{"id":94956,"date":"2025-11-10T19:44:19","date_gmt":"2025-11-10T19:44:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/94956\/"},"modified":"2025-11-10T19:44:19","modified_gmt":"2025-11-10T19:44:19","slug":"porazajacy-proces-pelicot-odtworzony-w-warszawie-to-nie-daje-spokoju-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/94956\/","title":{"rendered":"Pora\u017caj\u0105cy „Proces Pelicot” odtworzony w Warszawie. To nie daje spokoju"},"content":{"rendered":"

Wstyd wreszcie zmieni\u0142 strony, a jego ci\u0119\u017car z ofiary przesun\u0105\u0142 si\u0119 na sprawc\u00f3w \u2014 podkre\u015blaj\u0105 tw\u00f3rczynie i tw\u00f3rcy „Procesu Pelicot”, historycznego wydarzenia, tak jak historyczny w skali \u015bwiata jest gest Gis\u00e8le Pelicot.<\/a> Kobieta zdecydowa\u0142a, \u017ce jej proces o zbiorowy gwa\u0142t nie b\u0119dzie toczy\u0142 si\u0119 za zamkni\u0119tymi drzwiami, lecz na oczach \u015bwiata.<\/p>\n

Akta Gis\u00e8le Pelicot zainspirowa\u0142y Milo Raua, szwajcarskiego re\u017cysera, laureata Europejskiej Nagrody Teatralnej, dyrektora wiede\u0144skiego festiwalu Wiener Festwochen, znanego z zaanga\u017cowanej spo\u0142ecznie tw\u00f3rczo\u015bci, oraz dramatur\u017ck\u0119 Servane Decle, do czytania performatywnego w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo
\n„Proces Pelicot” odtworzony przez zesp\u00f3\u0142 TR Warszawa. Ca\u0142o\u015b\u0107 pora\u017ca<\/p>\n

W ten spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c w Polsce \u2014 dok\u0142adnie w zaaran\u017cowanej na sal\u0119 s\u0105dow\u0105 przestrzeni Pa\u0142acu Kultury i Nauki, a wi\u0119c w \u015bcis\u0142ym centrum stolicy naszego kraju \u2014 zobaczyli\u015bmy pora\u017caj\u0105cy, a za spraw\u0105 nietypowej formy wolny od uzurpacji teatralnej protest. Przeciw przemocy seksualnej, dla kt\u00f3rej wiele os\u00f3b pr\u00f3bowa\u0142o i nadal pr\u00f3buje szuka\u0107 usprawiedliwienia.<\/p>\n

Powsta\u0142o wydarzenie precyzyjnie zagl\u0105daj\u0105ce w g\u0142\u0105b ludzkich g\u0142\u00f3w, serc i sumie\u0144. Nie reprodukuje traumy. Wr\u0119cz przeciwnie, pr\u00f3buje uciszanym tragediom i oswajanej opresji po\u0142o\u017cy\u0107 kres.<\/p>\n

Pytania, jak przerwa\u0107 sztafet\u0119 przemocy, stawiane s\u0105 tu w pe\u0142ni demokratycznie, zgodnie z liter\u0105 prawa, poprzez wys\u0142uchanie wszystkich stron \u2014 od lekarzy medycyny s\u0105dowej, przez osoby z medi\u00f3w czy nauki, przez \u015bwiadkinie, \u015bwiadk\u00f3w, oskar\u017conych, rodzin\u0119 Pelicot, jej c\u00f3rk\u0119 czy synow\u0105, po skruszonego Dominique\u2019a i odzyskuj\u0105c\u0105 odbieran\u0105 jej latami autonomi\u0119 Gis\u00e8le.<\/p>\n

\""Proces<\/p>\n

„Proces Pelicot” w WarszawieAdrian Lach \/ TR Warszawa<\/p>\n

Poznajmy mn\u00f3stwo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, cz\u0119sto pomijanych w zdawkowych, emocjonalnych doniesieniach medialnych. Jak ten, \u017ce odurzana latami Gis\u00e8le zacz\u0119\u0142a podejrzewa\u0107 u siebie problemy psychiczne, nie znajduj\u0105c w\u015br\u00f3d lekarzy uzasadnienia dziwnych, polekowych schorze\u0144. Albo to, \u017ce oprawcom znajdowanym na internetowym czacie zatytu\u0142owanym „Bez jej zgody” Dominique wysy\u0142a\u0142 precyzyjne wskaz\u00f3wki: \u017ceby byli czy\u015bci, mieli obci\u0119te paznokcie, nie palili przed spotkaniem, parkowali z dala od domu i wchodzili tylnym wej\u015bciem.<\/p>\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 jest bolesna, trudna w odbiorze, szczeg\u00f3lnie wymagaj\u0105ca. Tak dla zespo\u0142u aktorskiego, jak publiczno\u015bci. Narasta naturalny sprzeciw wobec ch\u0142odnego relacjonowania kolejnych przyk\u0142ad\u00f3w niepoj\u0119tego okrucie\u0144stwa cz\u0142owieka.<\/p>\n

