Het is geen geheim dat regelmatige lichaamsbeweging goed is voor het lichaam. Maar wetenschappers stellen nu dat het óók je hersenen kan verbeteren – zelfs tot het punt waarop ze er jonger uitzien. Dat is de conclusie van een recente studie.
De onderzoekers bekeken hoe consistent sporten invloed kan hebben op belangrijke markers van hersengezondheid bij 130 deelnemers tussen de 26 en 68 jaar. Ze verdeelden de deelnemers willekeurig in twee groepen. De eerste groep bleef hun gebruikelijke bewegingspatroon volgen en diende als controlegroep. De tweede groep deed 12 maanden lang matige tot intensieve aerobe beweging (zoals wandelen en fietsen) gedurende 150 minuten per week (30 minuten, vijf dagen per week). De controlegroep hoefde hun gedrag niet aan te passen, wat betekent dat ze mogelijk wel bleven bewegen volgens hun normale routine, maar niet volgens hetzelfde trainingsprogramma als de andere groep. Aan het einde van het onderzoek bleek dat de groep die meer bewoog een jongere hersenleeftijd had.
Wat betekent het hebben van een jonge hersenleeftijd?
In tegenstelling tot je chronologische leeftijd, die vaststaat op basis van je geboortedatum, is hersenleeftijd een minder concreet begrip. Hersenleeftijd verwijst naar de zogenaamde “brain-predicted age difference” (brain-PAD), een marker die de gezondheid van je hersenen vergelijkt met wat verwacht wordt op basis van je fysieke leeftijd.
In het onderzoek bleek dat deelnemers die consistent bewogen een jongere hersenleeftijd hadden. Dat betekent dat hun hersenen meer overeenkwamen met hun chronologische leeftijd en minder verouderd waren dan bij deelnemers die minder actief waren, zegt neuroloog Jeremy M. Liff. Kortom: regelmatige beweging lijkt een meetbaar positief effect te hebben op de gezondheid van de hersenen, zelfs bij volwassenen van middelbare leeftijd.
De deelnemers kregen aan het begin en einde van het onderzoek een MRI-scan, waarmee de onderzoekers de hersenleeftijd konden inschatten. De resultaten lieten zien dat de controlegroep geen significante verandering in hersenleeftijd had, terwijl de groep die meer bewoog gemiddeld een afname van 0,60 jaar in hersenleeftijd liet zien.
Had het bewegen ook andere voordelen?
Hoewel het onderzoek zich specifiek richtte op hersenleeftijd, zagen de onderzoekers ook andere voordelen van een consistente bewegingsroutine. Er was geen significante relatie tussen beweging en biologische factoren zoals bloeddruk of lichaamssamenstelling. Wel verbeterde de cardiorespiratoire conditie van de groep die aerobe training deed, terwijl die van de controlegroep licht afnam. Cardiorespiratoire conditie verwijst naar het vermogen van het lichaam om zuurstof naar de spieren te transporteren tijdens inspanning.
Wat betekent dit concreet?
Als je hersenen sneller verouderen dan je lichaam, kan dat verband houden met geheugenproblemen of een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang. De resultaten van deze studie suggereren dat regelmatig bewegen een extra manier kan zijn om je hersenen scherp te houden, naast mentale oefeningen zoals puzzelen.
Volgens dr. Liff is het nooit te vroeg om te beginnen met bewegen. ‘Wachten kan betekenen dat je potentiële voordelen voor de hersengezondheid misloopt.’ Maar dat betekent niet dat je meteen een marathon hoeft te lopen. ‘Je hoeft geen extreme of intensieve trainingen te doen om voordelen te zien; de verbetering werd al waargenomen bij een haalbare, gematigde hoeveelheid beweging.’
Consistentie is: key
Als je nog geen vaste sportroutine hebt, is het belangrijk om niet te snel te beginnen. ‘Consistentie is belangrijker dan intensiteit’, zegt dr. Liff. ‘Wie nu weinig beweegt, kan beter geleidelijk opbouwen in plaats van meteen naar 150 minuten per week te streven.’
Hoewel de resultaten van de studie veelbelovend zijn, is er meer onderzoek nodig. Dr. Liff wijst erop dat de groep deelnemers relatief jong was en het onderzoek slechts een jaar duurde. Daardoor weten we niet zeker of dezelfde effecten gelden voor oudere groepen of op de lange termijn. Toch lijkt het combineren van mentale en fysieke beweging de beste strategie voor een gezonde hersenfunctie op de lange termijn.
Lees ook