{"id":91545,"date":"2025-11-08T16:39:12","date_gmt":"2025-11-08T16:39:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91545\/"},"modified":"2025-11-08T16:39:12","modified_gmt":"2025-11-08T16:39:12","slug":"wenezuela-usa-i-os-zla-strategiczna-rywalizacja-na-karaibach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91545\/","title":{"rendered":"Wenezuela, USA i &#8222;o\u015b z\u0142a&#8221;. Strategiczna rywalizacja na Karaibach"},"content":{"rendered":"\n<p>Wenezuela, od lat pogr\u0105\u017cona w kryzysie gospodarczym i politycznym, sta\u0142a si\u0119 dzi\u015b punktem styku interes\u00f3w globalnych pot\u0119g. Pro\u015bba Nicol\u00e1sa Maduro o wsparcie militarne ze strony Rosji, Chin i Iranu to nie tylko reakcja na presj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych, lecz tak\u017ce sygna\u0142 g\u0142\u0119bszej zmiany w uk\u0142adzie bezpiecze\u0144stwa zachodniej hemisfery.<\/p>\n<p> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/CHPr3NiOz8hJWcNNx7jCVAqudrvaupgQImjOf2A2.6sjb.jpg\" alt=\"\"  width=\"800\" height=\"450\" author=\"USS Gerald R. Ford - CVN 78 \/ Facebook\" fetchpriority=\"high\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Autor. USS Gerald R. Ford &#8211; CVN 78 \/ Facebook<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Militaryzacja Karaib\u00f3w i rosn\u0105ce zaanga\u017cowanie pa\u0144stw spoza regionu pokazuj\u0105, \u017ce Ameryka \u0141aci\u0144ska ponownie staje si\u0119 obszarem strategicznej rywalizacji, kt\u00f3rej konsekwencje si\u0119gaj\u0105 daleko poza kontynent. W drugiej po\u0142owie pa\u017adziernika 2025 roku re\u017cim wenezuelski podj\u0105\u0142 strategiczn\u0105, bezprecedensow\u0105 decyzj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej historii Ameryki \u0141aci\u0144skiej o dalekosi\u0119\u017cnych konsekwencjach dla stabilno\u015bci regionalnej i globalnego uk\u0142adu si\u0142.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Prezydent Nicol\u00e1s Maduro oficjalnie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Rosji, Chin i Iranu (trzech pa\u0144stw, okre\u015blanych czasem wraz z Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 jako \u201eo\u015b z\u0142a\u201d) o pilne wsparcie wojskowe oraz technologiczne. To wezwanie nale\u017cy interpretowa\u0107 nie jako pro\u015bb\u0119 o standardowe wsparcie, lecz jako strategiczny krok sprowokowany wzmo\u017ceniem presji wojskowej Stan\u00f3w Zjednoczonych w regionie Karaib\u00f3w. Wenezuela w swoim apelu wskaza\u0142a konkretne potrzeby, obejmuj\u0105ce remont my\u015bliwc\u00f3w Su-30MK2, dostawy precyzyjnego uzbrojenia, modernizacj\u0119 system\u00f3w radarowych oraz pozyskanie technologii dronowych i walki elektronicznej, d\u0105\u017c\u0105c do stworzenia systemu odstraszania opartego na wsparciu sojusznik\u00f3w spoza zachodniej hemisfery.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">R\u00f3wnolegle Waszyngton wzmocni\u0142 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 morsk\u0105 i powietrzn\u0105 w basenie Morza Karaibskiego pod pretekstem rozszerzenia dzia\u0142a\u0144 w ramach operacji antynarkotykowej. W regionie pojawi\u0142a si\u0119 <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/geopolityka\/amerykanski-lotniskowiec-plynie-w-kierunku-wenezueli\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">grupa uderzeniowa z lotniskowcem USS Gerald R. Ford<\/a>, jednostki rozpoznawcze oraz komponent zdolny do precyzyjnych uderze\u0144. Z perspektywy Caracas, a tak\u017ce Moskwy i Teheranu, taki uk\u0142ad si\u0142 nie zosta\u0142 odebrany jako rutynowe patrolowanie szlak\u00f3w, lecz jako przygotowanie do mo\u017cliwej operacji zbrojnej wymierzonej w kluczow\u0105 infrastruktur\u0119 Wenezueli.