{"id":9357,"date":"2025-09-22T10:12:08","date_gmt":"2025-09-22T10:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/9357\/"},"modified":"2025-09-22T10:12:08","modified_gmt":"2025-09-22T10:12:08","slug":"bomba-fiskalna-pod-ue-prawie-polowa-czlonkow-przekracza-granice-dlugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/9357\/","title":{"rendered":"Bomba fiskalna pod UE: prawie po\u0142owa cz\u0142onk\u00f3w przekracza granic\u0119 d\u0142ugu"},"content":{"rendered":"<p class=\"lead\">Prawie po\u0142owa kraj\u00f3w przekracza limity okre\u015blone w traktacie z Maastricht. Bez otwartej debaty grozi nam nie tylko kryzys gospodarczy, ale i chaotyczne zmiany ustrojowe w UE. Warsaw Enterprise Institute (WEI) zaprasza do zapoznania si\u0119 z raportem Centrum Studi\u00f3w Politycznych (CEPOS), instytucji badawczej b\u0119d\u0105cej cz\u0142onkiem EPICENTER \u201eBomba fiskalna pod\u0142o\u017cona pod europejsk\u0105 gospodark\u0119\u201d. WEI jest oficjalnym partnerem tej publikacji.<\/p>\n<p>Problemy fiskalne UE powinny by\u0107 kluczowym priorytetem du\u0144skiej prezydencji w tym roku. Analiza wskazuje, \u017ce od czasu wprowadzenia euro w 2000 r. w UE nast\u0105pi\u0142 strukturalny wzrost wska\u017anik\u00f3w zad\u0142u\u017cenia, kt\u00f3ry w pewnym momencie mo\u017ce przerodzi\u0107 si\u0119 w powa\u017cny kryzys zad\u0142u\u017cenia. Prawie po\u0142owa kraj\u00f3w UE przekracza okre\u015blony w traktacie z Maastricht z 1993 r. (zwanym dalej \u201etraktatem\u201d) pu\u0142ap zad\u0142u\u017cenia wynosz\u0105cy 60 proc. PKB; limit deficytu wynosz\u0105cy 3 proc. PKB jest regularnie przekraczany. Analiza pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wynika to g\u0142\u00f3wnie z nieprzestrzegania i niewymuszania limitu deficytu oraz s\u0142abego wdra\u017cania \u015brodk\u00f3w maj\u0105cych na celu zmniejszenie nadmiernego zad\u0142u\u017cenia.<\/p>\n<p>UE w\u0142a\u015bnie zrewidowa\u0142a swoje przepisy, aby zapewni\u0107 egzekwowanie ogranicze\u0144 okre\u015blonych w Traktacie, ale w rzeczywisto\u015bci s\u0105 one z\u0142agodzon\u0105 wersj\u0105 poprzednich, nieskutecznych przepis\u00f3w. Jednocze\u015bnie wymogi fiskalne dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich zosta\u0142y zawieszone przez cztery z ostatnich pi\u0119ciu lat, w tym (cz\u0119\u015bciowo) na rok 2025.<\/p>\n<p>Ponadto dawny zakaz wsp\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci zawarty w Traktacie zosta\u0142 skutecznie zniesiony. Spowodowa\u0142o to powa\u017cny \u201eproblem wsp\u00f3lnego dobra\u201d i niezdrowe zach\u0119ty dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich do przenoszenia na siebie nawzajem obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych.<\/p>\n<p>Problem ten pog\u0142\u0119bi\u0142o ogromne i nadzwyczajne zaci\u0105gni\u0119cie wsp\u00f3lnego d\u0142ugu podczas pandemii COVID-19 w postaci funduszu odbudowy NextGenerationEU o warto\u015bci 750 mld euro, uruchomionego w lipcu 2020 r. Pomijaj\u0105c nadzwyczajne okoliczno\u015bci, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y jako uzasadnienie dla zwi\u0119kszenia zad\u0142u\u017cenia w tamtym czasie, decydenci w UE nadal proponuj\u0105 zaci\u0105gni\u0119cie kolejnego wsp\u00f3lnego d\u0142ugu.<\/p>\n<p>Teoria ekonomiczna nie mo\u017ce uzasadnia\u0107 utrzymywania d\u0142ugu publicznego na obecnym poziomie, gdzie prawie wszystkie kraje maj\u0105 technicznie niezr\u00f3wnowa\u017cone finanse publiczne z du\u017cymi, odroczonymi obci\u0105\u017ceniami pokoleniowymi.<\/p>\n<p>Kryzys zad\u0142u\u017cenia strukturalnego UE mo\u017ce nie tylko mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje gospodarcze, ale tak\u017ce doprowadzi\u0107 do chaotycznych i nieprzewidzianych zmian konstytucyjnych w UE. W d\u0142u\u017cszej perspektywie problem d\u00f3br wsp\u00f3lnych, wsp\u00f3lna odpowiedzialno\u015b\u0107 i brak egzekwowania przepis\u00f3w Traktatu s\u0105 nie do pogodzenia z obecn\u0105 zdecentralizowan\u0105 struktur\u0105 polityczn\u0105 UE. Zrozumia\u0142e jest, \u017ce niekt\u00f3rzy obywatele popieraj\u0105 utworzenie federalnej w\u0142adzy pa\u0144stwowej w UE. Jednak tak z\u0142o\u017cone i maj\u0105ce daleko id\u0105ce skutki decyzje powinny by\u0107 podejmowane na podstawie otwartych i demokratycznych dyskusji, a nie w wyniku chaotycznych i nieprzejrzystych proces\u00f3w gospodarczych.<br \/>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawie po\u0142owa kraj\u00f3w przekracza limity okre\u015blone w traktacie z Maastricht. Bez otwartej debaty grozi nam nie tylko kryzys&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9358,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,388,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-9357","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-finanse","11":"tag-headlines","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-news","17":"tag-polish","18":"tag-polski","19":"tag-swiat","20":"tag-top-stories","21":"tag-topstories","22":"tag-wiadomosci","23":"tag-world","24":"tag-world-news","25":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9357"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9357\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}