{"id":91773,"date":"2025-11-08T19:43:17","date_gmt":"2025-11-08T19:43:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91773\/"},"modified":"2025-11-08T19:43:17","modified_gmt":"2025-11-08T19:43:17","slug":"moi-bracia-obrabiali-banki-kiedy-w-radiu-slyszalem-o-napadzie-zastanawialem-sie-czy-to-znowu-oni-wywiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/91773\/","title":{"rendered":"&#8222;Moi bracia obrabiali banki. Kiedy w radiu s\u0142ysza\u0142em o napadzie, zastanawia\u0142em si\u0119, czy to znowu oni&#8221; [WYWIAD]"},"content":{"rendered":"<ul class=\"UnorderedList_container__nmfSl\">\n<li class=\"UnorderedList_listElement__Py7xi\" data-id=\"ai-summary-link\">Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Bartosz Czartoryski: M\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce serial inspirowany jest cz\u0119\u015bciowo histori\u0105 twojego ojca, ale ile w &#8222;Mafii&#8221; twojego osobistego wyznania, a ile pr\u00f3by opowiedzenia uniwersalnej historii o w\u0142adzy i przetrwaniu?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Stefan Thunberg: My\u015bl\u0119, \u017ce po r\u00f3wno. Lata 90. w Szwecji by\u0142y ciekawym czasem. Wprowadzono, na przyk\u0142ad, podatek tytoniowy, w czym zwietrzy\u0142y okazj\u0119 jugos\u0142owia\u0144skie grupy przest\u0119pcze, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y przemyca\u0107 papierosy z tamtego regionu. Sprzedawano je nast\u0119pnie spod lady. By\u0142 to dla mnie, jako scenarzysty, znakomity fundament. Mieli\u015bmy wtedy idealne warunki dla rozwoju zorganizowanej przest\u0119pczo\u015bci, analogicznie do Chicago w czasach prohibicji. To prosta cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi na twoje pytanie.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Trudniej opowiedzie\u0107 o moim ojcu, kt\u00f3ry pochodzi z Jugos\u0142awii, i by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 pokolenia emigruj\u0105cego licznie do Szwecji w latach 60. Dorasta\u0142em w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce prawdziwe szanse, \u017ce prawdziwe \u017cyciowe okazje czekaj\u0105 na cz\u0142owieka gdzie\u015b poza prawem. St\u0105d bohater serialu, Jakov, \u017cyje jakby z boku spo\u0142ecze\u0144stwa, nie przynale\u017cy do \u017cadnej grupy, dzia\u0142a sam i gra na siebie. Jest niejako wypadkow\u0105 moich do\u015bwiadcze\u0144 i pomys\u0142\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"VideoPlayerText_videoPlayerText__iDwyz\">Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kiedy i gdzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 serial 'Mafia&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">O czym jest ksi\u0105\u017cka 'Rodzinny interes&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie tematy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na fabu\u0142\u0119 serialu 'Mafia&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Czym charakteryzuje si\u0119 posta\u0107 Jakova?<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#8222;Godzina zero dla szwedzkiej przest\u0119pczo\u015bci&#8221; <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Serial pokazuje szwedzki p\u00f3\u0142\u015bwiatek w momencie wielkich przemian spo\u0142ecznych i gospodarczych. Co najbardziej poci\u0105ga ci\u0119 w tamtym okresie?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">By\u0142 to chyba pierwszy raz w historii kraju, kiedy zorganizowane grupy przest\u0119pcze poczyna\u0142y sobie a\u017c tak \u015bmia\u0142o, ale, c\u00f3\u017c, okazja czyni z\u0142odzieja. Dzisiaj, oczywi\u015bcie, Szwecja ma problem z handlem narkotykami, z wojnami gang\u00f3w, ale wtedy zobaczyli\u015bmy pierwsz\u0105 jask\u00f3\u0142k\u0119 zwiastuj\u0105c\u0105 zmiany w uk\u0142adzie si\u0142, kt\u00f3ry widzimy dzisiaj. I jest on jako tako sta\u0142y.