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Odpowied\u017a re\u017cimu Maduro, nios\u0105ca za sob\u0105 znacz\u0105ce ryzyko polityczne, mia\u0142a na celu osi\u0105gni\u0119cie strategicznego odstraszania. Jej przes\u0142anie opiera\u0142o si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce ka\u017cda interwencja zbrojna w Wenezueli mog\u0142aby potencjalnie doprowadzi\u0107 do bezpo\u015bredniego starcia z si\u0142ami Rosji, Chin i Iranu, tym samym podnosz\u0105c koszt i ryzyko takiej operacji dla Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"\" width=\"580\" author=\"Unsplash\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Autor. Unsplash<br \/>\n         Kryzys wewn\u0119trzny jako kluczowy czynnik decyzyjny  <\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Aby zrozumie\u0107 decyzj\u0119 w\u0142adz w Caracas, nale\u017cy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do wewn\u0119trznego wymiaru wenezuelskiego kryzysu. Od po\u0142owy ubieg\u0142ej dekady kraj znajduje si\u0119 w stanie trwa\u0142ego za\u0142amania gospodarczego i politycznego. Model naftowy, zbudowany jeszcze przez Hugo Ch\u00e1veza, za\u0142ama\u0142 si\u0119 pod ci\u0119\u017carem spadku cen surowc\u00f3w, sankcji i b\u0142\u0119d\u00f3w w zarz\u0105dzaniu pa\u0144stwowym sektorem energetycznym. Produkcja w PDVSA drastycznie spad\u0142a, a dochody dewizowe niemal zanik\u0142y. Hiperinflacja, braki energii, zapa\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby zdrowia i systemu edukacji pogr\u0105\u017cy\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwo w kryzysie humanitarnym.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Na przestrzeni ostatnich dziesi\u0119ciu lat ponad siedem milion\u00f3w obywateli opu\u015bci\u0142o kraj, co oznacza nie tylko dramat spo\u0142eczny, lecz tak\u017ce realne os\u0142abienie potencja\u0142u pa\u0144stwa, w tym si\u0142 zbrojnych, kt\u00f3re utraci\u0142y znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyszkolonych kadr i zaplecza technicznego. Wobec upadku instytucji cywilnych re\u017cim Nicol\u00e1sa Maduro zacie\u015bni\u0142 kontrol\u0119 nad wojskiem, przekszta\u0142caj\u0105c je w fundament systemu politycznego. Armia, zamiast by\u0107 narz\u0119dziem obrony pa\u0144stwa, sta\u0142a si\u0119 gwarantem trwania autorytarnej w\u0142adzy. Wy\u017csi oficerowie obj\u0119li kierownicze stanowiska w gospodarce i administracji, otrzymuj\u0105c w zamian za lojalno\u015b\u0107 dost\u0119p do dochodowych sektor\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">S\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa takie jak SEBIN (Servicio Bolivariano de Inteligencia Nacional) i DGCIM (Direcci\u00f3n General de Contrainteligencia Militar), podporz\u0105dkowano zadaniom o charakterze stricte politycznym, a represje wobec opozycji i medi\u00f3w doprowadzi\u0142y do faktycznego demonta\u017cu spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. W ten spos\u00f3b Wenezuela sta\u0142a si\u0119 pa\u0144stwem, w kt\u00f3rym bezpiecze\u0144stwo narodowe uto\u017csamiono z bezpiecze\u0144stwem w\u0142adzy. Ka\u017cde