{"id":92542,"date":"2025-11-09T10:33:24","date_gmt":"2025-11-09T10:33:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/92542\/"},"modified":"2025-11-09T10:33:24","modified_gmt":"2025-11-09T10:33:24","slug":"sowieci-uderzyli-noca-na-polskie-miasteczko-wycelowalem-do-niego-z-karabinu-a-on-sie-osunal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/92542\/","title":{"rendered":"Sowieci uderzyli noc\u0105 na polskie miasteczko. &#8222;Wycelowa\u0142em do niego z karabinu, a on si\u0119 osun\u0105\u0142&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Sto\u0142pce, senne kresowe miasteczko, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w granicy z ZSRR. Pod os\u0142on\u0105 nocy, przez otaczaj\u0105ce miejscowo\u015b\u0107 pola, podkradaj\u0105 si\u0119 do zabudowa\u0144 cztery plutony uzbrojonych ludzi. Maj\u0105 karabiny maszynowe i granaty. Kieruje nimi oficer radzieckiego wywiadu Stanis\u0142aw Aleksandrowicz Waupszasow. W kilku budynkach pal\u0105 si\u0119 jeszcze \u015bwiat\u0142a, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w pogr\u0105\u017cona jest we \u015bnie. Dow\u00f3dcy oddzia\u0142\u00f3w, zachowuj\u0105c cisz\u0119, daj\u0105 znak r\u0119k\u0105 swoim ludziom, by ruszali naprz\u00f3d. Prze\u0142adowuj\u0105 bro\u0144 i z czterech kierunk\u00f3w ruszaj\u0105 do akcji.<\/p>\n<p>Jedna z grup w\u0142amuje si\u0119 do budynku starostwa, inne wpadaj\u0105 do komendy policji, do banku i na poczt\u0119. Uzbrojony oddzia\u0142 uderza te\u017c na budynek aresztu, celem uwolnienia siedz\u0105cych tam dzia\u0142aczy komunistycznych. Napastnicy wdzieraj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do prywatnych dom\u00f3w. W niekt\u00f3rych z publicznych budynk\u00f3w natrafiaj\u0105 na policjant\u00f3w, wartownik\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w na nocnej zmianie. Polacy, dostrzegaj\u0105c charakterystyczne, bolszewickie pikelhauby na g\u0142owach atakuj\u0105cych, nie wahaj\u0105 si\u0119 ani chwili i odbezpieczaj\u0105 bro\u0144. Dochodzi do wymiany ognia.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Z posterunku policji wyszed\u0142 zaspany stra\u017cnik, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w cisz\u0119 nocn\u0105. Na m\u00f3j znak Filip Litwinkowicz i Iwan Remiejko zaszli go od ty\u0142u, narzucili na g\u0142ow\u0119 worek i zwi\u0105zali go. Obezw\u0142adniwszy policjanta weszli\u015bmy na posterunek \u017candarmerii, kt\u00f3ry by\u0142 niewielki, wi\u0119c uda\u0142o si\u0119 go zniszczy\u0107 w ci\u0105gu kilku zaledwie minut&#8221; \u2014 pisa\u0142 Waupszasow we wspomnieniach wydanych w latach 60.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"528\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/LkBk9kpTURBXy8zYTM2NmI5YjY0ZGRmMWIxNDYwYzg4NWViMGYwNWQyNS5qcGeTlQMAzL3NDazNB7GVAs0DrADCw5UCAM0CS8LD3.jpeg\" alt=\"Stacja kolejowa w Sto\u0142pcach, 1926 r.