7 dyrektywy: \u201ePa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zapewniaj\u0105, aby nowe budynki by\u0142y budynkami bezemisyjnymi zgodnie z art. 11:
a) od dnia 1 stycznia 2028 r. \u2013 w przypadku nowych budynk\u00f3w b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 instytucji publicznych; oraz
b) od dnia 1 stycznia 2030 r. \u2013 w przypadku wszystkich nowych budynk\u00f3w\u201d. A zatem wszystkie nowe budynki w UE b\u0119d\u0105 musia\u0142y by\u0107 zeroemisyjne \u2013 czyli takie, kt\u00f3re nie generuj\u0105 emisji CO\u2082 wynikaj\u0105cych z u\u017cywania paliw kopalnych na miejscu. Oznacza to, \u017ce w nowo powstaj\u0105cych domach wci\u0105\u017c b\u0119dzie mo\u017cna instalowa\u0107 kot\u0142y gazowe, ale tylko w systemach \u0142\u0105czonych z odnawialnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii.<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej b\u0119dzie to po\u0142\u0105czenie z pomp\u0105 ciep\u0142a, panelami fotowoltaicznymi lub kolektorami s\u0142onecznymi. Takie rozwi\u0105zania ju\u017c dzi\u015b s\u0105 coraz popularniejsze \u2013 daj\u0105 nie tylko oszcz\u0119dno\u015bci, ale tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo na wypadek wzrostu cen paliw kopalnych.<\/p>\n
W przypadku istniej\u0105cych budynk\u00f3w, po 2030 roku nadal b\u0119dzie mo\u017cna naprawia\u0107 i wymienia\u0107 dotychczasowe urz\u0105dzenia grzewcze, o ile nie dosz\u0142o do pe\u0142nej modernizacji energetycznej budynku. W\u0142a\u015bnie ten element ma kluczowe znaczenie \u2013 po g\u0142\u0119bokiej termomodernizacji (czyli z wymian\u0105 okien, izolacj\u0105 \u015bcian i dachu, modernizacj\u0105 instalacji) nie b\u0119dzie ju\u017c mo\u017cna montowa\u0107 tradycyjnych kot\u0142\u00f3w gazowych bez udzia\u0142u OZE.<\/p>\n
Czy gaz odnawialny uratuje piece?<\/p>\n
Dla bran\u017cy gazowej decyzje Brukseli nie oznaczaj\u0105 ko\u0144ca \u015bwiata. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 otwieraj\u0105 drzwi do nowych inwestycji w tzw. zielone paliwa gazowe, takie jak biometan czy wod\u00f3r. Komisja Europejska jednoznacznie stwierdzi\u0142a bowiem, \u017ce kot\u0142y zasilane paliwami odnawialnymi nie b\u0119d\u0105 obj\u0119te \u017cadnymi ograniczeniami nawet po 2030 roku. Oznacza to, \u017ce je\u015bli technologia i infrastruktura pozwol\u0105, kot\u0142y gazowe b\u0119d\u0105 mog\u0142y nadal dzia\u0142a\u0107 \u2013 tyle \u017ce z innym paliwem.<\/p>\n
Biometan ju\u017c dzi\u015b jest wytwarzany w coraz wi\u0119kszej liczbie biogazowni w Polsce, a wod\u00f3r uznawany jest za paliwo przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re w d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0107 gaz ziemny. Problemem pozostaje jednak skala \u2013 sie\u0107 przesy\u0142owa i dystrybucyjna musi zosta\u0107 dostosowana do nowych mieszanek gazowych, a sam proces transformacji wymaga ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych i czasu.<\/p>\n
Budynki zeroemisyjne \u2013 co to w\u0142a\u015bciwie znaczy?<\/p>\n
Poj\u0119cie \u201ebudynek zeroemisyjny\u201d (ZEB \u2013 Zero Emission Building) jest jednym z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych w unijnych dokumentach, ale te\u017c jednym z najbardziej niejednoznacznych. W definicji zawartej w artyku\u0142ach 2 dyrektywy czytamy: \u201eBudynek bezemisyjny oznacza budynek o bardzo wysokiej charakterystyce energetycznej okre\u015blonej zgodnie z za\u0142\u0105cznikiem I, wymagaj\u0105cy zerowej lub bardzo ma\u0142ej ilo\u015bci energii, niewytwarzaj\u0105cy na miejscu emisji dwutlenku w\u0119gla z paliw kopalnych i wytwarzaj\u0105cy zerowe lub bardzo ma\u0142e ilo\u015bci operacyjnych emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, zgodnie z art. 11\u201d. W uproszczeniu oznacza ono, \u017ce bilans energetyczny takiego budynku jest r\u00f3wny zero \u2013 ilo\u015b\u0107 energii zu\u017cywanej do ogrzewania, ch\u0142odzenia i o\u015bwietlenia musi by\u0107 r\u00f3wnowa\u017cona energi\u0105 wytwarzan\u0105 z OZE na miejscu lub w jego bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie.<\/p>\n