zewn\u0119trzne zagro\u017cenie, militarne czy dyplomatyczne, s\u0142u\u017cy konsolidacji aparatu si\u0142owego i legitymizuje dalsze represje. W takiej strukturze decyzje o polityce zagranicznej i obronnej nie wynikaj\u0105 z interesu narodowego, lecz z logiki przetrwania re\u017cimu. To w\u0142a\u015bnie system autorytarny, uzale\u017cniony od armii i odci\u0119ty od spo\u0142ecze\u0144stwa stanowi klucz do zrozumienia, dlaczego Caracas tak aktywnie szuka dzi\u015b gwarancji bezpiecze\u0144stwa u decydent\u00f3w z Rosji, Chin i Iranu.<\/p>\n<p>     Cele Waszyngtonu na Karaibach  <\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z perspektywy Waszyngtonu koncentracja si\u0142 w rejonie Morza Karaibskiego ma trzy g\u0142\u00f3wne cele. Po pierwsze, podniesienie ceny dalszej wsp\u00f3\u0142pracy Caracas z podmiotami obj\u0119tymi sankcjami, zw\u0142aszcza z rosyjskimi i ira\u0144skimi firmami energetycznymi oraz chi\u0144skimi koncernami technologicznymi. Ameryka\u0144ska obecno\u015b\u0107 mia\u0142a zademonstrowa\u0107, \u017ce sankcje mog\u0105 by\u0107 egzekwowane r\u00f3wnie\u017c w wymiarze militarnym. Po drugie, by\u0142a to pr\u00f3ba przetestowania zdolno\u015bci szybkiego rozmieszczenia grupy uderzeniowej w regionie, kt\u00f3ry przez lata pozostawa\u0142 poza g\u0142\u00f3wnym zainteresowaniem Pentagonu.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Operacja pozwoli\u0142aby sprawdzi\u0107 logistyk\u0119, interoperacyjno\u015b\u0107 i <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/geopolityka\/waszyngton-uznaje-handlarzy-narkotykow-za-wrogow-panstwa-i-cel-wojskowy\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">zdolno\u015b\u0107 reagowania na zagro\u017cenia hybrydowe, od przemytu <\/a>po sabota\u017c infrastruktury. Po trzecie, ma ona charakter politycznego sygna\u0142u. Administracja prezydenta Trumpa chcia\u0142a jasno pokaza\u0107, \u017ce w praktyce doktryna Monroe\u2019a ponownie obowi\u0105zuje i \u017ce w zachodniej hemisferze nie ma miejsca na sta\u0142\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 pa\u0144stw takich jak Rosja, Chiny czy Iran. Problem w tym, \u017ce w Caracas odebrano te dzia\u0142ania jako wst\u0119p do interwencji zbrojnej, potencjalnego uderzenia precyzyjnego na kluczow\u0105 infrastruktur\u0119 i blokad\u0119 port\u00f3w. Dla re\u017cimu Maduro, pozbawionego zdolno\u015bci obronnych i zaplecza technicznego, taki scenariusz oznacza\u0142by konieczno\u015b\u0107 szukania natychmiastowego wsparcia z zewn\u0105trz.<\/p>\n<p>    Rosja, Chiny, Iran i ich zr\u00f3\u017cnicowane role w polityce wenezuelskiego re\u017cimu  <\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wenezuelska pro\u015bba nie stawia Rosji, Chin i Iranu na r\u00f3wni, poniewa\u017c ka\u017cde z tych pa\u0144stw ma inn\u0105, strategiczn\u0105 funkcj\u0119 w tworzonej architekturze obrony Wenezueli. Federacja Rosyjska jest jedynym partnerem, kt\u00f3ry mo\u017ce realnie i szybko zwi\u0119kszy\u0107 zdolno\u015bci militarne Caracas w zakresie sprz\u0119tu i obs\u0142ugi technicznej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Od czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Hugo Ch\u00e1veza Moskwa dostarcza\u0142a kluczowy sprz\u0119t, szkoli\u0142a personel i utrzymywa\u0142a systemy, bez kt\u00f3rych wenezuelskie lotnictwo i obrona powietrzna, oparte na my\u015bliwcach Su-30 i systemach przeciwlotniczych z kr\u0119gu postsowieckiego , zacz\u0119\u0142yby si\u0119 rozpada\u0107 z powodu braku cz\u0119\u015bci i serwisowania. Dzi\u015b Rosja, mimo obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zanego z prowadzon\u0105 wojn\u0105 w Ukrainie, jest w stanie <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/geopolityka\/co-rosjanie-przywiezli-do-wenezueli-komentarz\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wysy\u0142a\u0107 zespo\u0142y wysoko wykwalifikowanych technik\u00f3w i doradc\u00f3w wojskowych, kluczowe komponenty do utrzymania my\u015bliwc\u00f3w, zaawansowane \u015brodki walki radioelektronicznej, a w wariancie politycznym nawet symboliczny kontyngent morski<\/a>.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Wenezuelski Su-30MK\" width=\"580\" author=\"Andr\u00e9 Austin Du-Pont Rocha (GFDL 1.2)\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Wenezuelski Su-30MK<br \/>\n       <br \/>Autor. Andr\u00e9 Austin Du-Pont Rocha (GFDL 1.2)<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z punktu widzenia odstraszania nie decyduje wielko\u015b\u0107 kontyngentu, lecz jego status. Potencjalna obecno\u015b\u0107 rosyjskich \u017co\u0142nierzy czy doradc\u00f3w zmienia charakter ataku, bo wi\u0105\u017ce go z ryzykiem bezpo\u015bredniej konfrontacji z Rosj\u0105, pa\u0144stwem dysponuj\u0105cym broni\u0105 j\u0105drow\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z kolei Chiny zapewniaj\u0105 Wenezueli kluczowe wsparcie finansowe, technologiczne i infrastrukturalne. Pekin jako g\u0142\u00f3wny kredytodawca Caracas, wielokrotnie udziela\u0142 po\u017cyczek sp\u0142acanych dostawami ropy, co pozwoli\u0142o w\u0142adzom przetrwa\u0107 najtrudniejsze lata sankcji. Chi\u0144skie przedsi\u0119biorstwa uczestniczy\u0142y w modernizacji port\u00f3w, sieci energetycznych i telekomunikacyjnych, a tak\u017ce w rozwoju system\u00f3w nadzoru i cyberbezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re umocni\u0142y kontrol\u0119 re\u017cimu nad spo\u0142ecze\u0144stwem oraz infrastruktur\u0105 krytyczn\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W sytuacji, gdy Stany Zjednoczone pr\u00f3buj\u0105 wywiera\u0107 jednoczesn\u0105 presj\u0119 ekonomiczn\u0105 i militarn\u0105, ChRL odgrywa rol\u0119 stabilizatora, dostarczaj\u0105c cz\u0119\u015bci zamienne, oprogramowanie i systemy \u0142\u0105czno\u015bci pozostaj\u0105ce poza zasi\u0119giem zachodnich ogranicze\u0144 eksportowych. Pekin nie musi anga\u017cowa\u0107 si\u0119 wojskowo, tylko wystarczy, \u017ce wp\u0142ywa na funkcjonowanie kluczowych sektor\u00f3w gospodarki i administracji, co czyni pa\u0144stwo Maduro znacznie odporniejszym na zewn\u0119trzn\u0105 presj\u0119 i utrudnia jego ca\u0142kowit\u0105 izolacj\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u017celi chodzi o Iran, to koncentruje si\u0119 na wzmocnieniu potencja\u0142u obronnego Wenezueli poprzez \u015brodki asymetryczne. Jako kraj od lat obj\u0119ty sankcjami ma du\u017ce do\u015bwiadczenie w rozwijaniu i eksploatacji relatywnie tanich, efektywnych rozwi\u0105za\u0144 wojskowych. Dostarcza Caracas systemy bezza\u0142ogowe, amunicj\u0119 kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 oraz urz\u0105dzenia do zak\u0142\u00f3cania \u0142\u0105czno\u015bci i rozpoznania elektronicznego, a tak\u017ce personel techniczny wspieraj\u0105cy ich integracj\u0119. Te elementy wpisuj\u0105 si\u0119 w koncepcj\u0119 wielowarstwowej obrony. Zamiast budowa\u0107 kosztowny, konwencjonalny system przeciwlotniczy, Wenezuela mo\u017ce podnie\u015b\u0107 pr\u00f3g wej\u015bcia dla przeciwnika przez rozmieszczenie zdolno\u015bci, kt\u00f3re utrudni\u0105 prowadzenie operacji zdalnych i zwi\u0119ksz\u0105 ryzyko strat. Obecno\u015b\u0107 ira\u0144skich ekspert\u00f3w i technologii sprawia, \u017ce ewentualna ameryka\u0144ska akcja wymaga\u0142aby bardziej kompleksowego planowania i wy\u017cszego poziomu ryzyka operacyjnego.