\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>Stacja kolejowa w Sto\u0142pcach, 1926 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ataki na starostwo, kas\u0119 skarbow\u0105 i posterunki policji po d\u0142ugim czasie zostaj\u0105 ostatecznie odparte. Napastnicy przejmuj\u0105 jednak czasow\u0105 kontrol\u0119 m.in. nad urz\u0119dem pocztowym i budynkiem stacji kolejowej. Rabuj\u0105 znajduj\u0105ce si\u0119 tam dokumenty i sprz\u0119ty, niszcz\u0105 aparaty telegraficzne, przecinaj\u0105 kable telefon\u00f3w. Podobny los spotyka kilka dom\u00f3w i sklepy, kt\u00f3re zostaj\u0105 okradzione i zdemolowane. W strzelaninie w r\u00f3\u017cnych punktach miasta ginie kilkana\u015bcie os\u00f3b \u2014 policjant\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w i cywil\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Na oszklonej werandzie zobaczy\u0142em oficera. Chwyci\u0142 za telefon i zacz\u0105\u0142 gdzie\u015b dzwoni\u0107. Wycelowa\u0142em do niego z Mausera, a on si\u0119 osun\u0105\u0142. Co za diabe\u0142! Wyr\u0119czy\u0142 mnie Narkiewicz! \u00bbTak zabi\u0142e\u015b go, zabi\u0142e\u015b! On w fotelu siedzi, dlatego nie pada\u00ab&#8221; \u2014 zapisa\u0142 Waupszasow.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W trakcie napadu jeden z telegrafist\u00f3w pr\u00f3buje nada\u0107 alarmuj\u0105c\u0105 depesz\u0119 do s\u0105siednich miejscowo\u015bci, zostaje jednak ci\u0119\u017cko raniony przez napastnik\u00f3w. Ta sztuka udaje si\u0119 natomiast staro\u015bcie sto\u0142peckiemu, kt\u00f3ry korzystaj\u0105c z pozosta\u0142ego jeszcze kabla, wysy\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o ataku. Do Sto\u0142pc\u00f3w rusza oddzia\u0142 u\u0142an\u00f3w m.in. z s\u0105siedniej Horodziei, atakowane miasto jest jednak otoczone przez pozostawione przy drogach bolszewickie posterunki. Na przedmie\u015bciach dochodzi wi\u0119c do kolejnych walk, a nocn\u0105 cisz\u0119 ponownie przerywaj\u0105 d\u017awi\u0119ki karabin\u00f3w maszynowych. Ostatecznie jednak bolszewicy wycofuj\u0105 si\u0119 i ostrzeliwuj\u0105c si\u0119 przed nacieraj\u0105cym Wojskiem Polskim, uciekaj\u0105 w kierunku granicy.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"528\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/FmGk9kpTURBXy9kNTA3ZjgxOTJhMmYyMjc2MWM1ODA2NTE0ZmE4MWUyNC5qcGeTlQMAzQGQzQ2szQexlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw.jpeg\" alt=\"Stacja kolejowa w Sto\u0142pcach\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>Stacja kolejowa w Sto\u0142pcach<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Po\u015bcig za grup\u0105 od 50 do 150 dywersant\u00f3w trwa przez najbli\u017cszych kilka dni, a Polakom udaje si\u0119 z\u0142apa\u0107 w okolicznych lasach kilkunastu uczestnik\u00f3w napadu. Wojsko i policja zatrzymuj\u0105 te\u017c kilka os\u00f3b podejrzanych o pomoc w przeprowadzeniu ataku. &#8222;Lasy s\u0105 w dalszym ci\u0105gu obstawione wojskiem, a policja przeszukuje wn\u0119trza g\u0105szczy&#8221; \u2014 donosz\u0105 gazety.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Opisane tu wydarzenia mia\u0142y miejsce noc\u0105 z 3 na 4 sierpnia 1924 r. Zaatakowane przez sowieckich dywersant\u00f3w miasto Sto\u0142pce po\u0142o\u017cone by\u0142o na wschodnim kra\u0144cu \u00f3wczesnego wojew\u00f3dztwa nowogr\u00f3dzkiego, w powiecie sto\u0142peckim, granicz\u0105cym ju\u017c z ZSRR. W latach 20. by\u0142y to niebezpieczne tereny, wielokrotnie nawiedzane przez sowieckie oddzia\u0142y dywersyjne. Do naruszenia granic i wszelkiego rodzaju terrorystycznych atak\u00f3w na kresach II Rzeczypospolitej dochodzi\u0142o w tym czasie wielokrotnie, cho\u0107 \u017caden incydent nie osi\u0105gn\u0105\u0142 takich rozmiar\u00f3w jak walki o Sto\u0142pce.