Wed\u0142ug Chodorkowskiego, kt\u00f3ry od lat przebywa na emigracji, jedynym czynnikiem powstrzymuj\u0105cym Rosj\u0119 przed dalsz\u0105 agresj\u0105 wobec Europy b\u0119dzie przekonanie W\u0142adimira Putina, \u017ce Zach\u00f3d dysponuje realn\u0105 si\u0142\u0105 militarn\u0105 i nie zawaha si\u0119 jej u\u017cy\u0107. Bez tego NATO mo\u017ce by\u0107 nara\u017cone na zagro\u017cenie.<\/p>\n
Podczas zimnej wojny, kt\u00f3ra trwa\u0142a niemal p\u00f3\u0142 wieku, Zwi\u0105zek Radziecki i pa\u0144stwa Zachodu rywalizowa\u0142y o wp\u0142ywy, unikaj\u0105c jednocze\u015bnie otwartego konfliktu w Europie i ryzyka wojny nuklearnej. Dzi\u015b wielu europejskich przyw\u00f3dc\u00f3w i przedstawicieli NATO ostrzega, \u017ce Rosja wraca do polityki „wyniszczania Zachodu”, wykorzystuj\u0105c taktyki wojny hybrydowej<\/a>, by sia\u0107 chaos i kreowa\u0107 podzia\u0142y.<\/p>\n Opozycjonista Kremla Michai\u0142 Chodorkowski przemawia podczas 19. konferencji bezpiecze\u0144stwa Globsec. Praga, Czechy, 1 wrze\u015bnia 2024 r.<\/p>\n Chodorkowski, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 10 lat w rosyjskich koloniach karnych, a obecnie mieszka w Londynie, oceni\u0142, \u017ce zachodnie sankcje nie s\u0105 w stanie realnie zmieni\u0107 kursu Kremla. \u2014 Owszem, wywieraj\u0105 pewn\u0105 presj\u0119<\/a> na rosyjsk\u0105 gospodark\u0119, ale nie spodziewa\u0142bym si\u0119 wi\u0119kszych efekt\u00f3w \u2014 stwierdza.<\/p>\n Podobnie sceptycznie odnosi si\u0119 do trwaj\u0105cej ofensywy ukrai\u0144skich dron\u00f3w<\/a> wymierzonej w rosyjskie rafinerie.<\/p>\n \u2014 Najpot\u0119\u017cniejszy dron, nawet pocisk Tomahawk, mo\u017ce zniszczy\u0107 co najwy\u017cej dwa hektary terenu. Dla por\u00f3wnania typowa rafineria na Syberii zajmuje ok. 1,5 tys. ha.<\/p>\n Skutki tych atak\u00f3w mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do nadepni\u0119cia komu\u015b na odcisk<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 wyja\u015bnia Chodorkowski, by\u0142y w\u0142a\u015bciciel giganta naftowego Jukos i niegdy\u015b najbogatszy cz\u0142owiek w Rosji.<\/p>\n W rzeczywisto\u015bci, jak argumentuje, jedynym momentem, w kt\u00f3rym realnie mo\u017cna by\u0142o os\u0142abi\u0107 Putina, by\u0142y pierwsze dwa lata po rozpocz\u0119ciu inwazji na Ukrain\u0119 \u2014 pod warunkiem \u017ce Rosja ponios\u0142aby w\u00f3wczas wyra\u017an\u0105, militarn\u0105 kl\u0119sk\u0119.<\/p>\n Jak twierdzi Chodorkowski, ta szansa ju\u017c przepad\u0142a.<\/p>\n Dodaje jednak ironicznie: \u2014 W Rosji mamy pewn\u0105 tradycj\u0119. Nasi dyktatorzy zwykle odchodz\u0105 w wieku mi\u0119dzy siedemdziesi\u0105tk\u0105 a osiemdziesi\u0105tk\u0105.<\/p>\n W pa\u017adzierniku Putin sko\u0144czy\u0142 73 lata<\/a>.<\/p>\n W zesz\u0142ym miesi\u0105cu<\/a> rosyjskie w\u0142adze wszcz\u0119\u0142y przeciwko Chodorkowskiemu nowe post\u0119powanie karne, zarzucaj\u0105c mu kierowanie „organizacj\u0105 terrorystyczn\u0105” oraz planowanie zbrojnego przewrotu przy pomocy ukrai\u0144skich formacji paramilitarnych.