<\/p>\n<p>    Konsekwencje regionalne i globalne  <\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z punktu widzenia stabilno\u015bci regionalnej militaryzacja Karaib\u00f3w, czyli jednoczesna obecno\u015b\u0107 znacznych si\u0142 ameryka\u0144skich, wenezuelskich jednostek w stanie podwy\u017cszonej gotowo\u015bci oraz rosyjskich i ira\u0144skich doradc\u00f3w, znacz\u0105co zwi\u0119ksza ryzyko niezamierzonego incydentu zbrojnego na morzu lub w przestrzeni powietrznej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W regionie o du\u017cym nat\u0119\u017ceniu ruchu cywilnego nawet drobny b\u0142\u0105d w rozpoznaniu lub komunikacji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do eskalacji. Ewentualna operacja militarna przeciwko Wenezueli w spos\u00f3b natychmiastowy wywo\u0142a\u0142aby kolejn\u0105 fal\u0119 migracji, stanowi\u0105c powa\u017cne wyzwanie nie tylko dla Kolumbii czy Trynidadu i Tobago, ale tak\u017ce dla mniejszych pa\u0144stw karaibskich, kt\u00f3rych mo\u017cliwo\u015bci przyj\u0119cia uchod\u017ac\u00f3w s\u0105 znacz\u0105co ograniczone. Brazylia i Kolumbia, mimo jasnego sprzeciwu wobec re\u017cimu Maduro, prawdopodobnie b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 do deeskalacji, obawiaj\u0105c si\u0119 rozprzestrzenienia konfliktu na w\u0142asne terytoria.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Takie stanowisko utrudni Stanom Zjednoczonym budowanie szerszej koalicji regionalnej wymierzonej w Caracas. W wymiarze globalnym dzia\u0142ania Wenezueli s\u0105 korzystne przede wszystkim dla Rosji i Iranu, poniewa\u017c zwi\u0119kszaj\u0105 presj\u0119 na Waszyngton w ich bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie. Utrzymywanie jednoczesnego zaanga\u017cowania w Europie, Indo-Pacyfiku i Ameryce \u0141aci\u0144skiej powoduje rozproszenie ameryka\u0144skich zasob\u00f3w i uwagi strategicznej. Dla pa\u0144stw NATO, w tym Polski, istotne jest, \u017ce Rosja nadal potrafi inicjowa\u0107 napi\u0119cia w regionach odleg\u0142ych od Europy, co w razie kryzysu mo\u017ce ograniczy\u0107 zdolno\u015b\u0107 USA do szybkiego reagowania na wschodniej flance sojuszu.<\/p>\n<p>  Strategia \u201emaksymalnej presji&#8221; i jej efekty  <\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Polityka Stan\u00f3w Zjednoczonych wobec Wenezueli w ostatnich latach opiera\u0142a si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce sankcje gospodarcze, izolacja dyplomatyczna i presja wojskowa doprowadz\u0105 do za\u0142amania re\u017cimu Nicol\u00e1sa Maduro. Celem by\u0142o wymuszenie zmiany w\u0142adzy bez bezpo\u015bredniej interwencji zbrojnej i przywr\u00f3cenie w Caracas rz\u0105du proameryka\u0144skiego.W praktyce strategia \u201emaksymalnej presji\u201d nie osi\u0105gn\u0119\u0142a zak\u0142adanego celu politycznego. Zamiast os\u0142abi\u0107 re\u017cim, doprowadzi\u0142a do jego jeszcze silniejszego powi\u0105zania z pa\u0144stwami rewizjonistycznymi, kt\u00f3re zapewni\u0142y Caracas kapita\u0142, technologie i os\u0142on\u0119 polityczn\u0105. Pro\u015bba Nicol\u00e1sa Maduro o wsparcie militarne ze strony Rosji, Chin i Iranu potwierdza, \u017ce system wenezuelski znalaz\u0142 spos\u00f3b na obej\u015bcie ameryka\u0144skiej izolacji, buduj\u0105c w\u0142asne gwarancje bezpiecze\u0144stwa w oparciu o partner\u00f3w ze Wschodu.