\"Re\u017cyser<\/p>\n

Re\u017cyser Milo Rau podczas „Procesu Pelicot” w WarszawieAdrian Lach \/ TR Warszawa<\/p>\n

To wszystko nie by\u0142oby mo\u017cliwe, gdyby nie precyzja polskiego t\u0142umaczenia tekstu autorstwa Anki Herbut, oraz \u015bwietny, oddany temu tematowi z empati\u0105 zesp\u00f3\u0142 aktorek i aktor\u00f3w TR Warszawa (wspierany przez \u015bpiewaka Grzegorza Hardeja, otwieraj\u0105cego i zamykaj\u0105cego wydarzenie utworem „The Cold Song” z opery „Kr\u00f3l Artur”).<\/p>\n

Ka\u017cda z zaanga\u017cowanych os\u00f3b aktorskich rozwa\u017cnie, delikatnie dobiera \u015brodki aktorskie do bardzo niecodziennego zadania. Udzia\u0142 bior\u0105: Jan Dravnel, Izabella Dudziak, Dobromir Dymecki, \u0141ukasz Gawro\u0144ski, Mateusz G\u00f3rski, Natalia Kalita, Magdalena Kuta, Lech \u0141otocki, Sebastian Pawlak, Agnieszka Podsiadlik, Tomasz Tyndyk, Adam Woronowicz, Miros\u0142aw Zbrojewicz oraz Justyna Wasilewska, moja rozm\u00f3wczyni.<\/p>\n

\""Proces<\/p>\n

„Proces Pelicot”: na projekcji widoczny Miros\u0142aw ZbrojewiczAdrian Lach \/ TR Warszawa<\/p>\n

Justyna Wasilewska o „Procesie Pelicot”: wmawiany nam podzia\u0142 nie istnieje<\/p>\n

W „Procesie Pelicot” Justyna Wasilewska wciela si\u0119 w nag\u0142a\u015bniaj\u0105c\u0105 spraw\u0119 dziennikark\u0119, szczeg\u00f3\u0142owo opisuj\u0105c\u0105, co zawiera\u0142y zabezpieczone przez policj\u0119 dziesi\u0105tki nagra\u0144.<\/p>\n

A nagrania to materia\u0142y z gwa\u0142t\u00f3w, rejestrowane przez Dominique\u2019a Pelicot, bez wiedzy i zgody potajemnie odurzanej mieszank\u0105 lek\u00f3w ma\u0142\u017conki. Pos\u0142u\u017cy\u0142y za niezbity dow\u00f3d w sprawie. W\u0105tpliwo\u015bci, czy bez nich dosz\u0142oby do skazania, czy mo\u017ce do kolejnych pr\u00f3b podwa\u017cania relacji osoby do\u015bwiadczaj\u0105cej przemocy seksualnej, wielokrotnie wyra\u017ca sama Pelicot.<\/p>\n

Wybrzmiewa te\u017c pytanie, co gdyby Gis\u00e8le nie by\u0142a bia\u0142\u0105, heteroseksualn\u0105 przedstawicielk\u0105 klasy \u015bredniej, ale na przyk\u0142ad osob\u0105 o innym ni\u017c bia\u0142y kolor sk\u00f3ry, pracuj\u0105c\u0105 seksualnie emigrantk\u0105.<\/p>\n

\"Justyna<\/p>\n

Justyna Wasilewska w „Procesie Pelicot”Adrian Lach \/ TR Warszawa<\/p>\n

Jak zwraca uwag\u0119 moja rozm\u00f3wczyni: \u2014 W przypadku oddawania g\u0142osu sprawcom wydaje si\u0119 naturalne pytanie, czy w pewien spos\u00f3b nie legitymizujemy ich g\u0142osu, czy ta wielo\u015b\u0107 perspektyw nie przyczynia si\u0119 do relatywizowania odpowiedzialno\u015bci, do odwracania uwagi czy repetowania traumy. Ale „Proces Pelicot” nie ko\u0144czy na wskazaniu winnych, zmusza raczej do przyjrzenia si\u0119 naszej kulturze, kt\u00f3ra socjalizuje ch\u0142opc\u00f3w poprzez przemoc. Nie zostawia nas z uproszczonym podzia\u0142em na dobro i z\u0142o, tych tak zwanych porz\u0105dnych m\u0119\u017cczyzn i seryjnych gwa\u0142cicieli. Bo, jak przypomina mojego bohaterka:<\/p>\n