W praktyce osi\u0105gni\u0119cie tego standardu oznacza, \u017ce budynek powinien by\u0107 maksymalnie energooszcz\u0119dny, szczelny, dobrze izolowany, a jego systemy grzewcze i wentylacyjne \u2013 zintegrowane z panelami s\u0142onecznymi, pomp\u0105 ciep\u0142a czy systemem odzysku ciep\u0142a.<\/p>\n
Kot\u0142y gazowe w takich budynkach b\u0119d\u0105 mog\u0142y funkcjonowa\u0107 jedynie jako wsparcie, o ile spalaj\u0105 biogaz lub inny rodzaj bioenergii. Energia wytwarzana poza budynkiem \u2013 nawet je\u015bli jest odnawialna \u2013 b\u0119dzie traktowana jako tzw. \u201eenergia zdalna\u201d. To poj\u0119cie nie ma jeszcze jednoznacznej definicji prawnej, dlatego budzi sporo kontrowersji i zapewne stanie si\u0119 jednym z gor\u0119tszych temat\u00f3w przy implementacji dyrektywy do polskiego prawa.<\/p>\n
Polska na tle Europy \u2013 gdzie jeste\u015bmy dzi\u015b?<\/p>\n
W Polsce kot\u0142y gazowe pozostaj\u0105 najpopularniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em ogrzewania w nowoczesnych domach jednorodzinnych. Szacuje si\u0119, \u017ce dzia\u0142a ich oko\u0142o 3,5 miliona, a liczba ta wci\u0105\u017c ro\u015bnie \u2013 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki programom dofinansowa\u0144. Jednak wraz z wej\u015bciem w \u017cycie nowych wytycznych Komisji Europejskiej, programy takie jak \u201eCzyste Powietrze\u201d b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 dostosowane.<\/p>\n
Ju\u017c dzi\u015b rz\u0105d zapowiada, \u017ce dop\u0142aty do kot\u0142\u00f3w gazowych wkr\u00f3tce znikn\u0105 lub zostan\u0105 ograniczone wy\u0142\u0105cznie do rozwi\u0105za\u0144 hybrydowych \u2013 np. pompa ciep\u0142a + kocio\u0142 kondensacyjny. W praktyce mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce od 2025 roku inwestorzy, kt\u00f3rzy planuj\u0105 wymian\u0119 pieca, b\u0119d\u0105 mieli do wyboru wy\u0142\u0105cznie technologie wykorzystuj\u0105ce odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii.<\/p>\n
Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce Polska stoi przed ogromnym wyzwaniem. Z jednej strony, sie\u0107 gazowa obejmuje miliony gospodarstw domowych, z drugiej \u2013 udzia\u0142 odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 w bilansie energetycznym kraju wci\u0105\u017c jest zbyt niski. Do 2030 roku konieczne b\u0119dzie nie tylko zwi\u0119kszenie liczby instalacji OZE, ale r\u00f3wnie\u017c modernizacja infrastruktury, kt\u00f3ra pozwoli na wprowadzenie gaz\u00f3w odnawialnych do systemu.<\/p>\n
Co to oznacza dla przeci\u0119tnego w\u0142a\u015bciciela domu?<\/p>\n
Dla przeci\u0119tnego Kowalskiego kluczowe jest jedno: nie trzeba niczego wymienia\u0107 na si\u0142\u0119. \u017badne przepisy nie nakazuj\u0105 demonta\u017cu dzia\u0142aj\u0105cego pieca gazowego. Jednak planuj\u0105c remont lub budow\u0119 nowego domu, warto ju\u017c teraz my\u015ble\u0107 o rozwi\u0105zaniach zgodnych z unijnym kierunkiem.<\/p>\n
Po pierwsze \u2013 dotacje na kot\u0142y gazowe wkr\u00f3tce znikn\u0105, wi\u0119c zakup takiego urz\u0105dzenia za kilka lat b\u0119dzie w pe\u0142ni finansowany z w\u0142asnej kieszeni. Po drugie \u2013 inwestuj\u0105c dzi\u015b w system hybrydowy (np. pomp\u0119 ciep\u0142a z gazowym wsparciem lub z panelami PV), zyskujesz nie tylko bezpiecze\u0144stwo energetyczne, ale i odporno\u015b\u0107 na przysz\u0142e regulacje.<\/p>\n
