Na Podhalu jest ich kilkana\u015bcie. Miejscowi \u015bmiej\u0105 si\u0119 czasem, \u017ce przypominaj\u0105 zamki lub dawne grody S\u0142owian. Otoczone s\u0105 wysokim „wa\u0142em”. W \u015brodku mie\u015bci si\u0119 ma\u0142y plac. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce nie s\u0105 zbudowane z drewna, kamienia czy ceg\u0142y, ale niemal w ca\u0142o\u015bci z blachy. Mowa o punktach sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w marki Blachotrapez.<\/p>\n
Kilka dni temu ustawili\u015bmy si\u0119 przed jednym z nich. Wszystko po to, by porozmawia\u0107 z kupuj\u0105cymi tu dekarzami. Sam pochodz\u0119 z Podhala, na dachu domu mam blach\u0119 z fabryki w Rabce. Pomimo \u017ce liczy ju\u017c oko\u0142o 13 lat, nic z\u0142ego si\u0119 z ni\u0105 nie dzieje. Pami\u0119tam, \u017ce gdy dekarze kryli ni\u0105 m\u00f3j dom, musia\u0142em przywie\u017a\u0107 im jakie\u015b brakuj\u0105ce drobne elementy. Pojecha\u0142em wi\u0119c do punktu sprzeda\u017cy firmy i niemal godzin\u0119 czeka\u0142em na swoj\u0105 kolej. Tak wielu klient\u00f3w ustawi\u0142o si\u0119 przede mn\u0105. Teraz spodziewa\u0142em si\u0119 podobnej sytuacji. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 inna.<\/p>\n
W 2025 r. w punktach Blachotrapez kolejek ju\u017c nie ma. Pierwszy budowlaniec zajecha\u0142 tu dopiero po blisko godzinie od czasu, gdy przyjecha\u0142em na miejsce.<\/p>\n
\u2014 To ju\u017c nie jest ta sama firma, co kiedy\u015b \u2014 m\u00f3wi mi m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry przedstawia si\u0119 jako Jasiek. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej t\u0142umaczy mi, z czego jego zdaniem bior\u0105 si\u0119 problemy firmy, przed kt\u00f3r\u0105 stoimy.<\/p>\n
\u2014 Blachotrapez to kiedy\u015b by\u0142a na po\u0142udniu Polski prawdziwa pot\u0119ga. Na Podhalu monopolista \u2014 m\u00f3wi i dodaje, \u017ce klienci wybierali j\u0105 ze wzgl\u0119du na jako\u015b\u0107 oraz \u015bwietn\u0105 cen\u0119. \u2014 Oni byli czasem niemal dwa razy ta\u0144si ni\u017c inni producenci blachodach\u00f3wki. Zw\u0142aszcza ci z Niemiec czy Austrii lub Nowej Zelandii. Do tego ich blacha to by\u0142a jako\u015b\u0107! Nawet na przet\u0142oczeniach, zagi\u0119ciach mia\u0142a swoj\u0105 grubo\u015b\u0107. Tymczasem ta od innych producent\u00f3w czasem by\u0142a w tych miejscach tak naci\u0105gana, \u017ce ostatecznie by\u0142a niewiele grubsza od kartki papieru \u2014 t\u0142umaczy fachowiec.<\/p>\n
Od razu s\u0142yszymy te\u017c, \u017ce obecnie jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w jest znacznie gorsza, a ceny mniej konkurencyjne.<\/p>\n
Czekamy kolejne kilkadziesi\u0105t minut. Przed punktem sprzeda\u017cowym w podhala\u0144skiej miejscowo\u015bci pojawia si\u0119 kolejny majster. Kupuje dwie paczki „farmer\u00f3w” (tak g\u00f3rale okre\u015blaj\u0105 blachowkr\u0119ty) i tub\u0119 uszczelniacza.<\/p>\n
