{"id":93256,"date":"2025-11-09T18:20:10","date_gmt":"2025-11-09T18:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/93256\/"},"modified":"2025-11-09T18:20:10","modified_gmt":"2025-11-09T18:20:10","slug":"del-toro-chcial-ten-film-nakrecic-od-dziesiecioleci-widowiskowy-spektakl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/93256\/","title":{"rendered":"Del Toro chcia\u0142 ten film nakr\u0119ci\u0107 od dziesi\u0119cioleci. &#8222;Widowiskowy spektakl&#8221;"},"content":{"rendered":"<ul class=\"UnorderedList_container__nmfSl\">\n<li class=\"UnorderedList_listElement__Py7xi\" data-id=\"ai-summary-link\">Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">A co, je\u015bli frankensteinowskiego monstrum nie o\u017cywi\u0142a elektryczno\u015b\u0107, ani nawet na jego olbrzymie cielsko nie sk\u0142ada\u0142y si\u0119 trupie cz\u0142onki? Ano nic, bo powie\u015b\u0107 Mary Shelley dawno ju\u017c ust\u0105pi\u0142a pola hollywoodzkiej fantazji, przyparta za gardziel do muru przez ten popkulturowy mit, wi\u0119kszy ni\u017c opowie\u015b\u0107, od kt\u00f3rej wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">C\u00f3\u017c, taka kolej rzeczy, co udowadnia jedynie, jak no\u015bna i oryginalna by\u0142a to historia, dzisiaj zwana prekursorsk\u0105 dla ca\u0142ej fantastyki naukowej, cho\u0107 sam student Frankenstein w r\u00f3wnym stopniu opiera\u0142 si\u0119 na okultyzmie, co na podr\u0119cznikach do anatomii. Dlatego te\u017c u Shelley nieznany jest ani spos\u00f3b, w jaki powo\u0142ano potwora do \u017cycia, ani nawet natura organicznej materii, z kt\u00f3rej zosta\u0142 polepiony.<\/p>\n<p class=\"VideoPlayerText_videoPlayerText__iDwyz\">Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak d\u0142ugo Guillermo del Toro chcia\u0142 nakr\u0119ci\u0107 film 'Frankenstein&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Gdzie jest dost\u0119pny film 'Frankenstein&#8217;?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie nowe postaci pojawiaj\u0105 si\u0119 w wersji del Toro?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co jest kluczowym problemem w opowie\u015bci o Frankensteinie?<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#8222;Frankenstein&#8221;: mi\u0119dzy \u017cyciem i \u015bmierci\u0105 <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Budz\u0105cy groz\u0119 stw\u00f3r by\u0142, jak pisze autorka legendarnej powie\u015bci, absolutnie odra\u017caj\u0105cy jako zwierz\u0119co-ludzka hybryda, nie przypomina\u0142 ani oci\u0119\u017ca\u0142ego Borisa Karloffa, ani poznaczonego szwami Roberta De Niro, ani zsinia\u0142ego Jacoba Elordiego. Trudniej by\u0142oby jednak wsp\u00f3\u0142czu\u0107 istocie spotwornia\u0142ej, przynale\u017c\u0105cej wsz\u0119dzie i nigdzie zarazem, a\u017c tak skrajnie liminalnej, po\u015bredniej na tylu odmiennych i nieprzystaj\u0105cych do siebie p\u0142aszczyznach, zawieszonej nie tylko mi\u0119dzy \u017cyciem i \u015bmierci\u0105, kt\u00f3ry to problem wydaje si\u0119 w tej opowie\u015bci kluczowy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Kwestie to\u017csamo\u015bciowe u Shelley si\u0119ga\u0142y jeszcze dalej, ku samemu gatunkowemu charakterowi istoty stworzonej przez naukowca i mistyka op\u0119tanego sza\u0142em tworzenia, b\u0119d\u0105cej cz\u0142owiekiem, zwierz\u0119ciem i demonem zarazem. Frankenstein nie t\u0142umaczy sobie w\u0142asnego eksperymentu niczym innym ni\u017c t\u0105 sam\u0105 egotyczn\u0105 potrzeb\u0105, jaka kierowa\u0142a budowniczymi biblijnej wie\u017cy Babel, to cz\u0142owiek kierowany imperatywem przekraczania granic z samej tylko antropocentrycznej ciekawo\u015bci. Co wi\u0119cej, Victor jest doskonale \u015bwiadomy grzechu, jakiego si\u0119 dopuszcza, nie tylko przeciwko Bogu, ale przeciwko cz\u0142owiekowi, samemu sensowi istnienia; nawet i przeciwko nauce.