Po trzecie \u2013 zmienia si\u0119 spos\u00f3b, w jaki oceniana b\u0119dzie efektywno\u015b\u0107 energetyczna budynk\u00f3w. Nowe przepisy zak\u0142adaj\u0105, \u017ce ka\u017cdy budynek b\u0119dzie musia\u0142 mie\u0107 \u201epaszport energetyczny\u201d, a w d\u0142u\u017cszej perspektywie \u2013 tak\u017ce stopniowo osi\u0105ga\u0107 wy\u017csze klasy efektywno\u015bci. Dla w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci oznacza to, \u017ce energooszcz\u0119dne domy b\u0119d\u0105 po prostu wi\u0119cej warte na rynku.<\/p>\n
2040 \u2013 graniczny rok dla kot\u0142\u00f3w na paliwa kopalne<\/p>\n
Komisja Europejska chce, by do 2040 roku paliwa kopalne zosta\u0142y ca\u0142kowicie wycofane z ogrzewnictwa. To nie b\u0119dzie jednak zakaz z dnia na dzie\u0144. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie maj\u0105 opracowa\u0107 w\u0142asne plany odchodzenia od gazu, ropy i w\u0119gla w sektorze budynk\u00f3w, dostosowane do lokalnych warunk\u00f3w gospodarczych i technologicznych.<\/p>\n
W Polsce oznacza to konieczno\u015b\u0107 stworzenia sp\u00f3jnej strategii transformacji energetycznej budownictwa \u2013 z jednej strony wspieraj\u0105cej obywateli, a z drugiej, zach\u0119caj\u0105cej do inwestycji w nowe technologie. Nie wystarczy bowiem samo zakazanie starych piec\u00f3w \u2013 potrzebne s\u0105 realne alternatywy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dost\u0119pne finansowo i technicznie dla przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca.<\/p>\n
W dyrektywie EPBD zapisano: \u201eKa\u017cdy krajowy plan renowacji budynk\u00f3w zawiera (…) plan dzia\u0142ania z ustalonymi na poziomie krajowym celami i mierzalnymi wska\u017anikami post\u0119p\u00f3w, w tym dotycz\u0105cymi zmniejszania liczby os\u00f3b dotkni\u0119tych ub\u00f3stwem energetycznym, z my\u015bl\u0105 o realizacji celu osi\u0105gni\u0119cia neutralno\u015bci klimatycznej do 2050 r., aby zapewni\u0107 wysok\u0105 efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i dekarbonizacj\u0119 krajowych zasob\u00f3w budowlanych oraz przekszta\u0142cenie istniej\u0105cych budynk\u00f3w w budynki bezemisyjne do 2050 r.\u201d.<\/p>\n
Przysz\u0142o\u015b\u0107 ogrzewania \u2013 nieunikniona transformacja<\/p>\n
To, co dzi\u015b wydaje si\u0119 jedynie \u201ezaleceniem\u201d, w perspektywie najbli\u017cszych pi\u0119tnastu lat stanie si\u0119 standardem. Ju\u017c teraz bran\u017ca grzewcza przygotowuje si\u0119 na er\u0119 pomp ciep\u0142a, system\u00f3w hybrydowych i biogazu. Wraz z rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 prosument\u00f3w i rozwojem magazynowania energii, ogrzewanie stanie si\u0119 coraz bardziej lokalne, zintegrowane i inteligentne.<\/p>\n
Dla wielu dom\u00f3w przej\u015bcie na OZE mo\u017ce oznacza\u0107 obni\u017cenie rachunk\u00f3w za energi\u0119, ale te\u017c wi\u0119ksz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od dostawc\u00f3w paliw kopalnych. Dla pa\u0144stw \u2013 szans\u0119 na ograniczenie emisji i zwi\u0119kszenie bezpiecze\u0144stwa energetycznego.<\/p>\n
Podstawa prawna: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024\/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"rozwi\u0144 > W ci\u0105gu najbli\u017cszych lat ogrzewanie dom\u00f3w w ca\u0142ej Unii Europejskiej czeka prawdziwa rewolucja. Cho\u0107 Komisja Europejska…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":88689,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,9315,1765,20832,42,38,40,39,41,104],"class_list":{"0":"post-88688","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-ogrzewanie","11":"tag-oze","12":"tag-piec-gazowy","13":"tag-pl","14":"tag-poland","15":"tag-polish","16":"tag-polska","17":"tag-polski","18":"tag-unia-europejska"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115504432151547414","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88688\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}