\u2014 Kryj\u0119 dach w pobli\u017cu. Blach\u0105 innej firmy. Ale zabrak\u0142o troch\u0119 wkr\u0119t\u00f3w wi\u0119c tu mia\u0142em bli\u017cej \u2014 m\u00f3wi m\u0119\u017cczyzna w wieku oko\u0142o 60 lat. Jak sam si\u0119 chwali, w zawodzie dekarza jest od 35 lat. Ponad 20 ma w\u0142asn\u0105 brygad\u0119. W rozmowie z Onetem budowlaniec powtarza wszystko to, co us\u0142yszeli\u015bmy ju\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n
\u2014 Kilka lat temu, jeszcze za rz\u0105d\u00f3w Ja\u015bka [Luberdy], czyli za\u0142o\u017cyciela Blachotrapezu, to by\u0142a firma niby wielka, ale prowadzona po staremu. Jasiek to zna\u0142 osobi\u015bcie niemal wszystkich dekarzy na Podhalu i pewnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 w ca\u0142ej Ma\u0142opolsce czy na S\u0142owacji. Mo\u017cna by\u0142o do niego zadzwoni\u0107, przegada\u0107. Jak cz\u0142owiek mia\u0142 ci\u015bnienie, by blach\u0119 dosta\u0107 wcze\u015bniej, bo inwestor si\u0119 piekli\u0142 na uciekaj\u0105ce terminy, to takie rzeczy si\u0119 z nim osobi\u015bcie za\u0142atwia\u0142o. Ten cz\u0142owiek mia\u0142 relacje ze \u015brodowiskiem. Spotyka\u0142 si\u0119 z nami na targach, festynach. Czasem to i flaszk\u0119 z ch\u0142opami wypi\u0142. Rozdawa\u0142 kupuj\u0105cym u niego firmowe polary, r\u0119kawiczki. Czasem nawet jaki\u015b prezent tym ekipom, kt\u00f3re u niego najwi\u0119cej zamawia\u0142y \u2014 s\u0142yszymy.<\/p>\n
\u2014 W\u0142a\u015bnie na takim bezpo\u015brednim marketingu i relacjach z ekipami wyni\u00f3s\u0142 swoj\u0105 firm\u0119 tak wysoko. Do tego Jasiek codziennie by\u0142 na hali produkcyjnej. Sam wszystko dogl\u0105da\u0142 i przez to musia\u0142o by\u0107 na przys\u0142owiowe tip-top. P\u00f3\u017aniej przysz\u0142o jednak w Blachotrapezie m\u0142ode pokolenie i zaprowadzi\u0142o swoje rz\u0105dy, to dlatego. Ojca od wszystkiego odsun\u0119li i firma przesta\u0142a si\u0119 rozwija\u0107 \u2014 ocenia majster.<\/p>\n
Firma Blachotrapez w pa\u017adzierniku zg\u0142osi\u0142a do urz\u0119du pracy w Nowym Targu zamiar przeprowadzenia zwolnie\u0144 grupowych. Firma twierdzi\u0142a, \u017ce dotkn\u0105 70 os\u00f3b. Pracownicy trzech nale\u017c\u0105cych do przedsi\u0119biorstwa fabryk (w Rabce-Zdroju, Bochni i S\u0119kocinie Nowym) m\u00f3wili nawet o wi\u0119kszej redukcji, kt\u00f3r\u0105 zagro\u017conych by\u0142o 200 os\u00f3b.<\/p>\n
Ostatecznie z firm\u0105 po\u017cegna\u0142o si\u0119 80 os\u00f3b, czyli 7 proc. wszystkich pracownik\u00f3w zatrudnionych w ka\u017cdej z trzech wymienionych lokalizacji, plus kilkoro os\u00f3b z administracji. Takie liczby poda\u0142 osobi\u015bcie dyrektor generalny Grupy Blachotrapez Rafa\u0142 Michalski. Na stronie internetowej firmy opublikowano kilka dni temu wywiad z jej szefem. Ten t\u0142umaczy w nim tak\u017ce powody redukcji zatrudnienia. W du\u017cym skr\u00f3cie firm\u0119 zmusi\u0142a do tego sytuacja na rynku \u2014 spadaj\u0105ca liczba zam\u00f3wie\u0144; problemy z zakupem surowc\u00f3w na rynkach wschodnioeuropejskich oraz rosn\u0105ce koszty wyp\u0142at dla pracownik\u00f3w.<\/p>\n
