{"id":91076,"date":"2025-11-08T10:54:03","date_gmt":"2025-11-08T10:54:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91076\/"},"modified":"2025-11-08T10:54:03","modified_gmt":"2025-11-08T10:54:03","slug":"jak-praprzodkowie-czlowieka-uzywali-narzedzi-nowe-badanie-moze-zmienic-rozumienie-ewolucji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91076\/","title":{"rendered":"Jak praprzodkowie cz\u0142owieka u\u017cywali narz\u0119dzi? Nowe badanie mo\u017ce zmieni\u0107 rozumienie ewolucji"},"content":{"rendered":"<p>    \u201eNiesamowity poziom wyrafinowania\u201d produkcji narz\u0119dzi<\/p>\n<p class=\"articleBodyBlock article--paragraph\" id=\"block-id-KinaDTxe_g\">\n    Precyzyjna analiza narz\u0119dzi pokaza\u0142a w nowym \u015bwietle umiej\u0119tno\u015bci wczesnych hominid\u00f3w. Wed\u0142ug autor\u00f3w badania przodkowie wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka obrabiali narz\u0119dzia z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105. Jak pokazuje analiza znaleziska, kamienie dobierano precyzyjnie, bior\u0105c pod uwag\u0119 jako\u015b\u0107 i trwa\u0142o\u015b\u0107 materia\u0142u.\n<\/p>\n<p class=\"articleBodyBlock article--paragraph\" id=\"block-id-EmBNEfX15C\">\n    Jeden z autor\u00f3w badania dr Dan Palcu Rolier m\u00f3wi o \u201eniesamowitym poziomie wyrafinowania\u201d. \u201eCi ludzie byli niezwykle bystrymi geologami. Wiedzieli, jak znale\u017a\u0107 najlepsze surowce, a te kamienne narz\u0119dzia s\u0105 wyj\u0105tkowe. W zasadzie niekt\u00f3rymi z nich mo\u017cemy sobie skaleczy\u0107 palce\u201d \u2013 wyja\u015bnia ekspert.\n<\/p>\n<p>    Technologia przekazywana przez tysi\u0105ce pokole\u0144<\/p>\n<p class=\"articleBodyBlock article--paragraph\" id=\"block-id-jdkQenbcWj\">\n    Kluczowy wniosek z analizy nie dotyczy jednak precyzji technologii, a jej ci\u0105g\u0142o\u015bci w czasie. Wed\u0142ug autor\u00f3w publikacji ludzie \u017cyj\u0105cy ok. 2,75 mln lat temu obrabiali i u\u017cywali kamiennych narz\u0119dzi nieprzerwanie. Mowa o okresie ok. 300 tys. lat. W tym czasie technologia obr\u00f3bki ewoluowa\u0142a, ale badacze podkre\u015blaj\u0105 \u201ed\u0142ug\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 zachowa\u0144\u201d i \u201estabilno\u015b\u0107 technologiczn\u0105\u201d. Do tej pory uwa\u017cano, \u017ce u\u017cycie narz\u0119dzi na tym etapie ewolucji cz\u0142owieka by\u0142o losowe i sporadyczne. Zak\u0142adano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ci\u0105g\u0142e u\u017cywanie narz\u0119dzi pojawi\u0142o si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniej, w okresie pomi\u0119dzy 2,4 mln a 2,2 mln lat temu.\n<\/p>\n<p>                <a data-gtm-trigger=\"image\" href=\"https:\/\/www.rp.pl\/archeologia\/art43225751-nowe-ustalenia-na-temat-ewolucji-czlowieka-naukowcy-porownali-czaszki-malp-czlekoksztaltnych\" class=\"contentLink\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><\/p>\n<p>            <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1762599243_659_\"  alt=\"Cz\u0142owiek ewoluowa\u0142 w tempie znacznie szybszym ni\u017c inne naczelne - do takich wniosk\u00f3w doszli naukowcy\" class=\"has--dimensions  lazyLoad\" width=\"108\" height=\"108\"\/><\/p>\n<p>                <\/a><\/p>\n<p class=\"articleBodyBlock article--paragraph\" id=\"block-id-X5njTkGqhD\">\n    \u201eMy\u015bleli\u015bmy, \u017ce u\u017cywanie narz\u0119dzi mog\u0142o by\u0107 chwilowym zjawiskiem, kt\u00f3re potem zanik\u0142o. Kiedy widzimy 300 tys. lat tego samego zjawiska, to po prostu niemo\u017cliwe\u201d \u2013 wyja\u015bnia na \u0142amach BBC prof. David Braun z Uniwersytetu George&#8217;a Washingtona. Braun, kt\u00f3ry kierowa\u0142 pracami zespo\u0142u, podkre\u015bla, \u017ce nowe badanie zmieni my\u015blenie o procesie u\u017cywania narz\u0119dzi przez przodk\u00f3w ludzi.\n<\/p>\n<p>    Pierwotne narz\u0119dzia kamienne adaptacj\u0105 do zmian klimatu?<\/p>\n<p class=\"articleBodyBlock article--paragraph\" id=\"block-id--qpwYkAPsr\">\n    Eksperci komentuj\u0105cy publikacj\u0119 zwracaj\u0105 uwag\u0119 na inny, wa\u017cny aspekt. Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 produkcji narz\u0119dzi mog\u0142a pom\u00f3c ludziom przystosowa\u0107 si\u0119 do \u00f3wczesnych <a href=\"https:\/\/pro.rp.pl\/biznes\/art41707561-zmiany-klimatu-na-jakie-ryzyka-powinni-przygotowac-sie-przedsiebiorcy\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zmian klimatu<\/a>. W badanym okresie nast\u0119powa\u0142y gwa\u0142towne zmiany \u015brodowiska, w tym m.in. osuszanie si\u0119 mokrade\u0142, po\u017cary i susze. Powstawa\u0142o wi\u0119cej teren\u00f3w p\u00f3\u0142pustynnych i trawiastych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eNiesamowity poziom wyrafinowania\u201d produkcji narz\u0119dzi Precyzyjna analiza narz\u0119dzi pokaza\u0142a w nowym \u015bwietle umiej\u0119tno\u015bci wczesnych hominid\u00f3w. Wed\u0142ug autor\u00f3w badania&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91077,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-91076","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91076"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91076\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}