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/LMnk9kpTURBXy8wNWE3Mzg3ZjYwZGJjMDA4N2E5NjMyMDRmM2E0YmUxOS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Oscar Issac w filmie &quot;Frankenstein&quot;\" loading=\"lazy\" \/>Ken Woroner, Netflix \/ mat. prasowe<\/p>\n<p>Oscar Issac w filmie &#8222;Frankenstein&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tyle \u017ce nie potrafi przesta\u0107, to ogarni\u0119ty amokiem na\u0142ogowiec. Dlatego te\u017c, zderzony z tym, czego dokona\u0142, ucieka, porzuca swoje dzie\u0142o, jego wyobra\u017ania nigdy nie zabra\u0142a go dalej jak do momentu o\u017cywienia monstrum. A\u017c do samego ko\u0144ca pozostaje cz\u0142owiekiem wyzutym z empatii, skupionym wy\u0142\u0105cznie na sobie, \u015bwiadomym jedynie tych nieszcz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y jego w\u0142asnej osoby. Umiera, po\u017cerany przez destrukcyjnie pragnienie zemsty, \u017cegnany, co znamienne, wy\u0142\u0105cznie przez tego, kt\u00f3rego si\u0119 wyrzek\u0142. Jego dziedzictwem jest samotno\u015b\u0107. Tak\u017ce ta duchowa.<\/p>\n<p>&#8222;Frankenstein&#8221;: dekonstrukcja hollywoodzkiego mitu <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Del Toro, bior\u0105c z ksi\u0105\u017cki Shelly jedynie og\u00f3lny koncept i fabularny szkielet, nie rezygnuje z owego nowoczesnego mitu, jaki w du\u017cej mierze zbudowa\u0142o przez niemal stoma laty studio Universal Pictures. To wtedy, na czarno-bia\u0142ej ta\u015bmie, narodzi\u0142a si\u0119 &#8222;matka-b\u0142yskawica&#8221; i ca\u0142a reszta, jak\u0105 dzisiaj uto\u017csamiamy z t\u0105 ponadczasow\u0105 opowie\u015bci\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Del Toro w wi\u0119kszym stopniu dokonuje dekonstrukcji hollywoodzkiego mitu frankensteinowskiego ni\u017c powie\u015bci Shelley, wyci\u0105gaj\u0105c ze\u0144 przede wszystkim humanistyczn\u0105 empati\u0119 przy jednoczesnym zachowaniu obowi\u0105zkowego repozytorium grozy. Bywaj\u0105 owe pr\u00f3by zachowawcze, mo\u017cna by\u0142o oczekiwa\u0107 od meksyka\u0144skiego tw\u00f3rcy \u015bmia\u0142o\u015bci, dezynwoltury, ale trudno si\u0119 o to obra\u017ca\u0107, znaj\u0105c \u017carliwe uczucie, jakim re\u017cyser darzy i literacki pierwowz\u00f3r, i klasyki Universalu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3wek9kpTURBXy9mNGFhZGFlMTYzNmRmNTk4ZTE3YTk3YjZhZTI3NmVhOC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Jacob Elordi w filmie &quot;Frankenstein&quot;\" loading=\"lazy\" \/>Ken Woroner, Netflix \/ mat. prasowe<\/p>\n<p>Jacob Elordi w filmie &#8222;Frankenstein&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dlatego w wersji zrealizowanej dla Netfliksa jest i energia elektryczna, i kompilowanie cia\u0142a idealnego ze zw\u0142ok, przy jednoczesnym odej\u015bciu od tre\u015bci ksi\u0105\u017cki, dodajmy jednak, \u017ce ostro\u017cnie zaplanowanym i rozumnym.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe postaci, a stare odgrywaj\u0105 zwykle inne role, ale by\u0142y to kroki konieczne, aby del Toro m\u00f3g\u0142 opowiedzie\u0107 t\u0119 histori\u0119 tak, jak tego chcia\u0142. A chcia\u0142 skupi\u0107 si\u0119 si\u0119 Frankensteinie. O ile lwia cz\u0119\u015b\u0107 dotychczasowych adaptacji skupia si\u0119 na dostrze\u017ceniu cz\u0142owiecze\u0144stwa u niezrozumianego i skrzywdzonego monstrum, tak dla Meksykanina wa\u017cniejszy wydaje si\u0119 Victor Frankenstein.