Putin celowo doprowadzi\u0142 kraj do takiego stanu, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi [nie licz\u0105c znacznej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w du\u017cych miast] nie widzi dla siebie \u017cadnych perspektyw w rosyjskiej rzeczywisto\u015bci. Inni maj\u0105 \u017cyciowe problemy i nie maj\u0105 wyj\u015bcia \u2014 w\u0142adza sama po nich przychodzi. I wcale nie trzeba zej\u015b\u0107 na drog\u0119 przest\u0119pcz\u0105, by us\u0142ysze\u0107 pukanie do drzwi.<\/p>\n
Kreml doskonale zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce pozbywanie si\u0119 tych ludzi w trakcie agresji przeciwko s\u0105siedniemu krajowi w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do ekonomicznej lub spo\u0142ecznej degradacji Rosji.<\/p>\n
Po wojnie powr\u00f3c\u0105 obecni „wykluczeni” \u2014 ludzie, dla kt\u00f3rych zab\u00f3jstwa i \u015bmier\u0107 sta\u0142y si\u0119 sensem \u017cycia. Spo\u0142ecze\u0144stwo to b\u0119dzie musia\u0142o prze\u017cywa\u0107 konsekwencje obecnej katastrofy spo\u0142ecznej i moralnej nie kr\u00f3cej ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesny Zach\u00f3d prze\u017cywa echo i nast\u0119pstwa kolonializmu. W\u0142a\u015bnie to stanie si\u0119 g\u0142\u00f3wnym dziedzictwem W\u0142adimira Putina i najpowa\u017cniejszym problemem Rosji XXI w.<\/p>\n
Niedawno w rosyjskoj\u0119zycznej cz\u0119\u015bci internetu wybuch\u0142a dyskusja, czy rosyjscy \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy \u015bwiadomie i za pieni\u0105dze zabijaj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w s\u0105siedniego kraju, zas\u0142uguj\u0105 na zrozumienie i wsp\u00f3\u0142czucie \u2014 przy czym uczestnicy debaty cz\u0119sto wyra\u017cali przeciwstawne pogl\u0105dy.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie pojawi\u0142y si\u0119 mro\u017c\u0105ce krew w \u017cy\u0142ach materia\u0142y opisuj\u0105ce, jak jedna cz\u0119\u015b\u0107 tych najemnik\u00f3w z sadystyczn\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 „zeruje” drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. T\u0142em dla tego wszystkiego by\u0142y doniesienia agencji informacyjnych, kt\u00f3re dzie\u0144 po dniu opowiada\u0142y o ci\u0105g\u0142ym wzro\u015bcie cz\u0119stotliwo\u015bci i sile rosyjskich atak\u00f3w na Ukrain\u0119, rosn\u0105cej presji na krytycznie wa\u017cnych odcinkach frontu, a nawet o lokalnych sukcesach kremlowskich hord.<\/p>\n
Moralno-etyczna strona problemu nie daje podstaw do dyskusji. Agresywna wojna jest sama w sobie zbrodnicza, ale do jej uczestnik\u00f3w mo\u017cna podchodzi\u0107 z pewn\u0105 wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105, je\u015bli z jednej strony uczestnicz\u0105 w niej pod przymusem, a z drugiej strony nie s\u0105 bezpo\u015brednio zaanga\u017cowani w operacje karne lub ataki na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105.<\/p>\n
W naszym przypadku nie ma nawet potrzeby omawiania drugiego aspektu: ju\u017c od trzech lat, po zako\u0144czeniu „cz\u0119\u015bciowej mobilizacji”, armia rosyjska jest formowana g\u0142\u00f3wnie na zasadzie dobrowolno\u015bci [lub quasi-dobrowolno\u015bci, ale w ka\u017cdym razie nie w spos\u00f3b przymusowy]. Dlatego jedyne, czego mog\u0119 \u017cyczy\u0107 rosyjskim najemnikom w Ukrainie, to niezbyt bolesna, ale nieunikniona \u015bmier\u0107.<\/p>\n
