\nProjektowany system Rozszerzonej Odpowiedzialno\u015bci Producenta (ROP) w\u00a0Polsce to\u00a0pr\u00f3ba wprowadzenia tylnymi drzwiami nowego, ukrytego podatku, kt\u00f3ry uderzy w\u00a0przedsi\u0119biorc\u00f3w i\u00a0konsument\u00f3w \u2013\u00a0czytamy w\u00a0raporcie zatytu\u0142owanym: „Centralizacja a\u00a0efektywno\u015b\u0107. Co\u00a0nale\u017cy wiedzie\u0107 o\u00a0projektowanym systemie ROP w\u00a0Polsce”.
\n<\/p>\n
\nJak wskazuje autor raportu Andrzej Strojny, projekt ustawy o\u00a0gospodarce opakowaniami, przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i\u00a0\u015arodowiska, budzi fundamentalne zastrze\u017cenia. Publiczne konsultacje projektu wywo\u0142a\u0142y lawin\u0119 \u2013\u00a0wp\u0142yn\u0119\u0142o ponad 1,7 tys. uwag. Najwi\u0119ksze kontrowersje budzi przyznanie monopolistycznej roli pa\u0144stwowej instytucji.
\n<\/p>\n
Pa\u0144stwowy monopol zamiast konkurencji na\u00a0rynku<\/p>\n
\nZgodnie z\u00a0projektem, jedynym operatorem systemu ma\u00a0zosta\u0107 Narodowy Fundusz Ochrony \u015arodowiska i\u00a0Gospodarki Wodnej. To\u00a0do\u00a0niego producenci wprowadzaj\u0105cy na\u00a0rynek opakowania b\u0119d\u0105 wnosi\u0107 now\u0105, obowi\u0105zkow\u0105 op\u0142at\u0119 o\u00a0charakterze publicznoprawnym, a\u00a0w\u00a0praktyce parapodatek. NFO\u015aiGW ma\u00a0centralnie zarz\u0105dza\u0107 gigantycznym strumieniem finansowym, szacowanym na\u00a0ok. 5\u00a0mld z\u0142 rocznie.
\n<\/p>\n
\n\u2013 NFO\u015aiGW, b\u0119d\u0105cy dot\u0105d instytucj\u0105 finansuj\u0105c\u0105, nie\u00a0ma\u00a0\u017cadnego operacyjnego do\u015bwiadczenia w\u00a0zarz\u0105dzaniu tak skomplikowanym rynkiem jak gospodarka odpadami. Powierzenie tej roli pa\u0144stwowemu molochowi budzi obawy o\u00a0biurokracj\u0119, wysokie koszty administracyjne i\u00a0nisk\u0105 efektywno\u015b\u0107, analogicznie do\u00a0problem\u00f3w znanych z\u00a0funkcjonowania NFZ czy\u00a0ZUS \u2013\u00a0przestrzega Andrzej Strojny.
\n<\/p>\n
W\u0119gierska \u015bcie\u017cka zamiast czeskiej<\/p>\n
\nResort klimatu deklarowa\u0142 inspiracj\u0119 efektywnym modelem czeskim, jednak analiza WEI wykazuje, \u017ce\u00a0projekt jest niemal kopi\u0105 modelu w\u0119gierskiego z\u00a0lat 2012-2023. Na\u00a0W\u0119grzech nacjonalizacja systemu ROP doprowadzi\u0142a do\u00a0katastrofy \u015brodowiskowej: poziom recyklingu opakowa\u0144 spad\u0142 z\u00a059,3 proc. w\u00a02011 roku do\u00a0zaledwie 44,6 proc. w\u00a02022 roku.
\n<\/p>\n
\nDla por\u00f3wnania, oparty na\u00a0rynkowej konkurencji i\u00a0organizacjach non-profit zarz\u0105dzanych przez producent\u00f3w (jak EKO-KOM), system czeski osi\u0105ga 71 proc. recyklingu. W\u00a0modelu w\u0119gierskim, kt\u00f3ry chce skopiowa\u0107 Polska, recykling szk\u0142a spad\u0142 do\u00a029,8 proc., a\u00a0plastiku do\u00a027,5 proc.
\n<\/p>\n
Podw\u00f3jny koszt dla\u00a0konsumenta<\/p>\n
\nProponowany system sprowadza rol\u0119 producent\u00f3w wy\u0142\u0105cznie do\u00a0p\u0142atnik\u00f3w podatku. Pozbawia ich wp\u0142ywu na\u00a0efektywno\u015b\u0107 systemu i\u00a0zabija motywacj\u0119 do\u00a0ekoprojektowania.
\n<\/p>\n
\n\u2013 Nowy parapodatek drastycznie zwi\u0119kszy obci\u0105\u017cenia finansowe firm. Koszty producent\u00f3w mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 z\u00a0oko\u0142o 1,4 mld z\u0142 obecnie, do\u00a0oko\u0142o 4\u00a0mld z\u0142 rocznie. Nie\u00a0trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0zostan\u0105 przerzucone na\u00a0konsument\u00f3w w\u00a0cenach produkt\u00f3w. Polacy zap\u0142ac\u0105 mniej gminie, ale\u00a0znacznie wi\u0119cej w\u00a0sklepie \u2013\u00a0t\u0142umaczy Piotr Palutkiewicz, wiceprezes WEI.
\n<\/p>\n
\nCo gorsza, je\u015bli pa\u0144stwowy administrator oka\u017ce si\u0119 tak niewydolny jak jego w\u0119gierski odpowiednik, gminy nie\u00a0otrzymaj\u0105 wystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w na\u00a0pokrycie koszt\u00f3w. W\u00a0rezultacie konsument zap\u0142aci podw\u00f3jnie: raz w\u00a0wy\u017cszej cenie produktu i\u00a0drugi raz w\u00a0rosn\u0105cych op\u0142atach za\u00a0\u015bmieci.
\n<\/p>\n
\nWEI rekomenduje ca\u0142kowite odrzucenie projektu w\u00a0obecnym kszta\u0142cie i\u00a0oparcie systemu ROP na\u00a0sprawdzonych modelach rynkowych, gdzie organizacje producenckie konkuruj\u0105 o\u00a0efektywno\u015b\u0107, a\u00a0rola pa\u0144stwa ogranicza si\u0119 do\u00a0m\u0105drego nadzoru, a\u00a0nie centralnego zarz\u0105dzania.
\n<\/p>\n