<\/p>\n W swoim o\u015bwiadczeniu Federalna S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa (FSB) wymieni\u0142a r\u00f3wnie\u017c 22 osoby powi\u0105zane z Rosyjskim Komitetem Antywojennym Chodorkowskiego, grup\u0105 rosyjskich opozycjonist\u00f3w przebywaj\u0105cych na wygnaniu.<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 z nich<\/a> ju\u017c wcze\u015bniej by\u0142a wi\u0119ziona w Rosji lub obj\u0119ta gro\u017ab\u0105 proces\u00f3w politycznych. Na li\u015bcie znale\u017ali si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c naukowcy i przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n Sam Chodorkowski sp\u0119dzi\u0142 10 lat w syberyjskiej kolonii karnej, zanim w 2013 r. zosta\u0142 u\u0142askawiony w g\u0142o\u015bnej sprawie, powszechnie uwa\u017canej za pocz\u0105tek kampanii Putina maj\u0105cej na celu st\u0142umienie sprzeciwu. Chocia\u017c formalnie sprawa dotyczy\u0142a uchylania si\u0119 od p\u0142acenia podatk\u00f3w i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wyw\u0142aszczeniem Jukosu, proces ten zosta\u0142 przede wszystkim potraktowany jako polityczne ostrze\u017cenie dla krytyk\u00f3w Kremla.<\/p>\n Nowe zarzuty wobec Chodorkowskiego i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 zaledwie dwa tygodnie po tym, jak Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy og\u0142osi\u0142o zamiar stworzenia „platformy dialogu” z rosyjskimi si\u0142ami opozycji<\/a> demokratycznej.<\/p>\n Chodorkowski twierdzi, \u017ce silna reakcja Kremla pokazuje, „jak bardzo Putin obawia si\u0119 cho\u0107by symbolicznego uznania si\u0142 demokratycznych w Rosji”.<\/p>\n Chocia\u017c osoby wymienione przez FSB mieszkaj\u0105 ju\u017c za granic\u0105 i znajduj\u0105 si\u0119 poza bezpo\u015brednim zasi\u0119giem prawnym Kremla, kilka z nich zg\u0142osi\u0142o problemy z europejskimi bankami<\/a>. Obawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c, \u017ce zarzuty o „terroryzm” mog\u0105 utrudni\u0107 im podr\u00f3\u017cowanie \u2014 z powodu ryzyka ekstradycji.<\/p>\n Chodorkowski jest przekonany, \u017ce pewnego dnia wr\u00f3ci do Rosji „po Putinie”. Ostrzega jednak, \u017ce zanim jego kraj uwolni si\u0119 od „imperialistyczno-militarnej narracji”, wed\u0142ug kt\u00f3rej Rosja jest otoczona przez samych wrog\u00f3w i ma prawo atakowa\u0107 swoich s\u0105siad\u00f3w, min\u0105 jeszcze dziesi\u0105tki lat.<\/p>\n Moje pokolenie nie do\u017cyje dnia, w kt\u00f3rym rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo powr\u00f3ci do normalno\u015bci<\/p>\n<\/blockquote>\n \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n Zapytany, czy ta perspektywa go zniech\u0119ca, Chodorkowski si\u0119 u\u015bmiecha.<\/p>\n![\"Opozycjonista](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WJ1k9kpTURBXy80ZDE0MDM4NmE1NDRlYjg3ZWVmYjc2OGZkZDY3NjJiOC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Michal Kamaryt \/ PAP<\/p>\n\n
\n