Chcia\u0142bym jednak teraz poruszy\u0107 inny aspekt tej wojny, kt\u00f3ry zazwyczaj pozostaje w cieniu.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku „specjalnej operacji wojskowej” [SWO, tak Kreml nazywa prowadzon\u0105 przez Rosj\u0119 wojn\u0119 w Ukrainie] na froncie zgin\u0119\u0142o ju\u017c co najmniej 220 tys. Rosjan. Komentatorzy pisz\u0105, \u017ce najprawdopodobniej znacznie wi\u0119cej. To strata i dla gospodarki, i dla spo\u0142ecze\u0144stwa. \u2014 i nazywaj\u0105 znacz\u0105cymi stratami poniesionymi przez rosyjsk\u0105 gospodark\u0119 i, szerzej, rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re straci\u0142o tak wiele ludzi. Teza ta wydaje mi si\u0119 do\u015b\u0107 w\u0105tpliwa; uwa\u017cam, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 armii najemnik\u00f3w Putina, utworzonej w latach 2022\u20132025, sk\u0142ada\u0142a si\u0119 i sk\u0142ada si\u0119 z ludzi, kt\u00f3rzy nawet teoretycznie nie s\u0105 potrzebni rosyjskiej gospodarce, a pozbywanie si\u0119 ich w trakcie agresji przeciwko s\u0105siedniemu krajowi w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do ekonomicznej lub spo\u0142ecznej degradacji Rosji.<\/p>\n
Wszystko wskazuje na to, \u017ce w ci\u0105gu nieca\u0142ych czterech lat w dzia\u0142aniach wojennych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 1,5 mln Rosjan. Nikt nie sporz\u0105dzi\u0142 portretu spo\u0142ecznego tych os\u00f3b [mniej wi\u0119cej wiadomo tylko o tych, kt\u00f3rzy z regu\u0142y nie z w\u0142asnej woli znale\u017ali si\u0119 w m\u0142ynie „cz\u0119\u015bciowej mobilizacji” i do kt\u00f3rych poni\u017csze informacje odnosz\u0105 si\u0119 z istotnymi poprawkami], ale wiele wyja\u015bnia si\u0119 na podstawie ankiet przeprowadzonych w ramach prywatnych bada\u0144.<\/p>\n
Ju\u017c w latach 2023\u20132024 odnotowali\u015bmy gwa\u0142towny wzrost wieku os\u00f3b zapisuj\u0105cych si\u0119 do armii jako najemnicy. Raport centrum CASE „Cena \u017cycia”, opublikowany w grudniu 2024 r. i oparty na ankietach przeprowadzonych w\u015br\u00f3d Rosjan, wskazywa\u0142 na maksymaln\u0105 gotowo\u015b\u0107 do udzia\u0142u w wojnie os\u00f3b w wieku powy\u017cej 50 lat; o tym samym m\u00f3wili r\u00f3wnie\u017c sami wojskowi, pocz\u0105wszy od lata 2024 r. [„Po\u0142owa tych, kt\u00f3rzy przychodz\u0105, ma ponad 50 lat, mo\u017ce nawet wi\u0119cej”].<\/p>\n
Wzrost \u015bredniej wieku zwerbowanych wyni\u00f3s\u0142 ok. 10 lat w ci\u0105gu zaledwie roku lub mniej \u2014 mi\u0119dzy pocz\u0105tkiem a drug\u0105 po\u0142ow\u0105 2024 r., kiedy aktywno\u015b\u0107 rekruter\u00f3w i kwoty dodatk\u00f3w regionalnych by\u0142y najwy\u017csze.<\/p>\n
\nNajwyra\u017aniej znaczna cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b dobrowolnie zawieraj\u0105cych umowy to ludzie, kt\u00f3rzy, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, nie widz\u0105 w \u017cyciu innej mo\u017cliwo\u015bci zarobku lub, m\u00f3wi\u0105c dok\u0142adniej, po prostu nie widz\u0105 dla siebie \u017cadnych perspektyw w rosyjskiej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Oznacza to, \u017ce s\u0142u\u017cba w rosyjskiej armii staje si\u0119 dzi\u015b szybko udzia\u0142em os\u00f3b w wieku przedemerytalnym lub tych, kt\u00f3rych odrzuca rynek pracy.<\/p>\n
