Een verstopte neus ontstaat wanneer het slijmvlies aan de binnenkant van je neus opzwelt en meer slijm aanmaakt. Dat kan verschillende oorzaken hebben. En omdat je tijdens het slapen urenlang in dezelfde omgeving en houding ligt, kunnen sommige daarvan juist ’s nachts opspelen. Dit kunnen de boosdoeners zijn van een verstopte neus in de ochtend:
1. Je bent allergisch voor iets in je slaapkamer
Een van de eerste dingen om aan te denken als je vooral ’s ochtends last hebt van een verstopte neus, is een allergie. Huisstofmijt is bijvoorbeeld een bekende oorzaak van langdurige neusklachten. Deze microscopisch kleine beestjes leven onder meer in matrassen, kussens en beddengoed.
Bij een allergie reageert je afweersysteem op een stof die normaal gesproken onschadelijk is. Het neusslijmvlies zwelt op en maakt meer slijm aan. Daardoor kun je wakker worden met een verstopte of lopende neus, niezen of jeuk.
Ook huisdieren, schimmels en pollen kunnen een rol spelen. Heb je bijvoorbeeld vooral in het voorjaar en de zomer klachten? Dan kan hooikoorts een mogelijke verklaring zijn.
2. Je slaaphouding speelt mee
Ook de houding waarin je slaapt, kan invloed hebben op hoe vrij je door je neus kunt ademen. Vooral als je op je zij ligt, kan het neusgat aan de kant waarop je ligt wat meer verstopt raken. Het andere neusgat blijft dan vaak beter open.
Misschien herken je het wel: je draait je ’s nachts om en ineens lijkt het alsof je andere neusgat dichtzit. Dat heeft niet alleen met je slaaphouding te maken, maar ook met de neuscyclus. Je neusgaten wisselen van nature af welk neusgat meer openstaat. Door op je zij te liggen kan dat verschil tijdelijk duidelijker worden.
Ook op je rug kan je neus meer verstopt aanvoelen dan wanneer je rechtop zit. Onderzoek laat zien dat de weerstand in de neus in liggende houding kan toenemen.
3. De lucht in je slaapkamer is droog
Ook de lucht in je slaapkamer kan je neus beïnvloeden. Droge lucht kan het neusslijmvlies uitdrogen en irriteren. Je neus kan daarop reageren met zwelling, waardoor ademen lastiger wordt.
Niet alleen droge lucht kan je neus prikkelen. Ook rook, parfum, luchtverfrissers en andere sterke geuren kunnen klachten veroorzaken zonder dat je daarvoor allergisch bent. Dit wordt ook wel niet-allergische rhinitis genoemd.
De neus-reset: waarom je linker- en rechterneusgat een compleet andere functie hebben | Gezondnu
4. Je bent verkouden
Soms is de verklaring een stuk simpeler: je bent gewoon verkouden. Een verkoudheidsvirus kan ervoor zorgen dat het slijmvlies in je neus opzwelt en je meer slijm aanmaakt. Het resultaat: een neus die ’s ochtends behoorlijk tegenwerkt.
Heb je daarnaast last van bijvoorbeeld keelpijn, hoesten, niezen of een ziek gevoel? Dan is de kans groter dat een infectie de oorzaak is. Ook griep en een bijholteontsteking kunnen gepaard gaan met een verstopte neus.
5. Je gebruikt te lang een neusspray
Een neusspray kan bij een verstopte neus een uitkomst lijken. Maar gebruik je een ontzwellende neusspray met xylometazoline te lang, dan kan het middel juist tegen je gaan werken.
Bij langdurig gebruik kan het neusslijmvlies geïrriteerd raken en kan je neus steeds opnieuw verstopt raken zodra je stopt met sprayen. Thuisarts adviseert daarom om xylometazoline niet langer dan een week achter elkaar te gebruiken.
Wat kun je doen tegen een verstopte neus in de ochtend?
Het kan helpen om te letten op een patroon in je klachten. Word je vooral met een verstopte neus wakker, maar trekt die in de loop van de dag weer weg? Dan kan iets in je slaapkamer, zoals huisstofmijt, een rol spelen. Komen de klachten juist vooral in het voorjaar en de zomer terug? Dan zijn pollen een mogelijke boosdoener.
Een simpele tip die je vannacht al kunt proberen: leg een extra kussen onder je hoofd. Zo ligt je bovenlichaam iets hoger, wat kan helpen om je neus wat vrijer te houden en slijm makkelijker te laten weglopen.
Blijft je neus langdurig verstopt of komen de klachten steeds terug? Dan is het verstandig om de oorzaak met je huisarts te bespreken. Ook als je neus steeds aan één kant dichtzit of je regelmatig bloed uit je neus hebt, is het goed om dit te laten beoordelen.