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W kolejnych dniach polska prasa obszernie opisywa\u0142a te wydarzenia. W wile\u0144skim dzienniku &#8222;S\u0142owo&#8221; z 7 sierpnia 1924 r. mo\u017cemy przeczyta\u0107: &#8222;Napad bandycki na Sto\u0142pce, kt\u00f3ry tak przygn\u0119biaj\u0105ce wywar\u0142 u nas wra\u017cenie, w prasie sto\u0142ecznej odbi\u0142 si\u0119 echem w kilku artyku\u0142ach. Wszystkie pisma bez wzgl\u0119du na reprezentowane przez si\u0119 pogl\u0105dy, zgodnie domagaj\u0105 si\u0119 od rz\u0105du wszcz\u0119cia energicznej akcji, kt\u00f3raby nareszcie po\u0142o\u017cy\u0142a kres napadom sowieckich bandyt\u00f3w i zabezpieczy\u0142a spok\u00f3j egzystencji mieszka\u0144com Kres\u00f3w&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Autor artyku\u0142u opublikowanego w &#8222;Dniu Polskim&#8221; przypomina\u0142 natomiast, \u017ce ataki na granic\u0119 i po\u0142o\u017cone w pasie przygranicznym miejscowo\u015bci powtarzaj\u0105 si\u0119 mimo ustalenia przebiegu granic w rozmaitych traktatach i dokumentach, a &#8222;rz\u0105d sowiet\u00f3w prowadzi konsekwentn\u0105 i nieub\u0142agan\u0105 ofensyw\u0119 przeciwko Polsce&#8221;. Autor ocenia\u0142, \u017ce pokojowa polityka polskiego rz\u0105du, &#8222;pob\u0142a\u017cliwe a cz\u0119stokro\u0107 pogardliwe traktowanie r\u00f3\u017cnych wybryk\u00f3w obecnych w\u0142adc\u00f3w Moskwy, ma tylko ten skutek, \u017ce pot\u0119guje ich agresywno\u015b\u0107 w stosunku do pa\u0144stwa polskiego&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Polskie w\u0142adze potraktowa\u0142y jednak spraw\u0119 bardzo powa\u017cnie. Do Sto\u0142pc\u00f3w przyby\u0142 wojewoda nowogr\u00f3dzki, a tak\u017ce gen. Edward Rydz-\u015amig\u0142y. Granica zosta\u0142a czasowo zamkni\u0119ta, a Rydz powr\u00f3ci\u0142 p\u00f3\u017aniej do stolicy, by z\u0142o\u017cy\u0107 Komitetowi Politycznemu Rady Ministr\u00f3w raport z wydarze\u0144 na pograniczu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zarz\u0105dzone zosta\u0142o \u015bledztwo, z\u0142apanych dywersant\u00f3w poddano przes\u0142uchaniom. \u015aledczy ustalili, \u017ce silna i uzbrojona sowiecka banda mia\u0142a po napadzie na Sto\u0142pce ruszy\u0107 w g\u0142\u0105b Polski, po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z miejscowymi zwolennikami bolszewizmu i zrekrutowa\u0107 ludno\u015b\u0107 \u2014 g\u0142\u00f3wnie bia\u0142orusk\u0105 \u2014 do zbrojnego powstania, kt\u00f3re ewentualnie mia\u0142oby sko\u0144czy\u0107 si\u0119 wcieleniem tych ziem do ZSRR.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jeden ze schwytanych krasnoarmiejc\u00f3w, nazwiskiem Joda, zezna\u0142, \u017ce oddzia\u0142 sowiecki, przeznaczony do napadu na Sto\u0142pce, by\u0142 szkolony przez sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy w koszarach w Mi\u0144sku. Ponadto napad na miasto mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 ju\u017c 29 lipca, ale sowietom popsu\u0142 si\u0119 samoch\u00f3d, kt\u00f3ry mia\u0142 dowie\u015b\u0107 grup\u0119 do granicy. W zwi\u0105zku z tym dywersanci szli piechot\u0105 i dlatego uderzenie si\u0119 op\u00f3\u017ani\u0142o. Operacj\u0105 kierowa\u0142 G\u0142\u00f3wny Zarz\u0105d Rozpoznania Armii Czerwonej [GRU], czyli wywiad wojskowy.