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Grupy, rzecz jasna, walcz\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105, o pieni\u0105dze, o wp\u0142ywy, ale w latach 90. przest\u0119pcy dopiero torowali sobie drog\u0119 do w\u0142adzy, szykowali si\u0119 do przej\u0119cia terenu, kt\u00f3rym dzisiaj rz\u0105dz\u0105. Ja i Axel [Stj\u00e4rne], drugi scenarzysta, uznali\u015bmy, \u017ce to jest ten moment prze\u0142omowy, godzina zero dla szwedzkiej przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej. Nie chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce wcze\u015bniej nikt nie dopuszcza\u0142 si\u0119 u nas \u017cadnych zbrodni, bynajmniej, ale to by\u0142y igraszki w por\u00f3wnaniu do tego, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0107 w tamtej dekadzie. Nigdy wcze\u015bniej przest\u0119pcy nie byli a\u017c tak brutalni. I dzisiaj mamy w Szwecji <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/szwedzkie-gangi-coraz-silniejsze-policja-ma-ogromne-problemy\/jz2n4n4\" id=\"c01ff8c8-4ab3-42f1-b51d-e5a984d2f6b2\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wi\u0119cej wybuch\u00f3w bomb ni\u017c w Afganistanie<\/a>. A narkotyki zast\u0105pi\u0142y papierosy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jak podszed\u0142e\u015b do po\u0142\u0105czenia w\u0105tk\u00f3w spo\u0142ecznych i, szerzej, geopolitycznych z fikcyjn\u0105 opowie\u015bci\u0105 osadzon\u0105 w Szwecji?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Nie chcieli\u015bmy czerpa\u0107 z fakt\u00f3w per se, ale raczej si\u0119 na nich oprze\u0107. Zale\u017ca\u0142o nam g\u0142\u00f3wnie na opowiedzeniu naszej w\u0142asnej historii, kt\u00f3r\u0105 nanie\u015bli\u015bmy na tematyk\u0119 wojen tytoniowych.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"933\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/_bbk9kpTURBXy80MjFhMDcwYzZlMTQzMGZlYjQ1MjgzYTdkNjg3YTk1NC5qcGeTlQMAAM0H0M0E6ZUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\" alt=\"Wybuch w budynku mieszkalnym w szwedzkim Linkoping [wrzesie\u0144 2023]\" loading=\"lazy\" \/>Jeppe Gustafsson, shutterstock, Rex Features \/ East News<\/p>\n<p>Wybuch w budynku mieszkalnym w szwedzkim Linkoping [wrzesie\u0144 2023]<\/p>\n<p>&#8222;Nawet przest\u0119pcy maj\u0105 marzenia&#8221; <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jakie by\u0142y najwi\u0119ksze wyzwania, artystyczne i etyczne, w ukazaniu mi\u0119dzynarodowej przest\u0119pczo\u015bci bez popadania w schematy czy sensacyjno\u015b\u0107?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To zawsze najwa\u017cniejsze pytanie, jakie pada we writers&#8217; roomie. Rozwi\u0105zaniem jest wyzwoli\u0107 si\u0119 z jarzma fabu\u0142y, nie sta\u0107 si\u0119 jej niewolnikiem. A jednocze\u015bnie dobrze rozpisana opowie\u015b\u0107 pozwala nam nakre\u015bli\u0107 wiarygodne postacie, wi\u0119c nie jest to \u0142atwe. Starali\u015bmy si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 trzy czynniki: naszego bohatera, wymy\u015blon\u0105 przez nas fabu\u0142\u0119 i fakty. Zawsze jednak powtarzam, \u017ce je\u015bli chcesz by\u0107 scenarzyst\u0105, to musisz kocha\u0107 nie tyle pisanie, co przepisywanie. Bo wszystko poprawia si\u0119 tyle razy, a\u017c zadzia\u0142a.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Odbyli\u015bmy z Axelem mn\u00f3stwo rozm\u00f3w na temat tego, kim jest Jakov, bo zrozumienie w\u0142asnego bohatera jest kluczowe. I, uwierz mi, kiedy napiszesz dobr\u0105 scen\u0119, to b\u0119dziesz o tym wiedzia\u0142. Poczujesz to. Podobnie jak wtedy, kiedy napiszesz s\u0142ab\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jakov to facet, kt\u00f3ry dzia\u0142a poza prawem, ale jednak daje si\u0119 lubi\u0107. Jak zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy empati\u0105 wobec takich postaci a moralnym dystansem potrzebnym w takiej historii?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jednowymiarowe postaci s\u0105 nudne, zar\u00f3wno do pisania, jak i do ogl\u0105dania. Dlatego zawsze staram si\u0119 g\u0142\u0119boko zastanowi\u0107, kim jest bohater, o kt\u00f3rym pisz\u0119, co nim kieruje, jakie ma potrzeby i marzenia. Bo nawet przest\u0119pcy je maj\u0105. Pochodz\u0119 z rodziny, w kt\u00f3rej m\u00f3j ojciec by\u0142 na bakier z prawem, a moi bracia rabowali banki. A jednak rodzina by\u0142a dla nas wa\u017cna. Dlatego patrz\u0119 na swojego bohatera z troch\u0119 innej perspektywy ni\u017c przeci\u0119tny scenarzysta. Jakov, sierota, usi\u0142uje znale\u017a\u0107, stworzy\u0107 sobie jak\u0105\u015b rodzin\u0119, mimo \u017ce to przest\u0119pca. Ale to nim kieruje, to go nap\u0119dza.