Jeszcze wcze\u015bniej same w\u0142adze z cynizmem wskaza\u0142y, \u017ce wa\u017cnym kryterium zakwalifikowania si\u0119 do odpowiedniego „kontyngentu” jest niezdolno\u015b\u0107 ekonomiczna ludzi \u2014 nawet tych w m\u0142odszym wieku.<\/p>\n
Dwa lata temu w zaleceniach dotycz\u0105cych rekrutacji, rozpowszechnionych przez aparat pe\u0142nomocnika prezydenta Putina w Centralnym Okr\u0119gu Federalnym, stwierdzono, \u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na osoby maj\u0105ce znaczne zad\u0142u\u017cenie z tytu\u0142u post\u0119powa\u0144 egzekucyjnych; uznane za niewyp\u0142acalne (bankrut\u00f3w) lub wobec kt\u00f3rych toczy si\u0119 post\u0119powanie o uznanie za niewyp\u0142acalne; oficjalnie nieuzyskuj\u0105cych dochod\u00f3w i niep\u0142ac\u0105cych podatk\u00f3w, a tak\u017ce zarejestrowanych w urz\u0119dach pracy.<\/p>\n
\nW po\u0142\u0105czeniu z dobrze znanymi statystykami rekrutacji z najbardziej niekorzystnych ekonomicznie region\u00f3w lub z najg\u0142\u0119bszej rosyjskiej „prowincji” potwierdza si\u0119 oczywisty wniosek, \u017ce nacisk k\u0142adzie si\u0119 na osoby nieuczestnicz\u0105ce w aktywnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Jak wiadomo od pierwszych miesi\u0119cy wojny, najwa\u017cniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em uzupe\u0142nie\u0144 rosyjskiej armii sta\u0142y si\u0119 wi\u0119zienia i kolonie. Od 2021 r. „populacja” m\u0119skich kolonii si\u0119 zmniejszy\u0142a, wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, o 30-40 proc. [lub o 200-250 tys. os\u00f3b], a prawie 90 zak\u0142ad\u00f3w karnych zosta\u0142o zamkni\u0119tych. Znane s\u0105 tysi\u0105ce przypadk\u00f3w wysy\u0142ania na wojn\u0119 os\u00f3b obj\u0119tych dochodzeniem i oskar\u017conych \u2014 mo\u017cliwo\u015b\u0107 umorzenia spraw karnych wobec nich zosta\u0142a zalegalizowana w 2024 r.<\/p>\n
Instrukcje odnosz\u0105 si\u0119 do potencjalnych rekrut\u00f3w r\u00f3wnie\u017c tych, „w stosunku do kt\u00f3rych organy spraw wewn\u0119trznych sprawuj\u0105 nadz\u00f3r administracyjny” oraz „os\u00f3b obj\u0119tych profilaktyczn\u0105 obserwacj\u0105 przez funkcjonariusza policji”.<\/p>\n
\nI cho\u0107 nie nale\u017cy jednoznacznie twierdzi\u0107, \u017ce wszyscy tacy obywatele s\u0105 rzeczywi\u015bcie zatwardzia\u0142ymi przest\u0119pcami \u2014 liczba sfabrykowanych spraw w Rosji jest ogromna, a w warunkach wojny i „popytu” na „mi\u0119so armatnie” wcale si\u0119 nie zmniejsza \u2014 nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w wojsku znajduj\u0105 si\u0119 ludzie o nie najlepszym charakterze moralnym. Poza tym nie by\u0142oby im \u0142atwo znale\u017a\u0107 inne zaj\u0119cie poza s\u0142u\u017cb\u0105 najemn\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Wiadomo o licznych przypadkach werbowania obcokrajowc\u00f3w i migrant\u00f3w zarobkowych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 trafia do wojska poprzez oszustwo lub zastraszanie. Akcent w tym przypadku k\u0142adziony jest oficjalnie na tych, kt\u00f3rzy pope\u0142nili przest\u0119pstwa lub oczekuj\u0105 na deportacj\u0119, a tak\u017ce na tych, w kt\u00f3rych sprawie nie zosta\u0142a podj\u0119ta jeszcze decyzja o przyznaniu obywatelstwa.<\/p>\n
Zorganizowane ob\u0142awy na migrant\u00f3w rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w Rosji ju\u017c latem 2023 r., kiedy efekt „cz\u0119\u015bciowej mobilizacji” ju\u017c si\u0119 wyczerpa\u0142, a „wy\u015bcig o premie” za podpisanie kontrakt\u00f3w jeszcze si\u0119 nie rozpocz\u0105\u0142. Obecnie nie k\u0142adzie si\u0119 tak wyra\u017anego nacisku na t\u0119 grup\u0119.<\/p>\n