Michalski t\u0142umaczy, \u017ce firma mia\u0142a zatrudnienie adekwatne do sytuacji sprzed kilku lat, gdy zam\u00f3wienia na blachodach\u00f3wk\u0119 by\u0142y ogromne. Jeszcze w 2021 r. firma zanotowa\u0142a rekordowe 200 mln z\u0142 zysku w skali roku. P\u00f3\u017aniej by\u0142y ju\u017c tylko straty (12 mln z\u0142 straty w 2024 r.)<\/p>\n
Dyrektor generalny Grupy Blachotrapez zapewnia, \u017ce wszyscy zwolnieni z pracy dostali przys\u0142uguj\u0105ce im odprawy. Wielu z nich, cho\u0107 mia\u0142o 3-miesi\u0119czny okres wypowiedzenia w firmie, pracowa\u0142o tylko miesi\u0105c, a dwa kolejne zosta\u0142y im „wydane” jako okres, gdy mog\u0105 szuka\u0107 nowej pracy, b\u0119d\u0105c jeszcze na starej pensji. Dodatkowo firma mia\u0142a swoim zwalnianym pracownikom u\u017cycza\u0107 bezp\u0142atnie telefony, komputery czy nawet samochody, by za ich pomoc\u0105 ludzie ci mogli szuka\u0107 nowej pracy.<\/p>\n
Dyrektor Michalski w wywiadzie nie wspomina jeszcze o jednym „kataklizmie”, jaki nawiedzi\u0142 Blachotrapez w ostatnich latach. To wojna o to, do kogo tak naprawd\u0119 ta firma nale\u017cy.<\/p>\n
W s\u0105dzie trwa bowiem sp\u00f3r pomi\u0119dzy Renat\u0105 Luberd\u0105 a jej siostr\u0105 Iwon\u0105 \u0141ach (z domu Luberd\u0105). Obie panie to jedyne c\u00f3rki za\u0142o\u017cyciela Blachotrapezu Jana Luberdy i jego \u017cony Teresy.<\/p>\n
Teresa Luberda zmar\u0142a w 2023 r. Przez ostatnie miesi\u0105ce \u017cycia by\u0142a sk\u0142\u00f3cona z m\u0119\u017cem Janem. Tajemnic\u0105 poliszynela w regionie by\u0142 konflikt wewn\u0105trz ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3ry trwa\u0142 przez lata. Teresa Luberda swoje akcje w Blachotrapezie obieca\u0142a obu c\u00f3rkom, ale tu\u017c przed jej \u015bmierci\u0105, m\u0142odsza c\u00f3rka Renata skorzysta\u0142a z udzielonego jej ju\u017c wcze\u015bniej pe\u0142nomocnictwa i akcje nale\u017c\u0105ce do matki, przekaza\u0142a ojcu \u2014 Janowi Luberdzie.<\/p>\n
Niemal natychmiast Jan Luberda odda\u0142 zarz\u0105dzenie firm\u0105 w r\u0119ce c\u00f3rki Renaty. Zapisa\u0142 jej te\u017c w spadku wszystkie nale\u017c\u0105ce do niego akcje. Drug\u0105 c\u00f3rk\u0105 \u2014 Iwon\u0119 \u2014 mia\u0142 wydziedziczy\u0107.<\/p>\n
Jeszcze za \u017cycia Jana Luberdy, jego m\u0142odsza c\u00f3rka przej\u0119\u0142a firm\u0119, ale nie zaj\u0119\u0142a si\u0119 kierowaniem rodzinnym dziedzictwem samodzielnie, tylko zatrudni\u0142a do tego manager\u00f3w.<\/p>\n
Z t\u0105 wizj\u0105 nie zgadza\u0142 si\u0119 senior, kt\u00f3ry zosta\u0142 w\u00f3wczas odsuni\u0119ty od mo\u017cliwo\u015bci podejmowania jakichkolwiek decyzji w firmie, kt\u00f3r\u0105 budowa\u0142 od dziesi\u0119cioleci.<\/p>\n