Op de lijst, in handen van RTL Nieuws, staan 88 namen uit 11 van de 49 gebieden waar Michelin actief is. Het gaat om Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Singapore, Spanje, Groot-Brittannië, Japan de Verenigde Staten en Hongkong.
Ook staan er tientallen schuilnamen, mailadressen en telefoonnummers op. In sommige gevallen wordt ook benoemd welke functie de mensen binnen Michelin zouden hebben. Voor Nederland en België samen gaat het om acht namen.
Het document gaat rond onder de naam ‘Michelin list ultimate’. Boven de lijst staat in het Engels: “Onthoud dat dit slechts een richtlijn is om te weten wie je gast is; doe je best, zoals je dat elke dag doet.”
Rapporten voor een plekje in de gids
Inspecteurs van de Michelingids gaan anoniem langs restaurants en maken rapporten over het eten. Op basis daarvan wordt geselecteerd welke eetgelegenheden een felbegeerd plekje in de populaire gids krijgen, of – nog prestigieuzer – een Michelinster.
De inspecteurs werken internationaal. Een Nederlander beoordeelt ook restaurants in andere landen, en buitenlanders beoordelen op hun beurt in ons land eetgelegenheden. Het is de bedoeling dat de namen strikt geheim blijven.
.jpeg)
“Het is de eerste keer dat ik van zo’n lijst hoor”, zegt voormalig Michelin-hoofdinspecteur Werner Loens, die de verspreiding ervan ‘heel spijtig’ noemt. Dat inspecteurs meerdere namen en telefoonnummers gebruiken, is normaal, legt hij uit. Het is volgens hem ‘heel belangrijk’ dat inspecteurs anoniem hun werk kunnen doen.
‘Niemand heeft hier baat bij’
“Niemand heeft er baat bij als het bekend is”, zegt Loens. “Als restaurants weten dat er iemand van Michelin zit, dan gebeuren de verschrikkelijkste dingen, weet ik uit ervaring. Dan loopt iedereen nerveus rond.”
Elke inspecteur verandert ongeveer elke zes maanden wel van naam, zegt Loens. “Er worden ook steeds nieuwe mailadressen aangemaakt. Ik had zelf vier namen waaronder ik reserveerde. Ook had ik altijd een telefoon met twee simkaarten waarvan ik één nummer om de zoveel tijd veranderde.” Spannende namen gebruikte Loens overigens niet. “Jan Janssen. Daar zijn er duizenden van en er gaan zeker geen alarmbellen rinkelen.”
Toen Loens nog actief was als inspecteur, vertelde hij bij RTL Tonight hoe hij te werk ging, zie je in onderstaande video:
Een chef van een restaurant in Brabant kreeg de lijst via de app binnen. Er gaan wel vaker namen of screenshots rond, ‘maar zo’n grote lijst heb ik nog niet eerder gezien’, zegt de kok. “Wij hebben meteen even de telefoonnummers door ons reserveringssysteem gehaald, en van in ieder geval één persoon hebben wij bezoek gehad.”
Een volgend bezoek van iemand die misschien wel een inspecteur is, zal in ieder geval geen geheim zijn, zegt de chef. “We hebben nu die telefoonnummers een vlaggetje gegeven in ons systeem. Dan letten we extra op als zo iemand in ons restaurant zit.”
Ook een gerenommeerd chef-kok van een restaurant in België bevestigt de lijst te hebben ontvangen. “Ik heb hem sinds gisteren al een paar keer toegestuurd gekregen van collega’s”, zegt hij. “Het gaat snel rond, dit is naar mijn weten nog nooit eerder gebeurd.”
Negen schuilnamen
Waar de lijst vandaan komt, zegt de kok niet te weten. “Maar er was wel een aantal namen die ik herkende.” Het valt op dat met name de gegevens op de lijst van inspecteurs uit Spanje erg compleet zijn. Van alle negen Spanjaarden in het document zijn talloze schuilnamen, telefoonnummers en mailadressen te vinden.
Eén Spanjaard spant de kroon met maar liefst negen schuilnamen en acht telefoonnummers.
Lees ook Deense topchef verlaat Michelinrestaurant na beschuldigingen mishandeling
De herkomst van de lijst is onduidelijk. Ook heeft RTL Nieuws niet kunnen achterhalen of alle personen daadwerkelijk inspecties uitvoeren voor de culinaire gids.
Meerdere bronnen zeggen, op voorwaarde van strikte anonimiteit, namen te kennen die al langer rondgaan als inspecteur uit België of Nederland. De lijst zou al een langere periode circuleren en af en toe opnieuw worden doorgestuurd, bijvoorbeeld als een nieuwe Michelingids in aantocht is. Er staan ook mensen op de lijst die al niet meer actief zijn als inspecteur, of dat nooit zijn geweest.
RTL Nieuws sprak drie mensen op de lijst die Nederlandse restaurants beoordelen. Er staan ook een paar bekende chefs op, onder wie één van een voormalig driesterrenrestaurant in Brussel. Hij beweert desgevraagd ‘geen inspecties uit te voeren’.
Lees ook Onrust in wereld van haute cuisine over ‘gelekte’ Michelinsterren
Ook de Belgische chef Tom De Four, van bierrestaurant De Heeren van Liedekercke, staat in het document. Hij zegt, als we hem bellen, verbaasd te zijn dat hij op de lijst staat. De Four zegt geen inspecteur van Michelin te zijn, maar heeft wel twee keer gesolliciteerd voor die baan. Ook heeft hij werk gedaan voor een andere culinaire gids.
“Eén van die sollicitaties was vorig jaar. Ik vind het bizar dat mijn naam hiertussen staat”, zegt hij. “De kans lijkt me reëel dat dit met die sollicitatiebrieven te maken heeft.”
Schuilnamen en nummers snel aangepast
Voormalig Michelin-hoofdinspecteur Loens staat zelf ook op de lijst, met daarachter in rood gemarkeerd ‘not longer’ (niet langer). Dat klopt: Loens stopte twee jaar geleden met zijn werk. “Nu bekend is dat deze lijst rondgaat, zullen inspecteurs in ieder geval snel van schuilnaam en telefoonnummers wisselen”, weet Loens.
Woordvoerder van de Michelingids zegt ‘geen weet te hebben’ van de lijst. “Het verzamelen en delen van persoonlijke gegevens is gebonden aan strikte privacyregelgeving.”
“Een inspecteur wil vooral op eenzelfde manier behandeld worden als alle andere klanten”, zegt hij. “Daarom worden reserveringen nooit gedaan via de echte naam van de inspecteur of inspectrice. Het inspectieteam werkt zowel in binnen- als buitenland.”
Ook brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland zegt ‘niet op de hoogte te zijn van het delen van gegevens van inspecteurs onder restaurants’. “Dit is iets dat ook in strijd is met de AVG-wet en dat wij dus ook afkeuren.”