\n

S\u0105 z lewicy, s\u0105 z prawicy, s\u0105 uprzejmi, pomocni, odbieraj\u0105 dziecko ze szko\u0142y, zmywaj\u0105 naczynia, zanim wejd\u0105 na forum, kt\u00f3re proponuje zgwa\u0142ci\u0107 odurzon\u0105, nieprzytomn\u0105 kobiet\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 Ten wmawiany nam kulturowo i spo\u0142ecznie podzia\u0142 nie istnieje. Gwa\u0142ciciele Pelicot nie byli ani seryjni, ani nieporz\u0105dni. To faceci niebudz\u0105cy podejrze\u0144, wmieszani w t\u0142um \u2014 podsumowuje aktorka TR Warszawa.<\/p>\n

Wsp\u00f3lnie zastanawiamy si\u0119 nad radykalno\u015bci\u0105 gestu Gis\u00e8le Pelicot, kt\u00f3rej wiele os\u00f3b odmawia\u0142o prawa do transparentno\u015bci. Pelicot nie tylko konsekwentnie broni swojej autonomii, ale te\u017c punktuje opresyjno\u015b\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry zmusza osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce przemocy do ponownej konfrontacji ze swoimi oprawcami.<\/p>\n

Wasilewska podkre\u015bla: \u2014 Jej determinacja i odwaga w walce o siebie i dziesi\u0105tki tysi\u0119cy innych kobiet na ca\u0142ym \u015bwiecie budz\u0105 m\u00f3j najwi\u0119kszy szacunek.<\/p>\n

\"Magdalena<\/p>\n

Magdalena Kuta jako Gis\u00e8le Pelicot w „Procesie Pelicot”Adrian Lach \/ TR Warszawa<\/p>\n

Przyznaje jednocze\u015bnie: \u2014 Odrzuca mnie od tego, od tych wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, chcia\u0142abym odruchowo zatka\u0107 uszy. Ale chodzi o to, \u017ceby\u015bmy wreszcie przestali te uszy zatyka\u0107. Zw\u0142aszcza \u017ce w tej opowie\u015bci mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 nieprzyjemnych rzeczy r\u00f3wnie\u017c na w\u0142asny temat. To lustro dla spo\u0142ecze\u0144stwa, na kt\u00f3re przecie\u017c si\u0119 sk\u0142adamy, wszyscy, ka\u017cdy nas. Ja te\u017c by\u0142am w sytuacjach, kiedy do\u015bwiadcza\u0142am przemocy. I gdy by\u0142am \u015bwiadkini\u0105 przemocy. Milcza\u0142am. Bo taka by\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 milcza\u0142o, tak wygl\u0105da\u0142a norma. Gis\u00e8le Pelicot zrobi\u0142a wiele, \u017ceby t\u0119 norm\u0119 zmieni\u0107. Da\u0142a nam szans\u0119. Oby\u015bmy tylko potrafili z niej skorzysta\u0107.<\/p>\n

Odpowiedzi na przyczyny tej tragedii nie ma. Pewny pozostaje ha\u0142as, do kt\u00f3rego zach\u0119ca nas Gis\u00e8le Pelicot i wspieraj\u0105ce j\u0105 kobiety. Bohaterka Justyny Wasilewskiej t\u0142umaczy:<\/p>\n

\n

Odrzucaj\u0105c proces za zamkni\u0119tymi drzwiami Gis\u00e8le domaga si\u0119, by\u015bmy w\u0142a\u015bnie patrzyli, by\u015bmy s\u0142uchali, by\u015bmy czytali. Nie po\u015bwi\u0119cajmy ofiarom przemocy seksualnej ani jednej minuty ciszy. Ho\u0142d dla zabitych, solidarno\u015b\u0107 ze zgwa\u0142conymi. Niech nasz krzyk b\u0119dzie potworny. Niech ten ha\u0142as zostanie z nami na zawsze. Niech stanie si\u0119 pytaniem, kt\u00f3re nie da nam spokoju.<\/p>\n<\/blockquote>\n