\nMo\u017cliwe jednak, \u017ce ponownie znajdzie si\u0119 ona w centrum uwagi, poniewa\u017c tempo rekrutacji spada, a regiony coraz cz\u0119\u015bciej borykaj\u0105 si\u0119 z brakiem pieni\u0119dzy na wyp\u0142at\u0119 premii przy zawieraniu um\u00f3w. Mowa tu o ludziach, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie mog\u0105 [lub nie mogli] zosta\u0107 w\u0142\u0105czeni do rosyjskiej gospodarki.<\/p>\n<\/blockquote>\n
W ostatnim czasie komentatorzy [a nawet blogerzy] zacz\u0119li zauwa\u017ca\u0107, \u017ce kontyngent Rosjan walcz\u0105cych w Ukrainie gwa\u0142townie popada w stan potencjalnej niezdolno\u015bci do pracy \u2014 z powodu szybkiego rozprzestrzeniania si\u0119 niebezpiecznych chor\u00f3b.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku 2022 r. do drugiej po\u0142owy 2023 r. liczba przypadk\u00f3w zaka\u017ce\u0144 wirusem HIV w armii wzros\u0142a 20-krotnie, nawet wed\u0142ug oficjalnych danych \u2014 a ponad 99 proc. z nich dotyczy\u0142o \u017co\u0142nierzy kontraktowych, kt\u00f3rzy [lub za kt\u00f3rych] przedstawiali fa\u0142szywe za\u015bwiadczenia o stanie zdrowia. To samo dotyczy na przyk\u0142ad wirusowego zapalenia w\u0105troby typu C \u2014 w warunkach polowych infekcje rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie szybko, poniewa\u017c lekarze cz\u0119sto nie pobieraj\u0105 krwi do bada\u0144 i u\u017cywaj\u0105 wielokrotnego u\u017cytku narz\u0119dzi medycznych [i nie tylko z tego powodu].<\/p>\n
\nArmia rosyjska zamienia si\u0119 w zbieranin\u0119 ludzi zara\u017conych \u015bmiertelnie niebezpiecznymi chorobami, kt\u00f3rych profilaktyka, a tym bardziej leczenie, nie s\u0105 prowadzone w warunkach bojowych. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tego kontyngentu nigdy nie powr\u00f3ci do dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej, nawet je\u015bli wcze\u015bniej by\u0142a w niej zauwa\u017calna.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Nie b\u0119d\u0119 tutaj m\u00f3wi\u0142 o poziomie wykszta\u0142cenia rosyjskich najemnik\u00f3w; o tym, jaka cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie mia\u0142a rodziny lub odesz\u0142a od rodziny; o rozpowszechnieniu w\u015br\u00f3d nich narkomanii lub alkoholizmu. Nie ma nawet co opowiada\u0107 o skali antyspo\u0142ecznych zachowa\u0144 os\u00f3b, kt\u00f3re wr\u00f3ci\u0142y z wojny tymczasowo lub na sta\u0142e. To, co ju\u017c zosta\u0142o powiedziane powy\u017cej, \u015bwiadczy o tym, \u017ce znaczna [je\u015bli nie wi\u0119ksza] cz\u0119\u015b\u0107 „uczestnik\u00f3w SWO” to ludzie, kt\u00f3rych utrata nie wp\u0142ynie negatywnie ani na rosyjsk\u0105 gospodark\u0119, ani na rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n
\nW\u0142a\u015bnie dlatego od dawna powtarzam, \u017ce wprowadzona od 2022 r. „\u015bmiercionomika” \u2014 system, w kt\u00f3rym wynagrodzenie najemnik\u00f3w za s\u0142u\u017cb\u0119 i \u015bmier\u0107 jest znacznie [a w przypadku os\u00f3b w wieku 45-50 lat \u2014 wielokrotnie] wy\u017csze ni\u017c to, co osoby te mog\u0142yby zarobi\u0107 przed przej\u015bciem na emerytur\u0119 w praktycznie ka\u017cdym realistycznym scenariuszu zatrudnienia \u2014 sta\u0142a si\u0119 ekonomicznym odkryciem W\u0142adimira Putina<\/p>\n<\/blockquote>\n