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"414\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/MSWk9kpTURBXy8yMGE2NGZjMTRhOTFmZTI3Y2MyODQ0ZjY0NjA5NjIzNy5qcGeTlQMAAM0Cp80DwZUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\" alt=\"Stanis\u0142aw Waupszasow na radzieckim znaczku pocztowym\" loading=\"lazy\" \/>USSR Post \/ domena publicza<\/p>\n<p>Stanis\u0142aw Waupszasow na radzieckim znaczku pocztowym<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Co ciekawe, w\u015br\u00f3d pojmanych bandyt\u00f3w by\u0142 te\u017c Polak \u2014 niejaki Sapi\u0144ski \u2014 pochodz\u0105cy z Lublina. S\u0142u\u017cy\u0142 on w Armii Czerwonej, a po zdemobilizowaniu wst\u0105pi\u0142 w Mi\u0144sku do tworzonego oddzia\u0142u.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wkr\u00f3tce rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 grzebanie ofiar napadu. &#8222;Dzi\u015b odby\u0142 si\u0119 przy udziale t\u0142um\u00f3w publiczno\u015bci pogrzeb \u017cydowski zabitego pisarza tartaku. W pogrzebie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 urz\u0119downie starosta sto\u0142pecki. Do Sto\u0142piec przybyli genera\u0142owie Rydz-\u015amig\u0142y i Rybak, wojewoda p. Raczkiewicz, komendant okr\u0119gowej policji i prokurator&#8221; \u2014 donosi\u0142a &#8222;Rzeczpospolita&#8221; 6 sierpnia.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W tym samym czasie pogrzebano te\u017c innych zamordowanych podczas napadu, katolik\u00f3w i prawos\u0142awnych. &#8222;W pogrzebie wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 wielotysi\u0119czne t\u0142umy publiczno\u015bci oraz delegacje ze wszystkich powiat\u00f3w wojew\u00f3dztwa. Imieniem rz\u0105du z\u0142o\u017cy\u0142 ostatni ho\u0142d ofiarom napadu wojewoda nowogr\u00f3dzki. Miasto postanowi\u0142o na w\u0142asny koszt wystawi\u0107 pomnik ofiarom napadu&#8221; \u2014 relacjonowa\u0142o &#8222;S\u0142owo&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Pogrzeb przemieni\u0142 si\u0119 w olbrzymi\u0105 manifestacj\u0119 na cze\u015b\u0107 poleg\u0142ych. Sto\u0142pce nie widzia\u0142y jeszcze tak olbrzymich t\u0142um\u00f3w. Wszystkie sklepy by\u0142y zamkni\u0119te, domy ozdobione flagami. W pochodzie \u017ca\u0142obnym niesiono bardzo wiele wie\u0144c\u00f3w. W ko\u015bciele i cerkwi prawos\u0142awnej odby\u0142o si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne&#8221; \u2014 uzupe\u0142nia\u0142a &#8222;Rzeczpospolita&#8221;.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"492\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/t2jk9kpTURBXy8xNjg1OWVjNDE2ZWFlMzgwNDAwNWM4N2I3NzM1MTIzNC5qcGeTlQMAzQLEzQjszQqklQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw.jpeg\" alt=\"Pomnik poleg\u0142ych policjant\u00f3w w Sto\u0142pcach\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>Pomnik poleg\u0142ych policjant\u00f3w w Sto\u0142pcach<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Fakt ten [napad na Sto\u0142pce] jest czym\u015b tak nies\u0142ychanym, czym\u015b tak wyj\u0105tkowym w stosunkach pomi\u0119dzy narodami, \u017ce przed wojn\u0105 [I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105] by\u0142by wiadomo\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej prawdziwo\u015b\u0107 nie mo\u017cna by uwierzy\u0107. Oddzia\u0142y wojskowe republiki sowieckiej, pozostaj\u0105cej oficjalnie z Polsk\u0105 w stosunku pokojowym, dokonywuj\u0105 napad\u00f3w na terytorium s\u0105siedniego pa\u0144stwa! I czyni\u0105 to nie raz i nie dwa, ale raz po raz, tydzie\u0144 za tygodniem!