Υπολόγισα πόσες φορές αυξήθηκε ο ΚΑΘΑΡΟΣ κατώτατος μισθός από το 1976 έως σήμερα vs τον πληθωρισμό. Τι σκατά μετράνε και ποια παγίδα μας στήνουν;

Μας πλασάρουν τώρα με τυμπανοκρουσίες τη «σύνδεση του κατώτατου μισθού με τον πληθωρισμό», πουλώντας το αφήγημα: «Μη φοβάστε, αν ανεβαίνουν οι τιμές, θα ανεβαίνει αυτόματα και ο μισθός σας, οπότε δεν θα χάσετε ποτέ την αγοραστική σας δύναμη».

Κάθισα λοιπόν και έκανα την άσκηση στο χρόνο για να δω τι συμβαίνει αν εμπιστευτούμε τους επίσημους δείκτες. Πήρα τα ιστορικά δεδομένα αποκλειστικά για τα καθαρά (προ φόρου εισοδήματος — ναι, έχει και ο κατώτατος φόρο εισοδήματος) που μπαίνουν στην τσέπη από το dataset του Gyronomics και τα σύγκρινα με τον επίσημο σωρευτικό πληθωρισμό.

Δείτε τι δείχνουν τα επίσημα μαθηματικά:

• Από το 1976: Ο καθαρός μισθός πολλαπλασιάστηκε επί 67,4 (από 13,7€ σε 924,5€), ενώ ο πληθωρισμός πολλαπλασιάστηκε επί 44,9.
• Από το 1985: Ο καθαρός μισθός πολλαπλασιάστηκε επί 9,6 (από 96€ σε 924,5€), ενώ ο πληθωρισμός επί 9,3.
• Από το 2000: Ο καθαρός μισθός πολλαπλασιάστηκε επί 2,1 (από 442€ σε 924,5€), ενώ ο πληθωρισμός επί 1,7.
• Από το 2008 (προ κρίσης): Ο καθαρός μισθός πολλαπλασιάστηκε επί 1,4 (από 667€ σε 924,5€), ενώ ο πληθωρισμός επί 1,3.

Το παράδοξο της στατιστικής

Αν η αυτόματη σύνδεση με τον πληθωρισμό ήταν η λύση, τότε σύμφωνα με τα επίσημα νούμερα του κράτους, σήμερα ένας εργαζόμενος στον κατώτατο έπρεπε να αγοράζει περισσότερα πράγματα από ό,τι το 2008, το 2000, το 1985 ή το 1976.

Στα χαρτιά, ο μισθός σου έχει τρέξει πιο γρήγορα από τον πληθωρισμό σε όλες τις περιόδους. Στην πραγματικότητα όμως, όλοι ξέρουμε ότι σήμερα βγαίνεις πολύ πιο δύσκολα από ό,τι το 2008 ή το 2000.

Όταν κοιτάς τον πληθωρισμό μήνα με τον μήνα ή έτος με το έτος, το μαγείρεμα των αριθμών περνάει απαρατήρητο. Σου λένε «φέτος είχαμε μόνο 3%», τον επόμενο χρόνο «μόνο 2%». Φαίνεται λογικό, σχεδόν ανώδυνο στον μικρόκοσμό τους. Όταν όμως ανοίγεις το πλάνο σε βάθος χρόνου, το κλέψιμο βγάζει μάτι. Η στατιστική πραγματικότητα δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον υλικό κόσμο που ζούμε.

Εδώ ακριβώς φαίνεται η τεράστια παγίδα της «αυτόματης αναπροσαρμογής».

Πού κρύβεται η απάτη των δεικτών;

Ξέρω ότι οι οικονομολόγοι του sub θα σπεύσουν να πουν ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) μετράει έναν γενικό μέσο όρο. Και έχουν δίκιο, αλλά εκεί ακριβώς είναι το πρόβλημα:

1. Ο «Πληθωρισμός των Φτωχών»: Ο γενικός ΔΤΚ υπολογίζεται για ένα «μέσο νοικοκυριό» (που συχνά έχει ιδιόκτητο σπίτι χωρίς δάνειο). Για έναν άνθρωπο όμως που ζει με τον κατώτατο, το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και το ρεύμα απορροφούν το 90%-100% του εισοδήματός του. Για αυτόν τον εργαζόμενο, ο πραγματικός πληθωρισμός επιβίωσης δεν είναι το 2% ή το 3% που ανακοινώνουν, αλλά διψήφιο ποσοστό.
2. Τα "Hedonic Adjustments" και τα gadgets: Ο δείκτης συμπιέζεται τεχνητά προς τα κάτω από τις πτώσεις τιμών στην τεχνολογία και τις «ποιοτικές προσαρμογές» (αν ένα κινητό κάνει 300€ όπως πέρυσι αλλά έχει καλύτερη κάμερα, η στατιστική το καταγράφει ως μείωση τιμής). Μόνο που δεν τρώμε Smart TV για βραδινό, ούτε πληρώνουμε το νοίκι με microchips.

Η μεγάλη παγίδα για το μέλλον

Όταν σου υπόσχονται «αυτόματη αύξηση βάσει πληθωρισμού», σου κλειδώνουν την φτώχεια:

Αν το ενοίκιο ανέβει 15% και τα τρόφιμα 10%, αλλά ο επίσημος «πειραγμένος» μέσος πληθωρισμός δείξει 2,5% (επειδή έπεσαν οι τηλεοράσεις ή τα ρούχα), ο μισθός σου θα πάρει αύξηση μόλις 2,5%. Στα χαρτιά θα είσαι «καλυμμένος» και η κυβέρνηση θα νίπτει τας χείρας της, αλλά στην πραγματικότητα θα φτωχαίνεις κάθε χρόνο και περισσότερο.

Τα στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν την πραγματικότητα που ζούμε: είμαστε σταθερά στην προτελευταία θέση της ΕΕ σε αγοραστική δύναμη, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία.

Μας πουλάνε στατιστική εξομάλυνση για προστασία.

Ποια είναι η γνώμη σας; Πώς θα σπάσει αυτή η παράλληλη στατιστική πραγματικότητα;