<\/p>\n<p>&#8222;Frankenstein&#8221;: w tej opowie\u015bci p\u0142onie \u017cycie <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Film jest bowiem kronik\u0105 jego podr\u00f3\u017cy ku odkupieniu przewin, a tak\u017ce pr\u00f3b\u0105 zrozumienia spo\u0142ecznej roli o\u017cywionego przez niego dzie\u0142a, kt\u00f3rego istnienia nie przewidywa\u0142 porz\u0105dek \u015bwiata. St\u0105d bardzo istotna jest rama fabularna, osadzona na statku zmierzaj\u0105cym ku biegunowi p\u00f3\u0142nocnemu, bo tam po raz pierwszy jeden poznaje losy drugiego, co jest dla obu niezb\u0119dne do okre\u015blenia w\u0142asnego miejsca w wykreowanej przez Victora rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/WDGk9kpTURBXy85ZTcyYjVlZTBhYzMyOTQxZjJkNTM3Mzk2OWU1MDU5Zi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Mia Goth w filmie &quot;Frankenstein&quot;\" loading=\"lazy\" \/>Ken Woroner, Netflix \/ mat. prasowe<\/p>\n<p>Mia Goth w filmie &#8222;Frankenstein&#8221;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Mimo z\u0142o\u017conej problematyki, wynikaj\u0105cej bezpo\u015brednio z tre\u015bci ksi\u0105\u017cki Shelley, &#8222;Frankenstein&#8221; del Toro sprawdza si\u0119 doskonale tak\u017ce jako widowiskowy spektakl. Re\u017cyser, znany z charakterystycznego wizualnego sznytu, kr\u0119ci w i\u015bcie barokowym stylu, bardziej zainteresowany kolorem ni\u017c dziewi\u0119tnastowiecznymi szaro\u015bciami.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Gotycki romantyzm w jego wykonaniu rodzi si\u0119 w wyniku nieustannych kolizji turpistycznych detali z wycyzelowan\u0105 urod\u0105 plan\u00f3w og\u00f3lnych i \u015brednich. Idealnie pasuj\u0105 tu i Oscar Isaac, i Mia Goth, i Jacob Elordi ze swoim nieoczywistym, mrocznym pi\u0119knem i niemal\u017ce teatralnymi gestami. Del Toro kr\u0119ci precyzyjnie i konsekwentnie, panuj\u0105c nad materi\u0105 lepiej ni\u017c bohater jego filmu i ani przez moment nie zdradza zw\u0105tpienia, dok\u0105d z t\u0105 opowie\u015bci\u0105 zmierza.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dlatego te\u017c i zako\u0144czenie jego wersji tej historii, sp\u00f3jne z ca\u0142o\u015bci\u0105, przynosi pewne ukojenie, spok\u00f3j, pogodzenie si\u0119 z losem, czego u Shelly, gdzie bierze g\u00f3r\u0119 niemoc, szuka\u0107 pr\u00f3\u017cno. To dobra decyzja, oddalaj\u0105ca nas cho\u0107 o kroczek od wszechobecnego nihilizmu. Del Toro chcia\u0142 ten film nakr\u0119ci\u0107 od dziesi\u0119cioleci. Nie do\u0142\u0105czy on do grona nieszcz\u0119\u015bliwie spe\u0142nionych marze\u0144. W tej opowie\u015bci bowiem nie tli si\u0119, ale p\u0142onie \u017cycie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u A co, je\u015bli frankensteinowskiego monstrum nie o\u017cywi\u0142a elektryczno\u015b\u0107, ani nawet na jego&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":93257,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[122,808,66,21652,67,261,21651,8426,216,53,19864,52,68,51,55,42,38,40,39,41,123,47,50,21650],"class_list":{"0":"post-93256","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-entertainment","9":"tag-film_filmy_kino_kinematografia_aktorka_aktor_aktorzy_aktorki_rezyserzy","10":"tag-give_me_perspective","11":"tag-guillermo_del_toro_rezyser","12":"tag-intextvideo_splayer","13":"tag-kultura","14":"tag-mary_shelley_pisarka","15":"tag-najnowsze","16":"tag-netflix","17":"tag-new_header","18":"tag-no_layer_tst0","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-rozrywka","29":"tag-screening_general","30":"tag-v2021","31":"tag-victor_frankenstein"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115521128101283408","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93256\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}