&#8221; \u2014 grzmia\u0142 z oburzenia krakowski &#8222;Czas&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wydarzenia w Sto\u0142pcach sta\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 utworzenia nowej formacji, maj\u0105cej chroni\u0107 wschodnie rubie\u017ce Polski. Jeszcze w tym samym miesi\u0105cu na posiedzeniu rz\u0105du, na wniosek ministra spraw wojskowych gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego oraz ministra spraw wewn\u0119trznych Zygmunta H\u00fcbnera, podj\u0119ta zosta\u0142a stosowna uchwa\u0142a, po czym rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 formowanie jednostki, kt\u00f3ra ostatecznie powsta\u0142a 12 wrze\u015bnia jako Korpus Ochrony Pogranicza.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Pojawienie si\u0119 KOP by\u0142o w tym czasie niezb\u0119dne, gdy\u017c ataki ze wschodu rzeczywi\u015bcie nadchodzi\u0142y niemal ka\u017cdego dnia. Pod koniec wrze\u015bnia 1924 r. bandyci pod dow\u00f3dztwem czekisty Kiry\u0142\u0142a Or\u0142owskiego napadli na poci\u0105g jad\u0105cy z Brze\u015bcia do \u0141uni\u0144ca. Podr\u00f3\u017cowali nim m.in. wojewoda Stanis\u0142aw Downarowicz, biskup Zygmunt \u0141ozi\u0144ski, okr\u0119gowy komendant policji J\u00f3zef Mi\u0119sowicz i senator Boles\u0142aw Wys\u0142ouch. Sowieccy dywersanci zatrzymali sk\u0142ad pod miejscowo\u015bci\u0105 \u0141owcza. Nast\u0119pnie od\u0142\u0105czyli parow\u00f3z i wypu\u015bcili go bez obs\u0142ugi w kierunku \u0141uni\u0144ca. Most za poci\u0105giem wysadzili, po czym przyst\u0105pili do rabunku wagon\u00f3w. Jeden pasa\u017cer zosta\u0142 zabity, kilku by\u0142o rannych. Wojewod\u0119 i komendanta napastnicy dotkliwie pobili.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"528\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/a5Zk9kpTURBXy8zODNlYmJkZWEyNTExZmQ4OGEzMmM4MzQ5NTkxN2ViYy5qcGeTlQPMtMz_zQy3zQcmlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw.jpeg\" alt=\"\u017bo\u0142nierze KOP przed stra\u017cnic\u0105 w okolicy Sto\u0142pc\u00f3w\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>\u017bo\u0142nierze KOP przed stra\u017cnic\u0105 w okolicy Sto\u0142pc\u00f3w<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Parow\u00f3z zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej zatrzymany przez \u015blusarza z \u0141uni\u0144ca, kt\u00f3ry przy torach zbiera\u0142 grzyby i \u2014 wed\u0142ug relacji prasy \u2014 widz\u0105c opustosza\u0142\u0105 maszyn\u0119, wskoczy\u0142 do niej i doprowadzi\u0142 na najbli\u017csz\u0105 stacj\u0119. Natomiast o samym ataku dywersant\u00f3w powiadomi\u0142 s\u0142u\u017cby jeden z oficer\u00f3w, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 uciec z napadni\u0119tego poci\u0105gu i dotrze\u0107 do stacji w Parocho\u0144sku. Stamt\u0105d ruszy\u0142y z odsiecz\u0105 oddzia\u0142y wojska i policji, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y po\u015bcig za bandytami.