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">D\u0142ugofalowo to posuni\u0119cie symbolizuje erozj\u0119 tradycyjnych stref wp\u0142yw\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i tworzy precedens dla innych pa\u0144stw regionu, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci mog\u0105 poszukiwa\u0107 alternatywnych gwarant\u00f3w bezpiecze\u0144stwa poza strukturami panameryka\u0144skimi. Przeniesienie rywalizacji mocarstw na obszar Karaib\u00f3w zmusza Waszyngton do kosztownej realokacji zasob\u00f3w wojskowych i politycznych, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 wykorzystane w regionach priorytetowych w Europie Wschodniej lub Indo-Pacyfiku.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Rosja i Chiny, stosuj\u0105c ograniczone \u015brodki, osi\u0105gn\u0119\u0142y znacz\u0105cy efekt strategiczny, zmuszaj\u0105c USA do reakcji w obszarze, w kt\u00f3rym tradycyjnie dominowa\u0142y. W rezultacie utrwala si\u0119 pozycja re\u017cimu Maduro, ro\u015bnie poczucie zagro\u017cenia w ca\u0142ym regionie i pog\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119 podzia\u0142y mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi a jego kluczowymi partnerami w regionie, takimi jak Brazylia i Kolumbia, kt\u00f3re w obecnych warunkach koncentruj\u0105 si\u0119 na utrzymaniu stabilno\u015bci i unikni\u0119ciu otwartego konfliktu. Tym samym wenezuelski kryzys militarny staje si\u0119 miernikiem skuteczno\u015bci strategii pa\u0144stw antyzachodnich i ich zdolno\u015bci do podwa\u017cania dotychczasowego uk\u0142adu bezpiecze\u0144stwa w zachodniej hemisferze.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Wenezuelskie czo\u0142gi T-72B1.\" width=\"780\" author=\"Canciller\u00eda del Ecuador \/ Wikipedia\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Wenezuelskie czo\u0142gi T-72B1.<br \/>\n       <br \/>Autor. Canciller\u00eda del Ecuador \/ Wikipedia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wenezuela, od lat pogr\u0105\u017cona w kryzysie gospodarczym i politycznym, sta\u0142a si\u0119 dzi\u015b punktem styku interes\u00f3w globalnych pot\u0119g. Pro\u015bba&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91546,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,85,1835,27,663,6624,34,35,28,31,25,14566,40,41,87,4293,80,29,30,71,3008,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-91545","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-chiny","11":"tag-donald-trump","12":"tag-headlines","13":"tag-iran","14":"tag-karaiby","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-news","20":"tag-nicolas-maduro","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-rosja","24":"tag-stany-zjednoczone","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-usa","29":"tag-wenezuela","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115515068687408408","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91545"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91545\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}