Toksyczne zachowania są realnym problemem polskiego rynku pracy.
Według SD Worx doświadcza ich 27 proc. pracowników w Polsce, a szczególnie często wskazują na nie osoby poniżej 25. roku życia oraz kobiety.
Duża część problemu wiąże się ze stylem zarządzania. Co czwarty badany przez SD Worx uważa, że jego menedżer ma toksyczny wpływ na zespół, a skutkami złego zarządzania są m.in. wypalenie, rotacja pracowników i spadek zaangażowania.
Relacje w miejscu pracy coraz wyraźniej okazują się jednym z czynników wpływających zarówno na samopoczucie pracowników, jak i funkcjonowanie całych organizacji. Z najnowszych badań wynika, że toksyczne zachowania, mobbing i przemoc psychiczna pojawiają się w wielu organizacjach.
Toksyczne zachowania w miejscu pracy. Tak wygląda polski rynek
Dane SD Worx pokazują, że negatywne doświadczenia nie są marginalnym zjawiskiem. Toksyczne zachowania deklaruje 27 proc. badanych w Polsce, a niemal jedna czwarta pracowników dostrzega negatywny wpływ swoich przełożonych na zespoły.
W badaniu „2026 HR & Payroll Pulse” przeprowadzonego w 16 europejskich krajach na próbie 16,5 tys. pracowników pokazuje, że co czwarty Europejczyk doświadczył szkodliwych zachowań ze strony jednego lub większej liczby współpracowników.
Najczęściej w Polsce – jak czytamy w opracowaniu raportu – wskazują na to osoby w wieku niższym niż 25 lat – 31,2 proc., w grupie 35-49 odsetek ten wynosi 25,9 proc., a wśród zatrudnionych w wieku powyżej 65 lat odsetek ten spada do 4,4 proc.
Nieco częściej takie zachowania deklarują kobiety (28,7 proc.) niż mężczyźni (24,7 proc.).
Mobbing w miejscu pracy. Jakie przybiera formy? To nie zawsze krzyk
Z kolei z badania „Pracować Po Ludzku 2025/2026” wynika, że już co trzeci zatrudniony w Polsce doświadcza przemocy psychicznej w miejscu pracy.
Na pytanie, czy w swoim życiu zawodowym respondent doświadczył długotrwałego i uporczywego nękania lub zastraszania, które doprowadziło do obniżenia samooceny zawodowej, poniżenia, ośmieszenia, izolacji lub eliminacji z zespołu aż 66,1 proc. odpowiedziało „tak”.
Jakie formy mobbingu były dostrzegane?
„Moje wysiłki i osiągnięcia były celowo ignorowane lub umniejszane” – 80,8 proc.,
„Byłem poddawany nieuzasadnionej i ciągłej kontroli mojej pracy – 68,1 proc.,
„Sprawiano, że czułem, że mam mniejsze prawa od innych pracowników” – 66,2 proc.,
„Pomijano moją opinię” – 66,3 proc.,
„Regularnie podważano moje kompetencje, mimo że miałem odpowiednie kwalifikacje” – 58,7 proc.,
„Byłem obarczony odpowiedzialnością za błędy innych” – 55,2 proc.,
„Uniemożliwiano mi wyrażenie własnego zdania, nie dopuszczano do głosu” – 55,1 proc.,
„Wykorzystywano moje słabości, żeby mnie skrzywdzić” – 53,2 proc.,
„Powierzano mi zadania poniżej kwalifikacji lub bezsensowne” – 51,9 proc.,
„Opowiadano o sytuacjach ze mną tak, że przedstawiano mnie w złym świetle” – 51,7 proc.
Z kolei według badania SD Worx w Polsce niemal co piątku zatrudniony deklarował, że czuł się odizolowany lub nie postrzegał siebie jako części zespołu. Poza Polakami, najczęściej w Europie takie odczucia deklarowali pracownicy z Irlandii (19,8 proc.) oraz Wielkiej Brytanii (18,7 proc.).
Menedżerowie i style zarządzania. Relacja przełożony-pracownik
SD Worx zwraca uwagę, że często toksyczne zachowania wiążą się również ze stylem zarządzania. Co czwarty pracownik (24 proc.) wskazał, że to jego menedżer ma toksyczny wpływ na zespół.
Co ciekawe, Polska pod tym kątem znajduje się w ścisłej czołówce – gorsze wyniki odnotowano jedynie we Włoszech (27,9 proc.) oraz we Francji i Hiszpanii – po 26,6 proc. Rzadko takie opinie pojawiały się na przykład w Finlandii – 17,1 proc.
– W praktyce bardzo rzadko mamy do czynienia z sytuacjami jednoznacznymi. Toksyczne zachowania w miejscu pracy często zaczynają się od drobnych sygnałów, takich jak brak informacji zwrotnej czy ignorowanie głosu pracownika. Często nie wynikają one ze złej woli, ale np. braku odpowiednich umiejętności czy narzędzi, które umożliwiłyby szybki feedback czy zarządzanie czasem pracy – komentuje Paulina Zasempa, people country lead w SD Worx Poland.
I dodaje, że szczególnie istotna jest rola managerów, ponieważ to oni w największym stopniu kształtują codzienną kulturę pracy zespołu.
– Dlatego tak ważne jest inwestowanie w rozwój liderów, budowanie środowiska opartego na zaufaniu i szacunku oraz oferowanie im narzędzi, które pozwolą zarządzać zespołem. Nowe technologie nie tylko usprawniają proces komunikacji, ale też zdejmują z managerów wiele czasochłonnych zadań i pozwalają skupić się na najważniejszym czyli budowaniu zdrowych relacji w zespole – uzupełnia Paulina Zasempa.
30 proc. badanych uważa, że przełożony nie ma kompetencji menedżerskich
Nieco innych informacji dostarcza badanie InterviewMe, gdzie zapytano 621 pracowników o ich doświadczenia z przełożonymi. 71 proc. wskazało, że złe zarządzanie to zjawisko częste lub bardzo częste w polskich firmach. Głównym zarzutem jest niesprawiedliwe traktowanie – tak wskazało 48 proc. uczestników badania. Z kole 30 proc. zatrudnionych uważa, że ich przełożony nie ma kompetencji do pełnienia roli menedżera.
Z tego samego badania wynika też, że co piąty respondent doświadczył presji psychicznej lub zastraszania, a mikrozarządzanie było wskazane w 36 proc. przypadków.
Jakie konsekwencje ma takie zachowanie? Według 49 proc. ankietowanych najpoważniejszym skutkiem złego zarządzania jest wypalenie zawodowe i wyczerpanie pracowników. Tuż za nim uplasowały się wysoka rotacja (48 proc.) oraz drastyczny spadek zaangażowania (47 proc.).
– Wyniki naszego badania pokazują, że problem toksycznych zachowań menedżerów nie ogranicza się wyłącznie do kwestii organizacyjnych ani do stylu zarządzania. Niepokojące jest to, że już co piąty badany wskazuje na doświadczenie presji psychicznej lub zastraszania ze strony przełożonego, a co dziesiąty zetknął się z niepożądanymi zachowaniami o charakterze osobistym – komentuje wyniki badania Dominika Kowalska, ekspertka kariery InterviewMe.
– Nawet jeśli tego typu sytuacje zdarzyły się tylko raz, był to o jeden raz za dużo. W relacjach zawodowych granice powinny być jasno określone, ponieważ mają realny wpływ na poczucie bezpieczeństwa i komfort pracy – dodaje.