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Mo\u017ce napad powy\u017cszy, dokonany w bia\u0142y dzie\u0144 i niezwykle \u015bmia\u0142o, zmusi nareszcie nasze w\u0142adze centralne do energicznego dzia\u0142ania&#8221; \u2014 wyra\u017ca\u0142 nadziej\u0119 &#8222;Dziennik Wile\u0144ski&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">G\u0142o\u015bnym echem odbi\u0142 si\u0119 te\u017c atak na jad\u0105cy z Warszawy poci\u0105g w Le\u015bnej, 45 km od Baranowicz. Tam 45 bolszewickich dywersant\u00f3w zaatakowa\u0142o sk\u0142ad, zabijaj\u0105c jednego policjanta i rani\u0105c jednego oficera. Poci\u0105giem jechali \u017co\u0142nierze stra\u017cy granicznej, byli jednak bez broni, t\u0119 mieli bowiem otrzyma\u0107 dopiero po dojechaniu na plac\u00f3wk\u0119. Bandyci obrabowali podr\u00f3\u017cnych i uciekli, w trakcie po\u015bcigu uda\u0142o si\u0119 zatrzyma\u0107 20 z nich.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Po ataku premier i minister spraw wewn\u0119trznych odbyli narad\u0119 &#8222;w sprawie zastosowania nowych \u015brodk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa&#8221;. Rada Ministr\u00f3w analizowa\u0142a te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego w czterech wojew\u00f3dztwach na wschodzie Polski.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"529\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1TRk9kpTURBXy9hZjg2ZTliOTNhNTc0ZTdiYmJiZTQzNGVhOWNkOGNiNy5qcGeTlQN3Ac0MgM0HCZUCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\" alt=\"\u017bo\u0142nierze KOP w trakcie spotkania z patrolem sowieckim na granicy Polski i ZSRR\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>\u017bo\u0142nierze KOP w trakcie spotkania z patrolem sowieckim na granicy Polski i ZSRR<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Dziennik Wile\u0144ski&#8221; alarmowa\u0142 7 listopada 1924 r., \u017ce napad na poci\u0105g pod Le\u015bn\u0105 by\u0142 pocz\u0105tkiem zapowiedzianego przez sowieckie w\u0142adze &#8222;dwutygodnia sabota\u017cu kolejowego&#8221;. Polski rz\u0105d \u2014 zgodnie z relacj\u0105 gazety \u2014 mia\u0142 w\u00f3wczas wej\u015b\u0107 w posiadanie odezwy Mi\u0144skiego Centralnego Komitetu Komunistycznej Partii Bia\u0142orusi Zachodniej oraz Bia\u0142oruskiej Organizacji Rewolucyjnej. W dokumentach tych Komitet Mi\u0144ski og\u0142asza\u0142 w\u0142a\u015bnie \u00f3w &#8222;sabota\u017c kolejowy&#8221;, kt\u00f3ry mia\u0142y przeprowadzi\u0107 sowieckie bandy wys\u0142ane na polskie kresy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Sowieci nie tylko atakowali poci\u0105gi, ale te\u017c nieustannie dokonywali naruszenia granic, atakuj\u0105c polskie stra\u017cnice i przygraniczne wsie.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">&#8222;Dziennik Wile\u0144ski&#8221; 6 listopada 1924 r. pisa\u0142: &#8222;Z Ostrogu donosz\u0105 o nies\u0142ychanym napadzie bandy sowieckiej. Przy samej linii drut\u00f3w kolczastych na granicy stoj\u0105 hale targowe, budynki ze sklepami, ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 przesz\u0142o kilometr. Wczoraj w nocy o godz. 8 hale te zosta\u0142y podpalone przez bandyt\u00f3w, przy czym jednocze\u015bnie ze strony sowieckiej rozleg\u0142a si\u0119 strzelanina zaczajonej tyraliery, prawdopodobnie regularnego wojska sowieckiego. Ratowanie p\u0142on\u0105cych dom\u00f3w by\u0142o niemo\u017cliwe. Zabici zostali po naszej stronie policjant i str\u00f3\u017c hal, kt\u00f3re sp\u0142on\u0119\u0142y doszcz\u0119tnie. Wezwany pu\u0142k 19. u\u0142an\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 ostrzeliwanie si\u0119 i zmusi\u0142 bolszewik\u00f3w do zaprzestania ognia&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Kilka tygodni wcze\u015bniej, w odwecie za aresztowanie w powiecie wilejskim bolszewickiego komisarza Ernesta Ernejgolda, sowieci uprowadzili w ci\u0105gu kilku dni dw\u00f3ch posterunkowych z 23. kompanii policji pogranicznej.