Pozwala ona Rosjanom zamieni\u0107 swoje nic nieznacz\u0105ce \u017cycie w znacz\u0105cy aktyw finansowy. Nie ma lepszego sposobu na ich wykorzystanie \u2014 jakkolwiek cyniczne mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 \u2014 w dzisiejszej Rosji.<\/p>\n
Nie oznacza to bynajmniej, \u017ce wojna Putina sta\u0142a si\u0119\/stanie si\u0119 dla Rosji swego rodzaju „procesem oczyszczaj\u0105cym”, w kt\u00f3rym zostan\u0105 zmielone r\u00f3\u017cnego rodzaju zdyskredytowane elementy. My\u015bl\u0105c o tym artykule, ci\u0105gle wraca\u0142em do znanej ksi\u0105\u017cki francuskiego filozofa Franza Fanona, wydanej jeszcze w 1961 r. i zatytu\u0142owanej w oryginale Les damnes de la terre [w angielskim t\u0142umaczeniu \u2014 The Wretched of the Earth, w j\u0119zyku rosyjskim s\u0142owa te brzmi\u0105 tak: [Powsta\u0144, przekl\u0119ty!] \u2014 i jest to pierwszy wers komunistycznego hymnu „Mi\u0119dzynarod\u00f3wka”].<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce tej, rozwa\u017caj\u0105c kwesti\u0119 kolonizacji i postkolonializmu oraz oceniaj\u0105c problemy, z kt\u00f3rymi kolonizatorzy i kolonizowani b\u0119d\u0105 musieli si\u0119 zmaga\u0107 przez wiele dziesi\u0119cioleci, autor napisa\u0142, \u017ce podzia\u0142 \u015bwiata na dopuszczonych i odrzuconych oraz wynikaj\u0105ce z tego konsekwencje na d\u0142ugo okre\u015bl\u0105 zar\u00f3wno oblicze ludzko\u015bci, jak i wyzwania, z kt\u00f3rymi b\u0119dzie ona musia\u0142a si\u0119 zmierzy\u0107.<\/p>\n
Co\u015b podobnego dotyczy oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c spo\u0142ecze\u0144stwa rosyjskiego, do kt\u00f3rego po wojnie powr\u00f3c\u0105 obecni „wykluczeni” \u2014 ludzie, dla kt\u00f3rych zab\u00f3jstwa i \u015bmier\u0107 sta\u0142y si\u0119 sensem \u017cycia. Spo\u0142ecze\u0144stwo to, kt\u00f3re b\u0119dzie musia\u0142o prze\u017cywa\u0107 konsekwencje obecnej katastrofy spo\u0142ecznej i moralnej nie kr\u00f3cej ni\u017c wsp\u00f3\u0142czesny Zach\u00f3d prze\u017cywa echo i nast\u0119pstwa kolonializmu, stanie si\u0119 g\u0142\u00f3wnym dziedzictwem W\u0142adimira Putina i najpowa\u017cniejszym problemem Rosji XXI w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Putin celowo doprowadzi\u0142 kraj do takiego stanu, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi [nie licz\u0105c znacznej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w du\u017cych miast]…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":89926,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,244,66,27,67,64,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,62,47,80,29,30,50,26,418,82,83,84,2583],"class_list":{"0":"post-89925","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-ctr_tst","12":"tag-give_me_perspective","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine_2014_","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-onet3","23":"tag-onet3d","24":"tag-onet3d_2i","25":"tag-phx","26":"tag-polish","27":"tag-polski","28":"tag-rosja_kraj_rosjanin_rosjanie_rosjanka_rosjanki","29":"tag-screening_general","30":"tag-swiat","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-v2021","34":"tag-wiadomosci","35":"tag-wladimir_putin_rosyjski_prezydent","36":"tag-world","37":"tag-world-news","38":"tag-worldnews","39":"tag-zolnierze"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}