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Qt3k9kpTURBXy9hZmRmOTBmZjM0YTRiYzY1ZTQ2MDc1NzgyMWIzODJhMi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Strzelanina w Uppsali w Szwecji [kwiecie\u0144 2025]\" loading=\"lazy\" \/>Fredrik Sandberg\/AFP \/ East News<\/p>\n<p>Strzelanina w Uppsali w Szwecji [kwiecie\u0144 2025]<\/p>\n<p>&#8222;Kiedy bracia obrabiali banki, wiedzia\u0142em o wszystkim&#8221; <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Czy fikcja pozwala ci wyrazi\u0107 emocjonaln\u0105 prawd\u0119, kt\u00f3rej nie da\u0142oby si\u0119 odda\u0107 w formie dokumentu czy reporta\u017cu? Losy swojej rodziny r\u00f3wnie\u017c napisa\u0142e\u015b w formie powie\u015bci.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">O tak. Chyba bym si\u0119 znudzi\u0142, spisuj\u0105c fakty. Fikcja to co\u015b, co rozumiem, co czuj\u0119. Praktycznie wszystko, co napisa\u0142em, to, w jaki\u015b spos\u00f3b, opowie\u015b\u0107 o ojcach i synach. To rejon, w kt\u00f3rym czuj\u0119 si\u0119 bezpiecznie. Lubi\u0119 fabu\u0142y o rodzinie. Obecnie spisuj\u0119 histori\u0119 swojego \u017cycia i sam jestem ciekawy, co z tego wyjdzie! Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie ona bli\u017csza rzeczywisto\u015bci ni\u017c poprzednie ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W ca\u0142ej twojej tw\u00f3rczo\u015bci powraca te\u017c motyw moralnych szaro\u015bci, motyw lojalno\u015bci wobec rodziny kontra lojalno\u015bci wobec spo\u0142ecze\u0144stwa. Jak sam interpretujesz ten konflikt?<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Trafi\u0142e\u015b w sedno. To m\u00f3j \u017cyciowy dylemat. Bo kiedy moi bracia obrabiali banki, wiedzia\u0142em o wszystkim. Nie uczestniczy\u0142em w kradzie\u017cach, ale by\u0142em cz\u0119\u015bci\u0105 tej rodziny. Wi\u0119c za ka\u017cdym razem, kiedy s\u0142ysza\u0142em w radiu o jakim\u015b napadzie w Sztokholmie, zastanawia\u0142em si\u0119, czy to znowu oni? \u0141apa\u0142em wtedy za telefon, dzwoni\u0142em do brata, chc\u0105c si\u0119 upewni\u0107.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"469\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1R5k9kpTURBXy80MjgxMGQzYjdiYzUxNDRhMGM0MTA2MjhmM2ExOTRkYi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Stefan Thunberg\" loading=\"lazy\" \/>Jonas Knape \/ mat. prasowe<\/p>\n<p>Stefan Thunberg<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Z czasem zacz\u0119\u0142o dochodzi\u0107 do mnie, jak bardzo to wszystko jest niebezpieczne. \u017be mog\u0105 zgin\u0105\u0107. \u017be mo\u017ce lepiej b\u0119dzie, jak ich z\u0142api\u0105, to chocia\u017c b\u0119d\u0105 bezpieczni. Ale nie mog\u0142em ich zdradzi\u0107. Musia\u0142em by\u0107 lojalny wobec rodziny. To nigdy nie podlega\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci. St\u0105d koncept lojalno\u015bci jest dla mnie tak wa\u017cny, \u017ce go nadal analizuj\u0119. M\u00f3j ojciec ci\u0105gle m\u00f3wi\u0142 o lojalno\u015bci, o to\u017csamo\u015bci grupy, o rodzinie. Powtarza\u0142, \u017ce nic nie mo\u017ce wyj\u015b\u0107 poza nasz w\u0105ski kr\u0105g. A ja napisa\u0142em o tym ksi\u0105\u017ck\u0119!<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Serial &#8222;Mafia&#8221; mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na Viaplay.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u Bartosz Czartoryski: M\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce serial inspirowany jest cz\u0119\u015bciowo histori\u0105 twojego ojca, ale&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":91774,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,67,261,34,35,10027,28,8426,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,7581,21343,80,3195,29,30,50,21344,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-91773","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-intextvideo_splayer","12":"tag-kultura","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-mafia_zorganizowana_grupa_przestepcza","16":"tag-naglowki","17":"tag-najnowsze","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-polish","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-serial_seriale","29":"tag-stefan_thunberg","30":"tag-swiat","31":"tag-szwecja_kraj","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-viaplay","36":"tag-wiadomosci","37":"tag-world","38":"tag-world-news","39":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91773"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91773\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}