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"528\" width=\"940\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/w8pk9kpTURBXy9hMmYzOTA1ODNjMjk0NjY5NjY3YzJjNjg2ZDRjZTBjYi5qcGeTlQMAzMzNDazNB7CVAs0DrADCw5UCAM0CS8LD3.jpeg\" alt=\"\u017bo\u0142nierz Korpusu Ochrony Pogranicza przed wagonem PKP na dworcu w Sto\u0142pcach, 1932 r.\" loading=\"lazy\" \/>Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p>\u017bo\u0142nierz Korpusu Ochrony Pogranicza przed wagonem PKP na dworcu w Sto\u0142pcach, 1932 r.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Innym razem patrol wojskowy w miejscowo\u015bci Puzowo (woj. nowogr\u00f3dzkie) zosta\u0142 ostrzelany przez band\u0119 usi\u0142uj\u0105c\u0105 przekroczy\u0107 granic\u0119. Po wymianie ognia napastnicy uciekli. Z kolei na stacji Podbrodzie niedaleko \u015awi\u0119cian (woj. wile\u0144skie) kto\u015b przeci\u0105\u0142 kable semaforowe, chc\u0105c doprowadzi\u0107 do katastrofy kolejowej. Pracownicy kolei w por\u0119 jednak dostrzegli uszkodzenie.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W mi\u0119dzyczasie, 27 pa\u017adziernika 1924 r., pierwsze oddzia\u0142y KOP obj\u0119\u0142y wyznaczone im odcinki granicy. Formacja rozrasta\u0142a si\u0119 i tworzy\u0142a kolejne plac\u00f3wki. Przez wiele nast\u0119pnych lat strzeg\u0142a granicy przed aktami dywersji ze strony sowieckiej, kt\u00f3re \u2014 wobec dzia\u0142alno\u015bci korpusu \u2014 z czasem os\u0142ab\u0142y. Swoje ostatnie boje \u017co\u0142nierze KOP stoczyli we wrze\u015bniu 1939 r., broni\u0105c si\u0119 przed regularn\u0105 ju\u017c inwazj\u0105 Armii Czerwonej na Polsk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sto\u0142pce, senne kresowe miasteczko, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w granicy z ZSRR. Pod os\u0142on\u0105 nocy, przez otaczaj\u0105ce miejscowo\u015b\u0107 pola, podkradaj\u0105 si\u0119&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":92543,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,470,27,21519,67,21518,34,35,28,31,53,25,19864,5179,52,68,51,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84,759],"class_list":{"0":"post-92542","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-educate_me","12":"tag-headlines","13":"tag-ii_rzeczpospolita_ii_rp","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-kresy_kresy_wschodnie_region_geograficzny_i_historyczny","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-no_layer_tst0","23":"tag-ohistoria_historia","24":"tag-onet3","25":"tag-onet3d","26":"tag-onet3d_2i","27":"tag-phx","28":"tag-polish","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-v2021","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-world","37":"tag-world-news","38":"tag-worldnews","39":"tag-zsrr_zsrs_zwiazek_radziecki_sowiecki_sowieci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92542"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92542\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}