W swojej najnowszej pracy naukowej, badacze Vikt\u00f3ria Fr\u00f6hlich i\u00a0Zsolt Reg\u00e1ly postanowili przeanalizowo\u015b\u0107 zdolno\u015b\u0107 do zainicjowania oraz podtrzymania \u017cycia na swojej powierzchni przez ksi\u0119\u017cyce tzw. planet swobodnych, czyli planet wyrzuconych np. w\u00a0eksplozji supernowej typu II ze swojego macierzystego uk\u0142adu planetarnego i\u00a0dryfuj\u0105cych odt\u0105d w\u00a0przestrzeni mi\u0119dzygwiezdnej. Wyniki przeprowadzonych przez nich symulacji wskazuj\u0105, \u017ce takie ksi\u0119\u017cyce s\u0105 w\u00a0stanie pozosta\u0107 na eliptycznych orbitach wok\u00f3\u0142 swoich planet, tym samym zyskuj\u0105c nowe, stabilne \u017ar\u00f3d\u0142o energii, jakim jest ogrzewanie p\u0142ywowe.<\/p>\n
Badacze podkre\u015blaj\u0105 w\u00a0swojej pracy istotn\u0105 cech\u0119 takich obiekt\u00f3w. O\u00a0ile zwykle w\u00a0przypadku egzoplanet m\u00f3wimy o\u00a0tym, czy takie planety sprzyjaj\u0105 powstaniu \u017cycia, tj. posiadaj\u0105 warunki pozwalaj\u0105ce na istnienie wody w\u00a0stanie ciek\u0142ym na swojej powierzchni, o\u00a0tyle w\u00a0przypadku ksi\u0119\u017cyc\u00f3w planet swobodnych rozpatrywano tutaj minimalne wymagania fizyczne, chemiczne i\u00a0energetyczne, by \u017cycie w\u00a0og\u00f3le mog\u0142o powsta\u0107. W\u00a0tym uj\u0119ciu kluczowe s\u0105 procesy geofizyczne, w\u00a0tym ciep\u0142o p\u0142ywowe, znane z\u00a0Europy czy Enceladusa.<\/p>\n
W ramach swojego projektu badacze przeprowadzili seri\u0119 symulacji: od uk\u0142ad\u00f3w z\u00a0orbitami ko\u0142owymi, przez rosn\u0105c\u0105 eliptyczno\u015b\u0107 orbit ksi\u0119\u017cyc\u00f3w wok\u00f3\u0142 planet, po uk\u0142ady dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cyc\u00f3w w\u00a0rezonansie. R\u00f3wnolegle zmieniano parametry wybuchu supernowej, kt\u00f3ra mia\u0142aby wyrzuci\u0107 planet\u0119 z\u00a0jej ksi\u0119\u017cycem w\u00a0przestrze\u0144 mi\u0119dzygwiezdn\u0105. W\u00a0ka\u017cdym wariancie oceniano stabilno\u015b\u0107 orbit i\u00a0zmiany eliptyczno\u015bci orbit po \u201ewyrzuceniu\u201d planety.<\/p>\n
Wyniki zaskaku\u0105e: planety wyrzucone z\u00a0w\u0142asnego uk\u0142adu planetarnego przez eksplozj\u0119 gwiazdy macierzystej na og\u00f3\u0142 zachowuj\u0105 swoje ksi\u0119\u017cyce. Orbity ksi\u0119\u017cyc\u00f3w jednak ulegaj\u0105 silnemu wyd\u0142u\u017ceniu. Przy pierwotnie ko\u0142owych orbitach eliptyczno\u015b\u0107 orbity ksi\u0119\u017cyca ros\u0142a do ok. 0,33; w\u00a0przypadku ksi\u0119\u017cyc\u00f3w pierwotnie poruszaj\u0105cych si\u0119 na orbitach eliptycznych –\u00a0ros\u0142a do ok. 0,88; w\u00a0uk\u0142adach rezonansowych –\u00a0do ok. 0,27. Skala tej zmiany zale\u017ca\u0142a wy\u0142\u0105cznie od intensywno\u015bci eksplozji.<\/p>\n
To kluczowe dla ogrzewania p\u0142ywowego. Gdy ksi\u0119\u017cyce kr\u0105\u017c\u0105 dalej ni\u017c 0,01 AU i\u00a0maj\u0105 ekscentryczno\u015b\u0107 powy\u017cej 0,1, powstaje w\u00a0ich wn\u0119trzach efektywne \u017ar\u00f3d\u0142o ogrzewania. Mi\u0119dzy 12 a\u00a015 proc. takich obiekt\u00f3w osi\u0105ga poziom por\u00f3wnywalny z\u00a0Europ\u0105 i\u00a0Enceladusem. Co wi\u0119cej, t\u0142umienie tej eliptyczno\u015bci, trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c wiek Uk\u0142adu S\u0142onecznego, co oznacza miliardy lat ci\u0105g\u0142ego zasilania energi\u0105 z\u00a0wn\u0119trza ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n
Autorzy szacuj\u0105, \u017ce w\u00a0Drodze Mlecznej mog\u0105 istnie\u0107 biliony takich ksi\u0119\u017cyc\u00f3w, a\u00a0scenariusz nie ogranicza si\u0119 do supernowych \u2013\u00a0podobne uk\u0142ady mog\u0105 powsta\u0107 wskutek wczesnych niestabilno\u015bci dynamicznych lub przelot\u00f3w gwiazd. Cho\u0107 odkrycie takich ksi\u0119\u017cyc\u00f3w planet swobodnych b\u0119dzie niezwykle trudne, to jednak tranzyty i\u00a0mikrosoczewkowanie grawitacyjne mog\u0105 by\u0107 wykrywalne za pomoc\u0105 np. Kosmicznego Teleskopu Nancy Grace Roman, czy te\u017c Obserwatorium Very C. Rubin.<\/p>\n
Wychodzi zatem na to, \u017ce takie ksi\u0119\u017cyce, po wyrzuceniu w\u00a0przestrze\u0144 mi\u0119dzygwiezdn\u0105 wraz z\u00a0planet\u0105 macierzyst\u0105, mog\u0105 pozostawa\u0107 przyjazne dla \u017cycia przez d\u0142ugie miliardy lat, nawet je\u017celi jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em energii jest na nich wy\u0142\u0105cznie ogrzewanie p\u0142ywowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W swojej najnowszej pracy naukowej, badacze Vikt\u00f3ria Fr\u00f6hlich i\u00a0Zsolt Reg\u00e1ly postanowili przeanalizowo\u015b\u0107 zdolno\u015b\u0107 do zainicjowania oraz podtrzymania \u017cycia…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98716,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-98715","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115541193958024699","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98715"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98715\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}