„Najwy\u017cszy czas otworzy\u0107 oczy”<\/p>\n

Dominique Pelicot podczas zatrzymania m\u00f3wi policji „dzi\u0119kuj\u0119 wam za zdj\u0119cie ze mnie tego ci\u0119\u017caru”. \u2014 Chcia\u0142em podporz\u0105dkowa\u0107 sobie niepos\u0142uszn\u0105 kobiet\u0119\u2026 Wiem, co zrobi\u0142em. Moja \u017cona jest cz\u0119\u015bci\u0105 tego, co nosz\u0119 g\u0142\u0119boko w sobie \u2014 pada w s\u0105dowym przem\u00f3wieniu skazanego Dominique’a.<\/p>\n

Jego samotno\u015b\u0107, bezsilno\u015b\u0107 i niemoc wobec w\u0142asnego barbarzy\u0144stwa, a zarazem w\u0142asnego do\u015bwiadczenia przemocy seksualnej w dzieci\u0144stwie, mog\u0105 wybrzmie\u0107 dobitnie dzi\u0119ki wielkiemu talentowi Lecha \u0141otockiego.<\/p>\n

\"Lech<\/p>\n

Lech \u0141otocki w „Procesie Pelicot”Adrian Lach \/ Materia\u0142y prasowe<\/p>\n

Gis\u00e8le Pelicot podczas rozprawy kolejny raz podkre\u015bla, \u017ce nie da si\u0119 wp\u0119dzi\u0107 w poczucie winy, wstydu. Chce odzyska\u0107 godno\u015b\u0107 noszonego przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia nazwiska, odrzucaj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego zmiany. \u2014 Najwy\u017cszy czas, \u017ceby spo\u0142ecze\u0144stwo otworzy\u0142o oczy na ten patriarchalny, mizoginiczny porz\u0105dek, w kt\u00f3rym gwa\u0142t jest bagatelizowany. Nie kieruj\u0105 mn\u0105 nienawi\u015b\u0107, kieruje mn\u0105 potrzeba zmiany spo\u0142ecze\u0144stwa \u2014 przekonuje imponuj\u0105ca w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu Magdalena Kuta.<\/p>\n

Kuta tworzy wybitn\u0105 rol\u0119 w teatralnej formie, kt\u00f3ra teoretycznie takim rolom nie sprzyja, ani ich nie wymaga. Pokazuje, \u017ce na sztandary mo\u017cna zabra\u0107 ze sob\u0105 i si\u0142\u0119 i krucho\u015b\u0107.<\/p>\n

„Proces Pelicot” w re\u017cyserii Milo Raua zaplanowano jeszcze w Berlinie, Lizbonie czy Nowym Jorku. Wbrew wcze\u015bniejszym zapowiedziom, nie zobaczy go publiczno\u015b\u0107 w Serbii. Wydarzenie usuni\u0119to z programu Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Teatralnego BITEF w wyniku politycznych nacisk\u00f3w.<\/p>\n

***<\/p>\n

Matronat nad warszawskim pokazem „Procesu Pelicot” oraz towarzysz\u0105cymi wydarzeniu spotkaniami obj\u0119\u0142a Fundacja Feminoteka. Je\u015bli czujesz, \u017ce potrzebujesz wsparcia psychologicznego, zadzwo\u0144 pod numer: 888 88 33 88, przeciwprzemocowy numer Feminoteki, czynny od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku od 11:00 do 19:00.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wstyd wreszcie zmieni\u0142 strony, a jego ci\u0119\u017car z ofiary przesun\u0105\u0142 si\u0119 na sprawc\u00f3w \u2014 podkre\u015blaj\u0105 tw\u00f3rczynie i tw\u00f3rcy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":94859,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[220,122,21857,96,21856,21855,603,21852,21854,21853,48,46,42,38,40,39,41,7392,12781,123,47,800,21851,435],"class_list":{"0":"post-94956","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozrywka","8":"tag-dobromir_dymecki","9":"tag-entertainment","10":"tag-feminoteka","11":"tag-francja","12":"tag-fundacja_feminoteka","13":"tag-gisele_pelicot","14":"tag-gwalt","15":"tag-justyna_wasilewska","16":"tag-lech_lotocki","17":"tag-magdalena_kuta","18":"tag-nat_styl","19":"tag-omp","20":"tag-pl","21":"tag-poland","22":"tag-polish","23":"tag-polska","24":"tag-polski","25":"tag-prawa_kobiet","26":"tag-przemoc_seksualna","27":"tag-rozrywka","28":"tag-screening_general","29":"tag-teatr","30":"tag-tr_warszawa_teatr","31":"tag-warszawa"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115527121145522885","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94956"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94956\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}